Orzeczenie · 2013-12-17

II Ca 356/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2013-12-17
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kontraktacjagospodarstwo rolnekara umownaart. 625 k.c.należyta starannośćsprzedaż nieruchomościumowa dostawy mlekakoszty procesu

Sprawa dotyczyła roszczenia Zakładu (...) Sp. z o.o. o zapłatę kary umownej od pozwanych J.W. i T.W. z tytułu zerwania umowy kontraktacji na dostawę mleka, zawartej wcześniej przez poprzedniego właściciela gospodarstwa rolnego, Powiat (...) - Zespół Szkół (...) w S. Pozwani W. nabyli gospodarstwo w przetargu, a powód twierdził, że nie poinformowali się oni o istniejącej umowie kontraktacji, mimo że powinni byli to zrobić z należytą starannością. Sąd Rejonowy w Świeciu uznał, że pozwani J.W. i T.W. ponoszą odpowiedzialność na podstawie art. 625 k.c., ponieważ nie wykazali, że mimo zachowania należytej staranności nie mogli dowiedzieć się o umowie kontraktacji. Sąd Rejonowy podkreślił doświadczenie pozwanych w produkcji mleka i fakt, że mieli oni możliwość uzyskania informacji o umowie, m.in. poprzez rozmowy z prezesem powoda czy analizę ogłoszenia o przetargu. Powództwo przeciwko Powiatowi zostało oddalone, gdyż odpowiedzialność została przypisana nabywcom. Pozwani W. wnieśli apelację, zarzucając błędną ocenę dowodów i naruszenie art. 233 § 1 kpc. Powód zaskarżył wyrok w części dotyczącej kosztów procesu zasądzonych od niego na rzecz Powiatu. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił zarówno apelację, jak i zażalenie. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną Sądu Rejonowego, uznając, że pozwani W. nie dochowali należytej staranności w celu uzyskania wiedzy o umowie kontraktacji, co uzasadnia ich odpowiedzialność na podstawie art. 625 k.c. Sąd podkreślił, że przepisy nie nakładają na zbywcę obowiązku informowania o umowie kontraktacji w ogłoszeniu o przetargu, a nabywcy mieli możliwość uzyskania tej wiedzy. Sąd Okręgowy oddalił również zażalenie powoda dotyczące kosztów, wskazując, że powód winien był pozwać tylko jedną ze stron umowy sprzedaży gospodarstwa, a nie obie, co naraziło go na zwrot kosztów jednemu z pozwanych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 625 k.c. w kontekście odpowiedzialności nabywcy gospodarstwa rolnego za umowy zawarte przez zbywcę, zwłaszcza w przypadku umów kontraktacji. Podkreślenie obowiązku dochowania należytej staranności przez nabywcę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia gospodarstwa rolnego i umów kontraktacji. Interpretacja art. 233 kpc w kontekście oceny dowodów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nabywca gospodarstwa rolnego, który nie wiedział o istniejącej umowie kontraktacji i mimo zachowania należytej staranności nie mógł się o niej dowiedzieć, ponosi odpowiedzialność za jej wykonanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nabywca nie ponosi odpowiedzialności w takim przypadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwani W. nie wykazali, iż mimo zachowania należytej staranności nie mogli dowiedzieć się o umowie kontraktacji, co uzasadnia ich odpowiedzialność na podstawie art. 625 k.c. Pozwani posiadali doświadczenie w produkcji mleka i mieli możliwość uzyskania informacji.

Czy sprzedawca gospodarstwa rolnego ponosi odpowiedzialność za zerwanie umowy kontraktacji, jeśli nabywca nie wiedział o jej istnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność ponosi nabywca, jeśli nie dochował należytej staranności.

Uzasadnienie

Sąd oddalił powództwo wobec Powiatu, wskazując, że art. 625 k.c. wyłącza odpowiedzialność zbywcy w sytuacji, gdy nabywca ponosi odpowiedzialność z tytułu braku należytej staranności.

Czy faktury VAT za odbiór mleka oraz ogłoszenie o przetargu wystarczają do wykazania wiedzy nabywcy o umowie kontraktacji?

Odpowiedź sądu

Nie, ale stanowią one poszlaki wskazujące na możliwość uzyskania wiedzy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że same faktury nie dowodzą wiedzy o umowie kontraktacji, ale w połączeniu z innymi okolicznościami (doświadczenie pozwanych, rozmowy z prezesem powoda) wskazują na brak dochowania należytej staranności w celu uzyskania tej wiedzy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji i zażalenia
Strona wygrywająca
powód (w zakresie utrzymania wyroku Sądu Rejonowego)

Strony

NazwaTypRola
Zakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
Powiat (...) - Zespół Szkół (...) instytucjapozwany
J. W.osoba_fizycznapozwany
T. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 625

Kodeks cywilny

Przepis ten wyłącza przejście praw i obowiązków z umowy kontraktacji na nowego posiadacza gospodarstwa rolnego w przypadku odpłatnej umowy zbycia, jeśli nowy nabywca nie wiedział o umowie i mimo należytej staranności nie mógł się o niej dowiedzieć. Sąd interpretuje go jako nakładający na nabywcę obowiązek dochowania należytej staranności w celu uzyskania wiedzy o umowie.

Pomocnicze

k.c. art. 55⁴

Kodeks cywilny

Wspomniany jako przepis, którego zastosowanie jest wyłączone przez art. 625 k.c. w kontekście przejścia praw i obowiązków z umowy kontraktacji.

kpc art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad swobodnej oceny dowodów, zarzut naruszenia którego był podnoszony w apelacji.

kpc art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.

kpc art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

kpc art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

kpc art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani J.W. i T.W. nie dochowali należytej staranności w celu uzyskania wiedzy o umowie kontraktacji. • Doświadczenie pozwanych w produkcji mleka i możliwość uzyskania informacji uzasadniają ich odpowiedzialność na podstawie art. 625 k.c. • Powództwo przeciwko Powiatowi (...) było bezzasadne, gdyż odpowiedzialność spoczywa na nabywcach gospodarstwa.

Odrzucone argumenty

Pozwani J.W. i T.W. nie wiedzieli o umowie kontraktacji i mimo zachowania należytej staranności nie mogli się o niej dowiedzieć. • Faktury VAT i ogłoszenie o przetargu nie dowodzą wiedzy pozwanych o umowie kontraktacji. • Powód powinien ponieść koszty procesu zasądzone na rzecz Powiatu (...) z uwagi na konieczność pozwania zbywcy.

Godne uwagi sformułowania

co najmniej nie zachowali należytej staranności w staraniu o uzyskanie wiedzy odnośnie istnienia i obowiązywania umowy kontraktacji • Stoi w sprzeczności z doświadczeniem życiowym, zawarte w apelacji twierdzenie skarżących, że zdarzają się przypadki, że zakłady mleczarskie nabywają od rolników mleko nawet bez jakiejkolwiek umowy. • Prawo i obowiązki z umowy kontraktacji w przypadku odpłatnej umowy zbycia gospodarstwa nie przechodzą na nowego posiadacza gospodarstwa rolnego tylko wtedy, gdy nowy nabywca, nie wiedział o umowie kontraktacji i mimo należytej staranności nie mógł się o niej dowiedzieć.

Skład orzekający

Barbara Jankowska - Kocon

przewodniczący

Aurelia Pietrzak

sędzia sprawozdawca

Tomasz Adamski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 625 k.c. w kontekście odpowiedzialności nabywcy gospodarstwa rolnego za umowy zawarte przez zbywcę, zwłaszcza w przypadku umów kontraktacji. Podkreślenie obowiązku dochowania należytej staranności przez nabywcę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia gospodarstwa rolnego i umów kontraktacji. Interpretacja art. 233 kpc w kontekście oceny dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie zobowiązań poprzedniego właściciela przy nabywaniu nieruchomości, zwłaszcza w działalności gospodarczej. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i zasady należytej staranności.

Kupiłeś gospodarstwo? Sprawdź, czy nie dziedziczysz długów poprzednika!

Dane finansowe

WPS: 67 626,86 PLN

kara umowna: 67 626,86 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1800 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst