II CA 338/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając, że przekształcenie spółki cywilnej w jawną nie pozbawia tytułu wykonawczego wykonalności, a ewentualne wadliwości postępowania egzekucyjnego nie są podstawą do pozbawienia wykonalności w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego.
Powódka I.G. wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 1998 r., argumentując, że przekształcenie spółki cywilnej w jawną po stronie pozwanej uniemożliwia egzekucję. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za nieprzedawnione i brak podstaw do pozbawienia wykonalności. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że zmiana formy prawnej wierzyciela po wszczęciu egzekucji nie wymaga zmiany klauzuli wykonalności, a wadliwości postępowania egzekucyjnego nie są podstawą do uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego.
Powódka I.G. domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Koninie z 1998 r., który został zaopatrzony w klauzulę wykonalności w 1999 r. Głównym argumentem powódki było przekształcenie spółki cywilnej po stronie pozwanej w spółkę jawną w 2001 r., co miało uniemożliwić prowadzenie egzekucji przeciwko niej. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił powództwo, ustalając, że roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na dwukrotne przerwanie biegu terminu. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając apelację powódki, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że zmiana osoby wierzyciela po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie wymaga uwidaczniania tych zmian w klauzuli wykonalności, a wystarczy wskazanie organowi egzekucyjnemu odpowiedniego dokumentu. Wskazano, że w przypadku wszczynania egzekucji jako nowy podmiot, pozwana spółka jawna powinna była wystąpić o nadanie na jej rzecz klauzuli wykonalności. Niemniej jednak, ewentualne uchybienia w postępowaniu egzekucyjnym mogą być eliminowane w drodze skargi na czynności komornika, a nie w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 840 k.p.c. do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, a sama zmiana formy prawnej wierzyciela nie spowodowała wygaśnięcia zobowiązania. W konsekwencji apelacja została oddalona, a powódka obciążona kosztami postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przekształcenie spółki cywilnej w jawną po stronie wierzyciela, które nastąpiło po wydaniu tytułu wykonawczego i wszczęciu postępowania egzekucyjnego, nie stanowi podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego. Ewentualne wadliwości postępowania egzekucyjnego związane ze zmianą podmiotu po stronie wierzyciela mogą być eliminowane w drodze skargi na czynności komornika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana osoby wierzyciela po wszczęciu egzekucji nie wymaga uwidaczniania jej w klauzuli wykonalności. Wskazano, że w przypadku wszczynania egzekucji jako nowy podmiot, wierzyciel powinien wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności na swoją rzecz. Niemniej jednak, wadliwości postępowania egzekucyjnego nie są podstawą do uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 840 k.p.c., a sama zmiana formy prawnej wierzyciela nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania dłużnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
B. i (...) spółka jawna w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. W. , E. W. (...) Sp. J w K. | spółka | pozwany |
| B. i (...) spółka jawna w K. | spółka | wierzyciel |
| J. B. , I. G. i T. N. - Zakład (...) | inne | pozwani (w nakazie zapłaty) |
| E. W. i B. W. wspólnicy spółki cywilnej Hurtownia (...) | inne | powodowie (w nakazie zapłaty) |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 840 § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
Pomocnicze
k.p.c. art. 788
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przejścia uprawnień i obowiązków na inny podmiot.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 255 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania.
k.s.h. art. 26 § 4-5
Kodeks spółek handlowych
Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekształcenie spółki cywilnej w jawną po stronie pozwanej nie stanowi podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego. Wadliwości postępowania egzekucyjnego nie są podstawą do uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego. Roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na przerwy w jego biegu.
Odrzucone argumenty
Przekształcenie spółki cywilnej w jawną po stronie pozwanej uniemożliwia prowadzenie egzekucji przeciwko powódce. Zmiana formy prawnej pozwanej spółki stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego i uwzględnienia powództwa o pozbawienie wykonalności. Niewyjaśnienie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podstawy prawnej oraz faktycznej wyroku i nierozważenie skutków przekształcenia pozwanej spółki.
Godne uwagi sformułowania
jakiekolwiek uchybienia w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym mogą być eliminowane w drodze skargi na czynności komornika. Natomiast w niniejszym postępowania Sąd bada, czy zachodzą przesłanki do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności i to przesłanki wymienione w art. 840 k.p.c. Taka bowiem podstawa nie mogą być ewentualne wadliwości, które wystąpiły w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Mokras
sędzia
Marian Raszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powództwa przeciwegzekucyjnego w kontekście zmian podmiotowych po stronie wierzyciela oraz wadliwości postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki cywilnej w jawną i może wymagać uwzględnienia innych okoliczności w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego związanego z egzekucją i zmianami podmiotowymi po stronie wierzyciela, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.
“Przekształcenie spółki a wykonalność tytułu: Czy zmiana formy prawnej wierzyciela zatrzyma komornika?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 338/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 26 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Barbara Mokras SSO Marian Raszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa I. G. przeciwko B. W. , E. W. (...) Sp. J w K. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 23 marca 2013r. sygn. akt I C 1823/12 I. oddala apelację, II. zasądza do powódki I. G. na rzecz B. i (...) spółka jawna z siedziba w K. kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. II Ca 338/13 UZASADNIENIE Powódka I. G. wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Koninie V Wydziału Gospodarczego z dnia 27 listopada 1998 er. Sygn. akt V Ng 869/98 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 6 kwietnia 1999 r. oraz zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 23 marca 2013 r. oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach: W dniu 27 listopada 1998 r. Sąd Rejonowy w Koninie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, w którym nakazał pozwanym J. B. , I. G. i T. N. - Zakład (...) , aby zapłacili solidarnie powodom E. W. i B. W. wspólnikom spółki cywilnej Hurtownia (...) kwotę 1776,20 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 sierpnia 1998 r. i kosztami procesu. Wymienionemu nakazowi zapłaty została nadana klauzula wykonalności w dniu 6 kwietnia 1999 r. W dniu 11 maja 1999 r. wierzyciel złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu wniosek o wszczęcie egzekucji na podstawie powołanego tytułu wykonawczego. Postępowanie to zostało umorzone postanowi9eniem z dnia 9 września 2002 r. W dniu 16 sierpnia 2010 r. wierzyciel B. i (...) spółka jawna w K. złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu wniosek o wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 27 11. 1998 r., sygn. akt V Ng 869/98 Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. Komornik sądowy wezwał wierzyciela do przedłożenia tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności na rzecz B. i (...) spółka jawna w K. . W chwili wydania nakazu zapłaty z dnia 27 listopada 1998 r., nadania klauzuli wykonalności i wszczęcia postępowania egzekucyjnego pozwana funkcjonowała jako spółka cywilna. W dniu 29 sierpnia 2001 r. pozwana zmieniła formę prawną poprzez przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawna na podstawie art. 26 § 4-5 k.s.h. Sąd ustalił, że roszczenie nie było przedawnione a powód nie wykazał aby zaszły podstawy do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła powódka zaskarżając wyrok w całości. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego, w szczególności: 1. art. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c. w zw. z art. 788 k.p.c. poprzez oddalenie powództwa w sytuacji ustalenia przez Sąd, że tytuł wykonawczy na skutek przekształcenia po stronie pozwanej nie może stanowić podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko powódce, a więc gdy istniała podstawa do uwzględnienia powództwa, 2. art. 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 328 §2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podstawy prawnej oraz faktycznej wyroku, a nadto nierozważenie skutków przekształcenia pozwanej spółki, 3. art. 255 § 1 k.p.c. poprzez wydanie wyroku oddalającego powództwo, w sytuacji gdy zaszła przesłanka umorzenia postępowania. W oparciu o te zarzuty wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania. Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy - wbrew zarzutom apelacji – nie naruszył art. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia, jeżeli: po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe , dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania sprawy. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń Sądu Rejonowego w oparciu o które Sąd I instancji wyprowadził trafny wniosek, że roszczenie powódki nie uległo przedawnieniu ponieważ nastąpiła dwukrotnie przerwa. biegu przedawnienia we wskazanych przez Sąd Rejonowy okresach. Skarżąca natomiast zarzuca, że na skutek przekształcenia po stronie pozwanej powstały w wyniku tego przekształcenia nowy podmiot nie posiada uprawnień do prowadzenia egzekucji przeciwko powódce. Fakt ten – zdaniem skarżącej ma stanowić podstawę umorzenia toczącego się postępowania egzekucyjnego i zarazem podstawę uwzględnienia niniejszego powództwa bądź uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania. Jest to stanowisko błędne. Jeśli bowiem zmiana osoby wierzyciela nastąpiła po wszczęciu właściwego postępowania egzekucyjnego, to nie ma podstaw do uwidaczniania tych zmian w klauzuli wykonalności, skoro egzekucja jest już prowadzona. Wystarczy wskazać organowi egzekucyjnemu odpowiednim dokumentem, że nastąpiło przejście prawa lub obowiązku (por. postanowienie SN z dnia 30 stycznia 1975 r., II CZ 5/75, OSPiKA 1976, nr 2, poz. 37: Henryk Pietrzkowski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część trzecia. Postępowanie egzekucyjne, Warszawa 2006, s. 92). W niniejszej sprawie – jak trafnie wskazał Sąd I instancji - pozwana spółka jawna żądając prowadzenia egzekucji powinna wystąpić o nadanie na jej rzecz klauzuli wykonalności, gdyż wszczynała postępowanie egzekucyjne jako nowy podmiot. Należy jednak pamiętać, że jakiekolwiek uchybienia w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym mogą być eliminowane w drodze skargi na czynności komornika. Natomiast w niniejszym postępowania Sąd bada, czy zachodzą przesłanki do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności i to przesłanki wymienione w art. 840 k.p.c. Sąd Rejonowy miał podstawy do oddalenia powództwa w oparciu o ten przepis, gdyż powódka nie wykazała, a w apelacji nawet nie twierdziła, że miały miejsce jakiekolwiek zdarzenia, które świetle tego przepisu powodowałyby zasadność żądania pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Taką bowiem podstawa nie mogą być ewentualne wadliwości, które wystąpiły w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto w wyniku przekształcenia pozwanej spółki zobowiązanie powódki nie wygasło. Tym samym nie została spełniona przesłanka do uwzględnienia powództwa. Okoliczność natomiast, czy pozwany ma tytuł do prowadzenia egzekucji nie wchodzi w zakres kogicji sądu w sprawie powództwa przeciwegzekucyjnego. Zarzut naruszenia więc art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. jest zupełnie chybiony. Nie było też żadnych podstaw do umorzenia postępowania, skoro powództwo okazało się w całości bezzasadne wobec niewykazania istnienia przesłanek z art. 840 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 k.p.c. i 98 k.p.c. , orzec jak w sentencji. Zarządzenie: 1. odnotować, 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki, 3. po nadejściu zwrotki akta przesłać do Sądu Rejonowego w Kaliszu K. dnia 11.10.2013 r.