II Ca 370/18

Sygn. akt II Ca 370/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2018 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Paweł Hochman Sędziowie SSA w SO Arkadiusz Lisiecki (spr.) SSA w SO Grzegorz Ślęzak Protokolant st. sekr. sąd. Beata Gosławska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa G. M. przeciwko Ł. S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 16 lutego 2018 roku, sygn. akt I C 143/17 oddala apelację. SSO Paweł Hochman SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSA w SO Grzegorz Ślęzak Sygn. akt II Ca 370/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w Opocznie zasądził od pozwanego Ł. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) I. z siedzibą w Z. na rzecz powoda G. M. kwotę 12.300,31 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie - od kwoty 10.000,00 zł od dnia 10 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 2.300,31 zł od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty; oddalił powództwo w pozostałej części oraz zasądził od pozwanego Ł. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) I. z siedzibą w Z. na rzecz powoda G. M. kwotę 2.037,16 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. G. M. w dniu 24 września 2015 roku zlecił Ł. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) I. z siedzibą w Z. wykonanie instalacji fotowoltanicznej 10 kW wraz z montażem w nieruchomości położonej w (...) A. Termin wykonania został określony na dzień 31 grudnia 2015 roku, wartość robót określono na kwotę 34.000 złotych. W grudniu 2015 roku została wykonana instalacji fotowoltaniczna w nieruchomości powoda G. M. . Ł. S. wystawił fakturę VAT nr (...) na kwotę 34.000 złotych. Cena została przez G. M. zapłacona. G. M. w dniu 27 stycznia 2016 roku dokonał zgłoszenia przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wykonanej u niego mikroinstalacji. W dniu 8 kwietnia 2016 roku (...) S.A. Oddział (...) dokonała włączenia mikroinstalacji wykonanej u G. M. do sieci elektroenergetycznej. Od podłączenia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej instalacja nie pracowała prawidłowo. Raz inwerter się załączał a raz nie. Przy niskim napięciu inwerter nie podejmował pracy, co wiązało się z koniecznością jego ręcznego resetu. W związku z czym G. M. w dniu 8 czerwca 2016 roku dokonał zgłoszenia do (...) S.A. Oddział (...) konieczności dokonania pomiarów parametrów wzrostu i spadku napięcia energii elektrycznej. W odpowiedzi na wniosek (...) S.A. Oddział (...) przeprowadziła w miesiącu wrześniu 2016 roku kontrolę jakość energii elektrycznej dostarczanej do nieruchomości G. M. . Z analizy danych wynika, że nie odbiegają one od dopuszczalnych wartości określonych rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 roku (Dz.U. 2007, poz. 93). G. M. prowadził z Ł. S. korespondencję mailową odnośnie nieprawidłowo działającej instalacji fotowoltanicznej. W dniu 24 października 2016 roku Ł. S. dokonał demontażu falownika (...) . W dniu 22 listopada 2016 roku G. M. zażądał niezwłocznego dostarczenia nowego falownika i uruchomienia instalacji. Pismem z dnia 30 listopada 2016 roku G. M. zażądał od Ł. S. zapłaty kwoty 10.000 złotych stanowiącej równowartość nowego inwertera wraz z kosztami jego montażu. Pismem z dnia 8 lutego 2017 roku G. M. ponowił żądanie zapłaty kwoty 10.000 złotych oraz zażądał zapłaty kwoty 348,16 złotych stanowiącej stratę jaką poniósł w związku z niewyprodukowaniem energii elektrycznej. W dniu 17 listopada 2016 roku G. M. drogą mailową zwrócił się do producenta falownika (...) firmy (...) w N. o udzielenie informacji odnośnie nieprawidłowo funkcjonującego falownika. W odpowiedzi na maila producent udzielił informacji, iż falownik (...) nie jest już produkowany od października 2010 roku. Firma nie jest w stanie udzielić rady jak wykorzystać to stare urządzenie aby funkcjonowało prawidłowo. Nadto zaznaczono, że należy być bardzo ostrożnym podczas otwierania urządzenia ponieważ jest ono bardzo niebezpieczne i może stanowić zagrożenie dla życia. Z tego powodu firma nie poleca tworzenia żadnych eksperymentalnych instalacji. W dniu 10 czerwca 2017 roku G. M. zamontował nowy falownik w instalacji. Pozwany nie udzielił powodowi gwarancji. Biegły sądowy B. T. w dziedzinie elektrotechniki i energetyki przemysłowej, energetyki odnawialnej w pisemnej opinii sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania ustalił, iż przy prawidłowym funkcjonowaniu instalacji fotowoltanicznej u powoda wartość energii elektrycznej jaka powinna zostać wyprodukowana w okresie od 24 października 2016 roku do dnia 10 czerwca 2017 roku wynosi 2.300, 31 złotych. Podczas oględzin instalacja fotowoltaniczna funkcjonowała prawidłowo. Ustalony stan faktyczny nie był między stronami sporny. Pozwany przyznał fakt, iż w dniu 24 października 2016 roku dokonał demontażu falownika oraz że nie wymienił go na wolny od wad. Pozwany twierdził, że po demontażu urządzenia odesłał go do importera, który stwierdził, że urządzenie nie jest wadliwe. Urządzenie nie zostało zwrócone przez importera. Pozwany zwrócił się do importera o zwrot urządzenia lub ceny zakupu. Prośba jego została bez odpowiedzi. Zatem zdaniem pozwanego okoliczność powyższa wyłącza jego winę. Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanego o przypozwanie (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. albowiem pozwany nie udowodnił (chociażby dowodem zakupu), iż falownik (...) .został zakupiony w firmie (...) . o.o. z siedzibą w P. . Nadto należy mieć na uwadze treść art. 576 1 § 1 k.c. który stanowi, iż pozwanemu, który poniósł koszty w wyniku wykonania uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy przez konsumenta przysługują roszczenia względem sprzedawcy falownika (...) . Nadto Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie opinii biegłego ds. elektryki i elektroenergetyki na okoliczność wskazania czy instalacja elektroenergetyczna została wykonana przez pozwanego w sposób nieprawidłowy, czy pozwany jako wykonawca instalacji na działce powoda ponosi winę za brak ponownego rozruchu działania instalacji elektrycznej w przypadku spadku napięcia w sieci, co stanowi przyczynę braku ponownego załączania falownika w przypadku spadku napięcia w sieci a dalej konieczność ręcznego rozruchu instalacji. Należy wskazać, że skoro pozwany dokonał demontażu falownika, to należy uznać iż przyznał on fakt, że falownik nie pracuje prawidłowo. Przepis art. 556 2 k.c. stanowi, że jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego. Instalacja fotowoltaiczna została przez pozwanego zmontowana w grudniu 2015 roku, a demontaż falownika został dokonany w dniu 24 października 2016 roku. Zatem należy uznać, że w grudniu 2015 roku instalacja fotowoltaiczna była wadliwa, gdyż miała zamontowany falownik, który jak wynika z maila producenta od 2010 roku nie był już produkowany i był uważany za urządzenie stare i niebezpieczne. Dlatego też w ocenie Sądu Rejonowego zbędnym było powoływanie biegłego sądowego na wskazane wyżej okoliczności. Tym bardziej, że pozwanemu przysługuje roszczenie względem sprzedawcy falownika ( art. 576 1 § 1 k.c. ). Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo w przeważającej części jest zasadne. W niniejszej sprawie sporną jest kwestia odpowiedzialności pozwanego za wadliwe wykonanie dzieła. Pozwany bowiem twierdzi, że winę ponosi sprzedawca falownika. W ocenie Sądu Rejonowego pozwany Ł. S. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) I. z siedzibą w Z. ponosi pełną odpowiedzialność za wadę wykonanej instalacji fotowoltaicznej, poprzez zamontowanie falownika, który był już od kilku lat wycofany z produkcji i nie miał właściwości, które powinien mieć aby instalacja funkcjonowała prawidłowo. Montaż instalacji fotowoltaicznej miał miejsce w grudniu 2015 roku, a demontażu falownika dokonano w dniu 24 października 2016 roku, zatem przed upływem terminu o jakim stanowi art. 556 2 k.c. Wobec wykrycia wady istotnej w instalacji powód skorzystał z zagwarantowanego mu prawa uregulowanego w art. 561 k.c. , tj. żądania usunięcia wady – poprzez wymianę falownika na nowy. Swoje stanowisko wyraził w pismach kierowanych do pozwanego. Mimo zgłoszonego żądania falownik nie został przez pozwanego wymieniony. W związku z powyższym powód dokonał zakupu nowego falownika i zlecił jego zamontowanie. Podczas oględzin instalacji przez biegłego w dniu 20 lipca 2017 roku dokonanej na potrzeby wydania opinii instalacja była sprawna. Zgodnie zaś z treścią art. 561 3 k.c. koszty wymiany i naprawy ponosi sprzedawca. Dlatego też Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego kwotę 10.000 złotych stanowiącą koszt wymiany falownika na nowy wraz z robocizną. Jak wynika z oferty sprzedaży koszt falownika to kwota 8.614,70 złotych. Zatem kierując się doświadczeniem życiowym oraz cenami urządzeń występującymi na rynku w ocenie Sądu Rejonowego kwota 10.000 złotych jest uzasadniona. Wobec okoliczności, iż na skutek niesprawnej instalacji fotowoltaicznej powód nie wyprodukował energii elektrycznej, którą przy prawidłowym działaniu winien wyprodukować, poniósł on szkodę ( art. 566 § 1 k.c. ). Wartość energii elektrycznej jaka powinna zostać wyprodukowana w okresie od 24 października 2016 roku do dnia 10 czerwca 2017 roku wynosi 2.300, 31 złotych. Dlatego też Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.300,31 złotych. W pozostałej części powództwo oddalił jako nieudowodnione. O odsetkach Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 359 k.c. , zgodnie z żądaniem powoda. Wobec okoliczności, iż powód wygrał sprawę w 94,83 % Sąd Rejonowy orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu i obciążył pozwanego – jako przegrywającego proces – obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda poniesionych przez niego kosztów procesu, na które złożyły się: opłata sądowa 649 złotych, koszty wynagrodzenia biegłego sądowego 1.388,16 złotych. Apelację od wyrok wniósł pozwany, który zaskarżył wyrok w części, a mianowicie w pkt. 1 oraz w pkt. 3. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów: 1/ art. 6 k.c. oraz art. 6 k.p.c. przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że powód udowodnił w całości żądanie pozwu w zakresie wartości urządzenia zamontowanego przez pozwanego u powoda, pomimo nie złożenia żadnego wniosku dowodowego, który zmierzałby do wykazania wysokości szkody wyrządzonej w majątku powoda tj. wartości rzekomo niesprawnego falownika, w szczególności w sytuacji w' której sprzedawca falownika – (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. uznał, że falownik nie jest wadliwy; 2/ art. 6 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że powód pomimo nie złożenia żadnego wniosku dowodowego w zakresie wartości falownika, udowodnił wartość rzekomej szkody wyrządzonej w jego majątku; 3/ art. 84 § 1 k.p.c. przez jego wadliwe zastosowanie i niezawiadomienie o toczącym się postępowaniu (...) sp. z o.o. (dostawcy spornego urządzenia); 4/ art. 227 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. przez oddalenie wniosku dowodowego pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. elektryki i elektroenergetyki na okoliczność prawidłowości wykonania instalacji fotowoltaicznej przez pozwanego, a co za tym idzie naruszenie przepisu art. 233 § 1 i § 2 k.p.c. przez wydanie wyroku na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Wskazując na powyższe, wnosił o: uchylenie wyroku w części zaskarżonej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie względnie o zmianę zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej i oddalenie powództwa w całości; dopuszczenie wnioskowanych przez pozwanego dowodów oraz zawiadomienie (...) sp. z o.o. o toczącym się postępowaniu; zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancję. Powód wnosił o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja nie jest uzasadniona. Faktem niespornym w sprawie jest, że powód zlecił pozwanemu wykonanie dzieła tj. instalacji fotowoltaicznej. Dzieło zostało przez pozwanego wykonane, a powód dokonał za nie zapłaty. W toku procesu zostało udowodnione, że pozwany ( przyznanie ) w dniu 24 października 2016 r. dokonał demontażu falownika i nie wymienił go na wolny od wad. Skoro pozwany dokonał demontażu falownika, to zasadnie wywiódł Sąd I instancji, że przyznał on fakt nie prawidłowej pracy tego urządzenia oraz fakt, iż wykonana instalacja fotowoltaiczna była wadliwa. Dodatkowo podnieść należy, że powód wykazał, że zainstalowane urządzenie ( falownik (...) ) nie jest produkowane od 2010 r., ponieważ było to urządzenie konstrukcyjnie stare, a co najważniejsze niebezpieczne, mogące stanowić zagrożenie dla życia. Okolicznością niesporną jest, że pozwany nie dokonał wymiany falownika na nowy, wolny od wad. Powód z uwagi na postawę pozwanego dokonał zakupu nowego falownika oraz go zamontował. Dzięki podjętym przez powoda działaniom instalacja fotowoltaiczna obecnie funkcjonuje prawidłowo. Powyższe potwierdził biegły sądowy, który dokonał oględzin instalacji. Powód przedstawił Sądowi I instancji ofertę sprzedaży falownika w cenie 8614,70 zł. Cena ta jest porównywalna z ceną tego urządzenia jakie obowiązują na rynku. Ponieważ zakupione urządzenie musiało być zamontowane, to zdaniem Sądu Okręgowego cena tej usługi wskazana przez powoda nie jest zawyżona. Z lektury akt sprawy wynika, że pozwany w toku procesu nie kwestionował ceny zakupionego przez powoda falownika. Dodatkowo podnieść należy, że pozwany zawodowo trudni się instalowaniem urządzeń fotowoltaicznych i ceny falowników obowiązujące na rynku są mu znane. W świetle powyższego nie ma racji pozwany, kiedy zarzuca Sądowi I instancji, że powód nie udowodnił żądania pozwu w zakresie ceny zamontowanego falownika. Zarzut apelującego naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów art. 6 k.c. oraz art. 6 k.p.c. nie jest zasadny i dlatego w ocenie Sądu II instancji nie może odnieść zamierzonego skutku. Nie jest trafny w ocenie Sądu Okręgowego zarzut apelacji naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 84§1 k.p.c. Pozwany zarówno przed Sądem I instancji, jak i w apelacji nie przedstawił nawet dowodu zakupu falownika od (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. . W takim przypadku nie było jakichkolwiek przesłanek by w/w podmiot zawiadomić i wezwać do udziału w sprawie. Także nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. w związku z art. 278§1 poprzez oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości wykonania instalacji fotowoltaicznej. Jak zasadnie podniósł Sąd Rejonowy w swym uzasadnieniu pozwany przyznał fakt nieprawidłowego działania falownika. Sporne urządzenie zostało przez pozwanego zdemontowane. Jak podniesiono wyżej fakt ten potwierdza, że instalacja fotowoltaiczna była wykonana wadliwie. Zainstalowane zaś przez powoda nowe wolne od wad urządzenie wyeliminowało występujące wcześniej nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji fotowoltaicznej. W świetle powyższego nie było celowe prowadzenie dowodu z opinii biegłego. W ocenie Sądu Okręgowego sprawa niniejsza została dostatecznie wyjaśniona do merytorycznego rozstrzygnięcia. Zaskarżone zaś orzeczenie nie narusza przepisów obowiązującego prawa materialnego. Apelacja w tym stanie rzeczy nie jest zasadna i dlatego na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. SSO Paweł Hochman SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSA w SO Grzegorz Ślęzak