II CA 378/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H. B., była żona żołnierza zawodowego W. B., wniosła o ustalenie prawa do wykupu dwupokojowego lokalu mieszkalnego, który został przydzielony jej byłemu mężowi w 1986 roku, w czasie trwania ich małżeństwa. Po rozwodzie w 1996 roku, powódka nadal zamieszkiwała w lokalu z dziećmi, podczas gdy były mąż wyprowadził się. Po śmierci byłego męża w 2009 roku, powódka wystąpiła o ustalenie prawa do wykupu lokalu, powołując się na przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że prawo do kwatery stałej weszło w skład majątku wspólnego małżonków i powódka posiada tytuł prawny do zamieszkiwania oraz wykupu lokalu. Pozwana (...) wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i brak interesu prawnego powódki. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego w dochodzonym ustaleniu, ponieważ mogła dochodzić bardziej bezpośredniego roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli sprzedaży lokalu. Sąd Okręgowy podkreślił, że choć orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza możliwość wykupu lokalu przez byłego małżonka, to powództwo o ustalenie nie jest właściwą drogą do osiągnięcia tego celu, gdy możliwe jest dochodzenie roszczenia o świadczenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że powództwo o ustalenie prawa do wykupu lokalu mieszkalnego może być bezzasadne z powodu braku interesu prawnego, gdy możliwe jest dochodzenie roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli.
Dotyczy specyficznej sytuacji byłych małżonków żołnierzy zawodowych i wykupu lokali mieszkalnych na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w określonym czasie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy była żona żołnierza zawodowego ma prawo do wykupu lokalu mieszkalnego, który został przydzielony żołnierzowi w czasie trwania małżeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego w dochodzonym ustaleniu, ponieważ mogła dochodzić bardziej bezpośredniego roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli sprzedaży lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu prawa do wykupu lokalu, gdyż mogła dochodzić roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli sprzedaży. Powództwo o ustalenie z art. 189 kpc wymaga istnienia obiektywnej niepewności stanu prawnego, która może być usunięta przez orzeczenie sądu, a w tym przypadku powódka mogła dochodzić bardziej bezpośredniej ochrony swoich praw.
Czy prawo do kwatery stałej przydzielonej żołnierzowi w czasie trwania małżeństwa wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków?
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy uznał, że prawo do kwatery stałej weszło w skład majątku wspólnego małżonków. Sąd Okręgowy nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii, skupiając się na braku interesu prawnego powódki.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na założeniu, że prawo do kwatery stałej nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej stanowi dorobek małżonków i wchodzi w skład ich majątku wspólnego. Sąd Okręgowy nie zakwestionował tego stanowiska wprost, ale uznał, że nawet jeśli prawo takie istnieje, powódka nie miała interesu prawnego w dochodzeniu jego ustalenia w tej formie.
Czy powódka, jako była żona żołnierza, posiada tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu i prawo do jego wykupu na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy uznał, że powódka posiada tytuł prawny do zamieszkiwania i prawo do wykupu lokalu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo z powodu braku interesu prawnego w ustaleniu.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy argumentował, że prawo do kwatery stałej weszło w skład majątku wspólnego, a po rozwodzie powódka nadal miała prawo do zamieszkiwania, co dawało jej uprawnienie do wykupu. Sąd Okręgowy uznał, że nawet przy istnieniu takiego prawa, powódka powinna dochodzić roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli sprzedaży, a nie ustalenia prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) | instytucja | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
u.z.S.Z.RP art. 56
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do nabycia lokalu przysługuje osobom zajmującym lokal na podstawie tytułu prawnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie stosunku prawnego lub prawa może być uwzględnione wtedy, gdy spełnione są dwie przesłanki merytoryczne: interes prawny oraz wykazanie prawdziwości twierdzeń powoda.
Pomocnicze
u.z.S.Z.RP art. 56
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd Okręgowy wskazał, że powódka mogłaby domagać się uwzględnienia powództwa dalej idącego - o zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia woli, w przedmiocie sprzedaży na rzecz powódki tego lokalu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Powódka powołała się na ten przepis w celu uzasadnienia swojego uprawnienia.
k.c. art. 32 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy wskazał, że decyzja o przydziale kwatery stałej z dnia 11 lutego 1986 roku weszła w skład majątku wspólnego małżonków.
k.c. art. 33 § pkt 6
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy zaznaczył, że prawo do kwatery stałej nie jest prawem niezbywalnym w rozumieniu tego przepisu.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy wskazał, że rozstrzygnięcia wymagałby także kwestia i ewentualny spór pomiędzy nią a innymi osobami współuprawnionymi do nabycia lokalu, oparty na treści norm prawnych zawartych w tym przepisie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy orzekł na podstawie tego przepisu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powódki w dochodzeniu ustalenia prawa do wykupu lokalu, gdyż mogła ona dochodzić bardziej bezpośredniego roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli sprzedaży. • Powództwo o ustalenie z art. 189 kpc wymaga istnienia obiektywnej niepewności stanu prawnego, która może być usunięta przez orzeczenie sądu, a w tym przypadku powódka mogła dochodzić bardziej bezpośredniej ochrony swoich praw.
Odrzucone argumenty
Prawo do kwatery stałej przydzielonej żołnierzowi w czasie trwania małżeństwa wchodzi w skład majątku wspólnego. • Była żona żołnierza zawodowego ma prawo do wykupu lokalu mieszkalnego, który został przydzielony żołnierzowi w czasie trwania małżeństwa. • Powódka posiada tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu i prawo do jego wykupu na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc zachodzi wówczas, gdy istnieje obiektywna niepewność stanu prawnego lub prawa, która rodzi po stronie powoda potrzebę uzyskania ochrony jego sytuacji prawnej. • co do zasady brak jest interesu prawnego w ustaleniu określonego prawa lub stosunku prawnego, gdy osoba zainteresowana może w innej drodze, np. w procesie o świadczenie, o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, a nawet w drodze orzeczenia o charakterze deklaratoryjnym, osiągnąć w pełni ochronę swych praw. • prawo do nabycia lokalu mieszkalnego na warunkach przewidzianych w art. 56 - 58 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 listopada 2010 roku przysługuje także rozwiedzionemu małżonkowi żołnierza zawodowego, jeżeli kwatera stała została przydzielona żołnierzowi w czasie trwania małżeństwa.
Skład orzekający
Sławomir Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Marzenna Ernest
sędzia
Tomasz Szaj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że powództwo o ustalenie prawa do wykupu lokalu mieszkalnego może być bezzasadne z powodu braku interesu prawnego, gdy możliwe jest dochodzenie roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłych małżonków żołnierzy zawodowych i wykupu lokali mieszkalnych na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy prawa do wykupu mieszkania przez byłego małżonka żołnierza, co może być interesujące dla osób w podobnej sytuacji oraz dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i prawem rodzinnym.
“Była żona żołnierza chciała wykupić mieszkanie, ale sąd uznał, że wybrała złą drogę prawną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.