II Ca 363/14

Sąd Okręgowy w LublinieLublin2014-07-23
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
akt własności zieminieruchomośćwłasnośćpostępowanie administracyjnepostępowanie nieprocesowesąd okręgowyodwołaniezasiedzeniespadkobiercy

Sąd Okręgowy uchylił decyzję administracyjną o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości i umorzył postępowanie, uznając, że kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną.

Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę z wniosku D.B. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości, który odwołał się od decyzji Naczelnika Powiatu z 1974 roku. Wnioskodawca domagał się uchylenia decyzji w części dotyczącej działki nr (...) na rzecz W.B., wskazując, że inna decyzja administracyjna z tej samej daty, dotycząca tej samej działki, na rzecz jego rodziców, jest prawomocna i zgodna ze stanem faktycznym. Sąd uznał odwołanie za zasadne, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki nr (...) na rzecz W.B. i umorzył postępowanie, stwierdzając, że kwestia własności tej działki została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną.

Sąd Okręgowy w Lublinie rozpoznał sprawę z wniosku D.B. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości, który odwołał się od decyzji Naczelnika Powiatu w L. z dnia 28 sierpnia 1974 roku nr (...) (Akt własności ziemi) w części dotyczącej działki nr (...) położonej we wsi S. Wnioskodawca domagał się uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w tym zakresie. Argumentował, że na tę samą działkę został wydany inny akt własności ziemi nr (...) na rzecz jego rodziców, A. i K. małżonków B., który jest prawomocny i zgodny ze stanem faktycznym, a jego dziadek W.B. nigdy nie posiadał tej nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne. Stwierdził, że sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego, nie zakończone ostateczną decyzją administracyjną, podlegają rozpoznaniu przez sąd w trybie nieprocesowym. Wskazał, że akt własności ziemi nr (...) z dnia 28 sierpnia 1974 roku, stwierdzający nabycie własności działki nr (...) przez A. i K. małżonków B., stał się ostateczny w dniu 15 listopada 1974 roku. Natomiast inny akt własności ziemi nr (...) z tej samej daty, stwierdzający nabycie własności działki nr (...) przez W.B., nie został doręczony ani ogłoszony, przez co nie stał się ostateczny. W związku z tym D.B., jako spadkobierca A. i K. małżonków B., był uprawniony do zaskarżenia tej drugiej decyzji. Sąd Okręgowy, powołując się na art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., uchylił decyzję z dnia 28 sierpnia 1974 roku nr (...) w części dotyczącej stwierdzenia nabycia działki nr (...) na rzecz W.B. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Uzasadnił to tym, że kwestia własności tej działki została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną nr (...), a sądy są związane takimi decyzjami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji powinien uchylić decyzję administracyjną i umorzyć postępowanie, jeśli kwestia własności nieruchomości została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, ponieważ sądy są związane takimi decyzjami.

Uzasadnienie

Sąd jest związany ostatecznymi decyzjami administracyjnymi w zakresie rozstrzygniętych przez nie kwestii prawnych. Ponowne orzekanie w przedmiocie, który został już prawomocnie rozstrzygnięty przez organ administracji, jest niedopuszczalne i skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie decyzji i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

D. B.

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Agencja Nieruchomości Rolnych w W.instytucjauczestnik
A. B. (1)osoba_fizycznauczestnik
E. B.osoba_fizycznauczestnik
J. B. (1)osoba_fizycznauczestnik
M. B. (1)osoba_fizycznauczestnik
J. B. (2)osoba_fizycznauczestnik
J. C. (1)osoba_fizycznauczestnik
W. D.osoba_fizycznauczestnik
J. B. (2)osoba_fizycznauczestnik
J. B. (3)osoba_fizycznauczestnik
M. B. (2)osoba_fizycznauczestnik
K. C.osoba_fizycznauczestnik
R. C.osoba_fizycznauczestnik
J. C. (2)osoba_fizycznauczestnik
B. D.osoba_fizycznauczestnik
L. G.osoba_fizycznauczestnik
S. G.osoba_fizycznauczestnik
A. G.osoba_fizycznauczestnik
J. J.osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K. (1)osoba_fizycznauczestnik
C. K.osoba_fizycznauczestnik
K. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K. (2)osoba_fizycznauczestnik
M. L.osoba_fizycznauczestnik
G. L.osoba_fizycznauczestnik
H. M.osoba_fizycznauczestnik
J. M.osoba_fizycznauczestnik
J. M.osoba_fizycznauczestnik
T. M.osoba_fizycznauczestnik
K. M.osoba_fizycznauczestnik
Z. O.osoba_fizycznauczestnik
S. P.osoba_fizycznauczestnik
B. R.osoba_fizycznauczestnik
K. S.osoba_fizycznauczestnik
Z. S.osoba_fizycznauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik
D. S.osoba_fizycznauczestnik
W. S.osoba_fizycznauczestnik
A. S.osoba_fizycznauczestnik
C. T.osoba_fizycznauczestnik
A. T.osoba_fizycznauczestnik
H. T.osoba_fizycznauczestnik
J. T.osoba_fizycznauczestnik
B. W.osoba_fizycznauczestnik
J. W.osoba_fizycznauczestnik
S. W.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
J. O.osoba_fizycznauczestnik
B. G.osoba_fizycznauczestnik
S. O.osoba_fizycznauczestnik
A. B. (2)osoba_fizycznauczestnik
K. B.osoba_fizycznauczestnik
W. B.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (11)

Główne

Dz.U. 1982 nr 11 poz. 81 art. 8

Ustawa o zmianie ustawy-Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości nie zakończone ostateczną decyzją administracyjną podlegają rozpoznaniu przez sąd w trybie nieprocesowym.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania procesowego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla postanowienie i umarza postępowanie, jeżeli zachodzi podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie, jeżeli wydanie postanowienia stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.

k.p.c. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części.

Pomocnicze

Dz.U. 1971 nr 27 poz. 251 art. 12 § ust. 4

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Określa moment, w którym akt własności ziemi staje się ostateczny.

k.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa skutki braku doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada związania sądów decyzjami administracyjnymi.

k.p.a. art. 97 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania administracyjnego.

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada podziału władz.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie ostatecznej decyzji administracyjnej stwierdzającej nabycie własności nieruchomości przez rodziców wnioskodawcy. Niedoręczenie i nieogłoszenie zaskarżonej decyzji administracyjnej, co skutkuje brakiem jej ostateczności i możliwością zaskarżenia przez spadkobiercę. Związanie sądu ostatecznymi decyzjami administracyjnymi.

Godne uwagi sformułowania

akt własności ziemi nr (...) na rzecz jego rodziców- A. i K. małżonków B. i ten akt jest prawomocny. stan prawny wyrażony w przedmiotowym akcie własności ziemi jest zgodny ze stanem faktycznym. dziadek- W. B. , ani też jego żona nigdy nie posiadali przedmiotowej nieruchomości sądy są związane decyzjami wydanymi przez organy administracyjne niedopuszczalnym było ponownie orzekanie w przedmiocie nabycia własności działki nr (...) w S. na podstawie ustawy z 26 października 1971 roku.

Skład orzekający

Ewa Bazelan

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Kuczyńska

członek

Elżbieta Żak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania sądów ostatecznymi decyzjami administracyjnymi w sprawach dotyczących własności nieruchomości, zwłaszcza w kontekście uwłaszczenia na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami własności ziemi i postępowaniem administracyjnym sprzed lat, a także zasad ogólnych dotyczących związania sądów decyzjami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących własności nieruchomości, szczególnie gdy w grę wchodzą decyzje administracyjne sprzed lat i kwestie spadkowe. Pokazuje, jak ważne jest ustalenie ostateczności decyzji administracyjnej.

Sąd uchylił decyzję sprzed 40 lat. Kluczowa była ostateczność dokumentu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 363/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Bazelan (spr.) Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Kuczyńska Sędzia Sądu Okręgowego Elżbieta Żak Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Gustaw po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2014 roku w Lublinie na rozprawie sprawy z wniosku D. B. z udziałem Agencji Nieruchomości Rolnych w W. , A. B. (1) , E. B. , J. B. (1) , M. B. (1) , J. B. (2) , J. C. (1) , W. D. , J. B. (2) , J. B. (3) , M. B. (2) , K. C. , R. C. , J. C. (2) , B. D. , L. G. , S. G. , A. G. , J. J. , B. K. , M. K. (1) , C. K. , K. K. , M. K. (2) , M. L. , G. L. , H. M. , J. M. , J. M. , T. M. , K. M. , Z. O. , S. P. , B. R. , K. S. , Z. S. , M. S. , D. S. , W. S. , A. S. , C. T. , A. T. , H. T. , J. T. , B. W. , J. W. , S. W. , M. W. , J. O. , B. G. i S. O. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości na skutek odwołania wnioskodawcy od decyzji Naczelnika Powiatu w L. z dnia 28 sierpnia 1974 roku nr (...) postanawia: uchylić decyzję wydaną w dniu 28 sierpnia 1974 roku z upoważnienia Naczelnika Powiatu w L. – Akt własności ziemi nr (...) w części dotyczącej stwierdzenia nabycia własności działki nr (...) w S. na rzecz W. B. i umorzyć postępowanie w tym zakresie. Sygn. akt II Ca 363/14 UZASADNIENIE W dniu 4 kwietnia 2012 roku D. B. złożył za pośrednictwem Starosty (...) odwołanie od decyzji – Aktu własności ziemi nr (...) w części dotyczącej działki nr (...) położonej we wsi S. , gmina A. i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji odnośnie działki nr (...) położonej w S. , gmina A. i umorzenia postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu swojego odwołania, D. B. podniósł, iż w zaskarżonej przez niego części decyzja jest nieprawidłowa, gdyż na działkę nr (...) został wydany akt własności ziemi nr (...) na rzecz jego rodziców- A. i K. małżonków B. i ten akt jest prawomocny. Nadto wnioskujący wskazał, iż stan prawny wyrażony w przedmiotowym akcie własności ziemi jest zgodny ze stanem faktycznym. W dalszej kolejności wyjaśnił, iż działka nr (...) znajdowała się od lat 60-tych w wyłącznym posiadaniu jego rodziców, zaś jego dziadek- W. B. , ani też jego żona nigdy nie posiadali przedmiotowej nieruchomości (k. 5). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie złożone przez D. B. jest zasadne. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o zmianie ustawy-Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych , sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz o odroczenie terminu zapłaty należności z tytułu nabycia własności nieruchomości, nie zakończone w dniu wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją terenowego organu administracji państwowej, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym tą ustawą, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej, czyli rozpoznaje je sąd w trybie nieprocesowym ( art. 4, 5 powyższej ustawy z 26 marca 1982 roku ). Odwołania od decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w sprawach, o których mowa wyżej, przekazuje się właściwym sądom jako drugiej instancji w tych sprawach. Z uwagi na powyższe sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Sąd Okręgowy, będący sądem drugiej instancji w tym postępowaniu, który rozpoznaje odwołanie w trybie postępowania nieprocesowego uregulowanego w k.p.c. W niniejszym przypadku w dniu 28 sierpnia 1974 roku z upoważnienia Naczelnika Powiatu w L. został wydany Akt własności ziemi nr (...) , w którym stwierdzono, iż A. B. (2) i K. B. stali się z mocy samego prawa właścicielami m. in. działki nr (...) położonej w S. , powiecie L. (k. 203). Na skutek odwołania K. B. od decyzji z dnia 28 sierpnia 1974 roku dotyczącej uregulowania własności nieruchomości (k. 200), Wojewódzka Komisja do spraw Uwłaszczenia w L. , w dniu 15 listopada 1974 roku utrzymała w mocy Akt własności ziemi wydany przez Naczelnika Powiatu w L. z dnia 28 sierpnia 1974 roku o numerze (...) , stwierdzający, że A. B. (2) i K. B. stali się współwłaścicielami nieruchomości znajdującej się w S. , powiecie L. (k. 198). Z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji z dnia 28 sierpnia 1974 roku wydany akt własności ziemi stał się ostateczny w dniu 15 listopada 1974 roku (por. art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ). Również w dniu 28 sierpnia 1974 roku, z upoważnienia Naczelnika Powiatu w L. został wydany Akt własności ziemi o nr (...) , w którym stwierdzono, iż W. B. stał się z mocy samego prawa właścicielem m.in. działki nr (...) położonej w S. , powiat L. (k. 77). Z analizy akt sprawy wynika, iż powyższa decyzja nie została ogłoszona ani nikomu doręczona, a zatem do chwili obecnej nie stała się ostateczna i nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania ( art. 129 § 2 k.p.a. ), wobec czego D. B. – jako spadkobierca K. B. i A. B. (2) był uprawniony do zaskarżenia tej decyzji w drodze odwołania, które to podlega rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja – Akt własności ziemi nr (...) podlega uchyleniu w zaskarżonej części co do działki nr (...) , zaś postępowanie w tym względzie umorzeniu. Zgodnie z treścią art. 386 § 3 k.p.c. , który poprzez art. 13 § 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym: jeżeli pozew (wniosek) ulega odrzuceniu lub zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok (postanowienie) oraz odrzuca pozew (wniosek) lub umarza postępowanie. Stosownie zaś do treści art. 355 § 1 k.p.c. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku (postanowienia) stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Podobnie art. 105 § 1 k.p.c. stanowi, że: gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W niniejszym wypadku wydawanie przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie nabycia własności działki nr (...) w S. w trybie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych jest obecnie niedopuszczalne, gdyż kwestia ta została rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną – Aktem własności ziemi nr (...) , co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania. Powszechnie przyjmuje się zasadę uwzględniania przez sądy powszechne skutków prawnych orzeczeń organów administracyjnych, która ma swoje źródło w prawnym rozgraniczeniu drogi sądowej i drogi administracyjnej, czego wyrazem są art. 2 § 3 k.p.c. i art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 16 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a. , a pod rządami Konstytucji także w zasadzie podziału władz ( art. 10 ) oraz działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa ( art. 7 ). Oznacza to, że sądy są związane decyzjami wydanymi przez organy administracyjne (por. uchwałę składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2007 roku III CZP 46/07, OSNC 2008/3/30, Biul. SN 2007/10/7 i przytoczone w jej uzasadnieniu orzecznictwo). Także w niniejszym wypadku Sąd Okręgowy jest związany powyższą ostateczną decyzją - Aktem własności ziemi o numerze (...) , który nie został wzruszony we właściwym trybie, a w konsekwencji niedopuszczalnym było ponownie orzekanie w przedmiocie nabycia własności działki nr (...) w S. na podstawie ustawy z 26 października 1971 roku. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie treści art. 386 § 3 w zw. z art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił decyzję wydaną w dniu 28 sierpnia 1974 roku z upoważnienia Naczelnika Powiatu w L. - Akt własności ziemi nr (...) w części dotyczącej stwierdzenia nabycia działki nr (...) w S. na rzecz W. B. i umorzył postępowanie w tym zakresie albowiem orzekanie w tej kwestii było niedopuszczalne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI