II Ca 338/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-04-25
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościksięgi wieczysteprawo pierwokupusłużebnośćużytkowanie wieczystegospodarka nieruchomościamisąd wieczystoksięgowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji o oddaleniu wniosku o odłączenie nieruchomości i założenie nowej księgi wieczystej, ze względu na brak spełnienia wymogów formalnych i materialnoprawnych, w tym prawa pierwokupu gminy.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Świdnicy, które oddaliło wnioski o odłączenie działki gruntu nr (...) z księgi wieczystej (...) i założenie dla niej nowej księgi wieczystej z wpisem prawa użytkowania wieczystego oraz służebności gruntowej. Sąd Okręgowy uznał, że sprzedaż prawa użytkowania wieczystego była nieważna z powodu naruszenia prawa pierwokupu gminy oraz że działka nie może być uznana za zabudowaną w rozumieniu przepisów, co uniemożliwiało spełnienie wniosku. Apelacja została oddalona.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację wnioskodawcy K. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 26 lutego 2014 r., które oddaliło wnioski o odłączenie działki gruntu nr (...) z księgi wieczystej (...) i założenie dla niej nowej księgi wieczystej z wpisem prawa użytkowania wieczystego oraz służebności gruntowej. Sąd pierwszej instancji oddalił wnioski, wskazując na naruszenie prawa pierwokupu gminy (art. 109 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 599 § 2 k.c.) oraz na fakt, że działka nie może być uznana za zabudowaną w rozumieniu przepisów, mimo istnienia na niej trzech mostków. Sąd wieczystoksięgowy badał nie tylko formalną stronę czynności, ale także jej skuteczność materialnoprawną. W apelacji wnioskodawca zarzucił sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym, wskazując na istnienie siedmiu mostków i wpis o zabudowie kanałem wodnym. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów, a także treść księgi wieczystej (art. 626(8) § 2 k.p.c.). Zaznaczono, że oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej powinno być zgodne z danymi z ewidencji gruntów i budynków. Działka nr (...) została wyodrębniona ze wspólnej zabudowanej działki gruntu, a jej ewidencyjny charakter jako rowu uniemożliwia uznanie jej za zabudowaną w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 2 u.g.n., nawet jeśli istnieją na niej mostki ułatwiające dostęp. W związku z tym apelacja została oddalona jako pozbawiona uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej podlega prawu pierwokupu gminy, a jej naruszenie skutkuje nieważnością czynności prawnej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 109 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przyznaje gminie prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej. Brak zawiadomienia gminy o sprzedaży czyni ją nieważną na podstawie art. 599 § 2 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

Gmina Ś. (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) Spółka z o.o. w J.spółkauczestnik
Gmina Ś.organ_państwowyuczestnik
J. M.osoba_fizycznauczestnik
M. M.osoba_fizycznauczestnik
H. H.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 109 § 1 pkt. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Gminie przysługuje prawo pierwokupu w razie sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej.

Pomocnicze

k.c. art. 599 § § 2

Kodeks cywilny

Niezawiadomienie uprawnionego do prawa pierwokupu o sprzedaży nieruchomości lub nieruchomości rolnej, albo warunki sprzedaży nieruchomości ujawnione po zawarciu umowy przyrzeczonej, czynią sprzedaż nieważną.

k.p.c. art. 626(8) § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

u.k.w.h. art. 26

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21

Oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej powinno być zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 626(1) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie w sprawach wieczystoksięgowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa pierwokupu gminy przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości. Działka ewidencyjna oznaczona jako 'rów' nie może być uznana za zabudowaną w rozumieniu przepisów. Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego do badania dokumentów i treści księgi wieczystej.

Odrzucone argumenty

Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego materiału przez nietrafne przyjęcie, że działka nr (...) jest nieruchomością zabudowaną. Argumentacja oparta na istnieniu mostków i wpisie o zabudowie kanałem wodnym.

Godne uwagi sformułowania

sąd wieczystoksięgowy bada bowiem stanowiącą podstawę wpisu czynność prawną nie tylko pod względem formalnym, ale także jej skuteczność materialnoprawną kognicja sądu wieczystoksięgowego jest zatem zawężona podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków ze wględu na ten charakter nie ma możliwości ani żadnych uzasadnionych podstaw do uznania takiej nieruchomości za zabudowaną

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Aleksandra Żurawska

sędzia

Piotr Rajczakowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pierwokupu gminy przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanych nieruchomości, a także zakresu badania przez sąd wieczystoksięgowy oraz definicji nieruchomości zabudowanej w kontekście prawa pierwokupu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem pierwokupu gminy i charakterem ewidencyjnym nieruchomości jako 'rów'. Interpretacja definicji 'nieruchomości zabudowanej' może być szersza w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z obrotem nieruchomościami, prawem pierwokupu i specyfiką postępowania wieczystoksięgowego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Prawo pierwokupu gminy kluczem do odrzucenia wniosku o wpis do księgi wieczystej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 338/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. P. przy udziale (...) Spółki z o.o. w J. , Gminy Ś. , J. M. , M. M. i H. H. o odłączenie nieruchomości i założenie nowej księgi wieczystej oraz wpisy prawa użytkowania wieczystego i służebności gruntowej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt Dz. Kw 16389/13 postanawia : oddalić apelację. Sygn. akt II Ca 338/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem oddalono wnioski o odłączenie działki gruntu nr (...) z księgi wieczystej (...) i założenie dla niej nowej księgi wieczystej z wpisem w dziale (...) wnioskodawcy jako użytkownika wieczystego, a w dziale (...) służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela działki gruntu nr (...) , polegającej na bezpłatnym i bezterminowym prawie przejścia i przejazdu przez wzniesione na działce nr (...) dwa mostki w celu dostępu do drogi publicznej, przy czym uprawnienie to miało być wpisane w księdze wieczystej (...) , kierując się następującymi względami: -stosownie do przepisu art. 109 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , gminie przysługuje prawo pierwokupu w razie sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, natomiast z aktu notarialnego nie wynika, aby dokonano stosownych w tym zakresie czynności, polegających na zawiadomieniu Wójta Gminy Ś. o sprzedaży prawa użytkowania wieczystego, co powoduje , że sprzedaż tego prawa na rzecz wnioskodawcy jest nieważna / art. 599 § 2 kc /; -sąd wieczystoksięgowy bada bowiem stanowiącą podstawę wpisu czynność prawną nie tylko pod względem formalnym, ale także jej skuteczność materialnoprawną, czyli zgodność z przepisami bezwzględnie obowiązującymi; -z treści aktu notarialnego wydaje się wynikać,że dokonano sprzedaży bezwarunkowej z uwagi na fakt, że nieruchomość jest nieruchomością zabudowaną, jednak w ocenie sądu, działki tej nie można uznać za zabudowaną; wprawdzie sprzedaż dotyczy części nieruchomości zabudowanej, która ma być odłączona od całości, lecz w istocie jest to sprzedaż prawa użytkowania wieczystego jednej działki, która miała stać się odrębnym przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, dlatego w tym sensie przestała być częścią nieruchomości zbudowanej; wprawdzie we wstępie aktu sprzedający oświadczył, że działka zabudowana jest trzema mostami , jednak szereg innych przesłanek przemawia za odmiennym wnioskiem w tym zakresie, skoro dokument geodezyjny nie potwierdza istnienia mostów ani ich usytuowania;; -ponadto w umowie nie ma oświadczeń o przeniesieniu własności jakichkolwiek urządzeń stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, co prowadziło do wniosku, że zbyte zostało wyłącznie prawo użytkowania wieczystego gruntu, przy czym wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego również nie zawiera żądania odnośnie wpisu prawa własności innych urządzeń na rzecz wnioskodawcy. W apelacji wnioskodawca zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału przez nietrafne przyjęcie, że działka nr (...) jest nieruchomością zabudowaną, gdy z treści wpisu w podrubryce 1.4.3 pkt.1.3 księgi wieczystej (...) wynika, że jest ona zabudowana betonowym kanałem wodnym, a z treści (...) umowy sprzedaży wynika, że jest ona zabudowana trzema mostkami, co dodatkowo potwierdza mapa sytuacyjno-wysokościowa z 27 maja 2013 r. potwierdzająca istnienie i usytuowanie siedmiu mostków na działce nr (...) . Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja nie podlega uwzględnieniu. Rozpoznając wniosek o wpis sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej, nie może natomiast uwzględniać żadnych innych okoliczności, z dokumentów tych nie wynikających / art. 626(8)§ 2 kpc /. Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest zatem zawężona, ogranicza się bowiem do badania jedynie powyższych okoliczności, a zakres ten dotyczy sądów obu instancji: pierwszej - przy wpisie, drugiej – przy rozpoznawaniu apelacji od wpisu, z wyjątkiem dowodu z dokumentu. Sąd Okręgowy co do zasady w całości podziela trafne stanowisko sądu pierwszej instancji , co zwalnia z konieczności ponownego przytaczania szeregu powołanych już wcześniej prawidłowych argumentów. Tylko dodatkowo należy wskazać na następujące kwestie : -podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków / art. 26 u.k.w.h./, które wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej lub mapy zasadniczej, sporządzonych na podstawie przepisów o ewidencji gruntów, co wynika z § 28 rozporządzenia MS z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych.. oraz art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne , a zatem oznaczenie nieruchomości w ksiedze wieczystej powinno być zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków; - działka nr (...) została wyodrębniona ze wspólnej zabudowanej działki gruntu, a zatem co do zasady sprzedaż prawa użytkowania wieczystego tej działki podlegała ocenie pod kątem przysługującego gminie prawa pierwokupu zastrzeżonego przepisem art. 109 ustawy o gospodarce nieruchomościami ; - w ewidencji gruntów działka nr (...) stanowi rowy / symbol (...) /, a zatem ze wględu na ten charakter nie ma możliwości ani żadnych uzasadnionych podstaw do uznania takiej nieruchomości za zabudowaną, skoro taka nieruchomość nie ma z punktu widzenia jakiejkolwiek zabudowy żadnego znaczenia gospodarczego ; -wprawdzie istotnie na działce tej będącej rowem istnieją trzy betonowe mostki umożliwiające dostęp / przejazd i przejście / do drogi publicznej właścicielowi działki nr (...) , lecz elementy te - jedynie umożliwiające dostęp - nie zmieniają charakteru ewidencyjnego tej nieruchomości pozwalającego na uznanie tej nieruchomości za zabudowaną w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt. 2 u.g.n. . Z tych przyczyn apelacja apelacja jako pozbawiona jakichkolwiek uzasadnionych podstaw została oddalona / art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc i art. 626(1) § 1 kpc /.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI