II Ca 359/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację ojca o obniżenie alimentów na rzecz syna, uznając brak istotnej zmiany stosunków uzasadniającej obniżenie świadczenia.
Powód P. P. (1) domagał się obniżenia alimentów płaconych na rzecz syna P. P. (2) z 1.000 zł do 500 zł miesięcznie, argumentując zmianą swojej sytuacji finansowej. Sąd Rejonowy oddalił oba powództwa (o obniżenie i podwyższenie alimentów). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację ojca, podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji, stwierdzając brak istotnej zmiany stosunków uzasadniającej obniżenie alimentów, w szczególności podkreślając, że zobowiązany nie może uwolnić się od obowiązku alimentacyjnego z powodu własnych zobowiązań wynikających z umów pożyczek.
Sprawa dotyczyła wzajemnych roszczeń rodziców o alimenty na rzecz syna. Ojciec (P. P. (1)) wniósł o obniżenie alimentów z 1.000 zł do 500 zł miesięcznie, podczas gdy matka (P. P. (2)) wniosła o ich podwyższenie do 1.300 zł. Sąd Rejonowy w Jarocinie oddalił oba powództwa. Ojciec złożył apelację od części wyroku oddalającej jego powództwo o obniżenie alimentów, domagając się obniżenia ich do 700 zł. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił tę apelację. Sąd uznał, że nie nastąpiła istotna zmiana stosunków uzasadniająca obniżenie alimentów, zgodnie z art. 138 k.r.o. Podkreślono, że powód nie może powoływać się na swoje zobowiązania wynikające z umów pożyczek (na leczenie stomatologiczne czy kredyt mieszkaniowy żony, który nie jest jego zobowiązaniem) jako podstawę do uwolnienia się od obowiązku alimentacyjnego w odpowiedniej wysokości. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego, uznając apelację za bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana nie jest istotna lub wynika z własnych, dobrowolnie zaciągniętych zobowiązań, które nie są priorytetowe wobec obowiązku alimentacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał istotnej zmiany stosunków uzasadniającej obniżenie alimentów. Zobowiązany nie może uwolnić się od obowiązku alimentacyjnego z powodu własnych zobowiązań wynikających z umów pożyczek, zwłaszcza gdy nie są one priorytetowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
P. P. (2)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| P. P. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.r.o. art. 138
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmiana musi być istotna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnej zmiany stosunków uzasadniającej obniżenie alimentów. Zobowiązany nie może uwolnić się od obowiązku alimentacyjnego z powodu własnych, dobrowolnie zaciągniętych zobowiązań (pożyczka, kredyt żony).
Odrzucone argumenty
Zmiana sytuacji finansowej powoda (koszty dojazdów, leczenie stomatologiczne, spłata pożyczki, koszty utrzymania samochodu, koszty utrzymania mieszkania, kredyt żony) uzasadnia obniżenie alimentów.
Godne uwagi sformułowania
Nie każda zmiana w zakresie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego uzasadnia zastosowanie art. 138 k.r.o. Zastosowanie tego przepisu uzasadnia jedynie taka zmiana, która jest istotna. Jest zasadą, iż zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych nie może uwolnić się od łożenia alimentów w odpowiedniej wysokości z tego powodu, że ma określone zobowiązania spowodowane zawarciem umowy pożyczki.
Skład orzekający
Janusz Roszewski
przewodniczący
Henryk Haak
sprawozdawca
Barbara Mokras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy obniżenia alimentów w sytuacji, gdy zobowiązany powołuje się na własne zobowiązania finansowe, które nie są istotną zmianą stosunków lub wynikają z jego decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej stron; interpretacja 'istotnej zmiany stosunków' może być różna w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu alimentów i zmiany ich wysokości, prezentując typowe argumenty stron oraz jasne stanowisko sądu w kwestii oceny istotności zmiany stosunków i wpływu własnych zobowiązań zobowiązanego.
“Czy własne długi zwalniają z obowiązku alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 359/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 2 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Roszewski Sędziowie: SSO Henryk Haak (spr.) SSO Barbara Mokras Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 02 października 2014r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa P. P. (1) przeciwko P. P. (2) o obniżenia alimentów oraz z powództwa P. P. (2) przeciwko P. P. (1) o podwyższenie alimentów na skutek apelacji P. P. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Jarocinie VIII Zamiejscowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z siedzibą w P. z dnia 31 marca 2014r. sygn. akt VIII RC 198/13 oddala apelację. Sygn. akt II Ca 359/14 UZASADNIENIE Powód P. P. (1) w pozwie z dnia 10 października 2013 r. wniósł przeciwko pozwanemu P. P. (2) o obniżenie alimentów z kwoty po 1.000 zł miesięcznie do kwoty po 500 zł miesięcznie. Pozwany P. P. (2) wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwem z dnia 20 lutego 2014 r. powód P. P. (2) wniósł przeciwko pozwanemu P. P. (1) o podwyższenie alimentów z kwoty 1.000 zł miesięcznie do kwoty po 1.300 zł miesięcznie. Pozwany P. P. (1) wniósł o oddalenie tego powództwa w całości. Wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Jarocinie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w P. oddalił powództwa i rozstrzygnął o kosztach procesu. Sąd Rejonowy dokonał m.in. następujących ustaleń. P. P. (2) , urodzony w dniu (...) w P. , jest synem D. P. i P. P. (1) . Wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 24 lipca 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I C 417/12, orzeczono rozwiązanie przez rozwód małżeństwa D. P. i P. P. (1) oraz zasądzono od P. P. (1) na rzecz P. P. (2) alimenty po 1.000 zł miesięcznie, płatne z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat. Aktualnie P. P. (1) pozostaje w drugim związku małżeńskim – z B. P. . Zmienił miejsce zamieszkania na K. i ponosi większe koszty dojazdu do pracy (z 36 km na 75 km w jedną stronę). Nadal pracuje w J. W. w J. i zarabia średnio brutto 4.525 zł, 3.719 zł netto. Otrzymuje dodatkowe miesięczne świadczenia: zwrot kosztów dojazdu w kwocie 231,75 zł, nieregularny dodatek za dyżury, dodatkowe uposażenie roczne 4.500 zł brutto, równoważnik mundurowy w kwocie 2.013,93 zł netto w kwietniu 2013 r., 1.808 zł netto w grudniu 2013 r., nagrody uznaniowe, świadczenie urlopowe. Równoważnik mundurowy jest przeznaczany na pranie munduru, czyszczenie, usługi krawieckie, zakup munduru, przy czym ostatni mundur powód kupił ok. 4 lata temu. W 2014 r. powód leczył się stomatologicznie; koszty leczenia to kwota 1.300 zł i 110 zł. Na leczenie stomatologiczne wziął pożyczkę w kwocie 4.000 zł, którą spłaca po 500 zł miesięcznie. Powód jest właścicielem samochodu osobowego D. (...) -letniego. W 2013 r. poniósł koszty naprawy tego samochodu, wymiany opon, przeglądu, ubezpieczenia w łącznej kwocie 2.280 zł. Powód przekazuje synowi P. dodatkowe kwoty, kupuje mu prezenty, kupił mu buty. W 2013 r. powód przekazał dla dwóch synów łącznie 1.000 zł na wakacje; dał synowi P. 1.000 zł z okazji 18-tych urodzin. Powód P. P. (1) przekazywał synowi K. P. , urodzonemu w dniu (...) po 200 zł miesięcznie do lutego 2014 r., kupił mu także buty. K. P. od 2013 r. nie uczy się, nie pracował; aktualnie w lutym 2014 r. wyjechał na staż do Francji (z Powiatowego Urzędu Pracy). Koszt utrzymania powoda to koszt wyżywienia – 500 zł miesięcznie, środki czystości – 200 zł miesięcznie, odzież – 100 zł miesięcznie, dojazdy do pracy – 1.200 zł miesięcznie, rata za aparat fotograficzny – 65 zł, koszty spotkań z synami – 100 zł miesięcznie. P. P. (1) mieszka z żoną B. , która pracuje i zarabia 945 zł miesięcznie (bo ma potrącane pożyczki w kwocie 700 zł). Mieszkanie, w którym zamieszkuje, jest własnością żony, która spłaca kredyt mieszkaniowy po 700 zł miesięcznie. Koszt utrzymania mieszkania to kwota 350 zł, czynsz, energia – 100 zł, gaz – 60 zł, telefon – 130 zł, ubezpieczenie domu – 30 zł. Pozwany P. P. (2) ma 18 lat. Jest uczniem III klasy Liceum Ogólnokształcącego w P. . Jego koszty utrzymania aktualnie wzrosły o koszty dodatkowych korepetycji – j. angielski 25 zł tygodniowo, zakup książek związanych z maturą, o koszt studniówki, koszty osiemnastek. W związku z zakończenienim nauki w liceum pozwany jedzie na wycieczkę szkolną do B. ; koszt wycieczki wynosi 1.200 zł. Na koszt utrzymania pozwanego składają się wydatki miesięczne na: wyżywienie – 500 zł, odzież – 150 zł, środki czystości – 150 zł, pomoce naukowe – 200 zł, rozrywki – 100 zł, korepetycje – 100 zł, bilet miesięczny – 100 zł. Łączny koszt utrzymania P. P. (2) wynosi 1.300 zł. Pozwany mieszka z matką D. P. i bratem K. P. . Koszt utrzymania domu to: opłaty za energię – 160 zł, wywóz śmieci – 25 zł, ogrzewanie – 300 zł, podatek – 20 zł, ubezpieczenie domu – 30 zł, gaz – 65 zł. Na domownika przypada kwota 200 zł. D. P. , matka pozwanego, nadal jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Pracuje w firmie (...) w P. jako pakowacz i zarabia netto 1.053 zł. W 2013 r. osiągnęła przychód 20.212,84 zł Koszty utrzymania samochodu, z którego korzysta także pozwany, to kwota 300 zł miesięcznie. Wyrok ten – apelacją z dnia 6 maja 2014 r. – powód P. P. (1) zaskarżył w części oddalającej jego powództwo przeciwko P. P. (2) o obniżenie alimentów. Wniósł on o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie alimentów z kwoty 1.000 zł do kwoty 700 zł płatnych miesięcznie, z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca. Pozwany P. P. (2) wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy podziela ustalenia i wywody Sądu Rejonowego. W sprawie o obniżenie alimentów podstawę prawną rozstrzygnięcia w pierwszym rzędzie stanowi art. 138 k.r.o. ; w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. W celu stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu powoływanego tu przepisu, bierze się pod uwagę to, czy po wydaniu orzeczenia, które ma ulec zmianie, nastąpiła istotna zmiana w zakresie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Nie każda zmiana w zakresie usprawiedliwonych potrzeb uprawnionego lub zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego uzasadnia zastosowanie art. 138 k.r.o. Zastosowanie tego przepisu uzasadnia jedynie taka zmiana, która jest istotna. To, czy określona zmiana jest istotna, może zależeć m.in. od tego, jaki był dotychczas skonkretyzowany autorytatywnie zakres świadczeń alimentacyjnych oraz jaka była i jest obecnie sytuacja zarobkowa i majątkowa zobowiązanego (oczywiście, przy uwzględnieniu jego możliwości w tym zakresie). Sąd Rejonowy należycie stwierdził, że od czasu ustalenia alimentów w dotychczasowej wysokości nie uległy istotnej zmianie usprawiedliwione potrzeby pozwanego P. P. (2) oraz możliwości zarobkowe i majątkowe powoda P. P. (1) . Za trafnością powyższego stwierdzenia Sądu Rejonowego dostatecznie przemawiają ustalenia faktyczne poczynione przez tenże Sąd. W tym miejscu pozostaje podkreślić, co następuje. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że powód P. P. (1) nie jest zobowiązany do spłacania kredytu swojej żony B. P. , który zaciągnęła przed zawarciem małżeństwa. Powód nie jest zobowiązany do spłaty tego kredytu, choć jest to kredyt mieszkaniowy; z ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy wynika przecież, że mieszkanie, w którym powód mieszka, jest własnością jego żony. Powód P. P. (1) nie może zasadnie powoływać się na to, że spłaca pożyczkę, z której skorzystał w związku z leczeniem stomatologicznym; według ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy, koszt leczenia wyniósł łącznie 1.410 zł, natomiast pożyczka wyniosła 4.000 zł. Trzeba tu zauważyć, że jest zasadą, iż zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych nie może uwolnić się od łożenia alimentów w odpowiedniej wysokości z tego powodu, że ma określone zobowiązania spowodowane zawarciem umowy pożyczki. Już wobec powyższego apelacja podlega oddaleniu ( art. 385 k.p.c. ). K. , dnia 15 października 2014 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI