II Ca 324/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji Gminy W. od wyroku Sądu Rejonowego, który ustalił, że powód S. S. wstąpił w stosunek najmu lokalu po swojej zmarłej matce, A. S., która była jego najemcą od 1995 roku. Powód, wskazany w umowie jako domownik, był zameldowany w lokalu od 1978 roku. Po śmierci matki w 2011 roku, powód starał się o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że mimo długotrwałego pobytu powoda w Wielkiej Brytanii od 2004 roku (spowodowanego chorobą psychiczną – schizofrenią, hospitalizacjami i brakiem środków na powrót), lokal przy Placu (...) we Wrocławiu nadal stanowił centrum jego spraw życiowych i nie zrezygnował on z zamieszkiwania w nim. Gmina W. w apelacji zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 kpc, art. 236 kpc, art. 256 kpc) oraz materialnych (art. 691 kpc), kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące stałego zamieszkiwania powoda w lokalu do chwili śmierci najemcy. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Wskazał, że zarzut naruszenia art. 236 kpc w zw. z art. 256 kpc jest nieskuteczny z uwagi na brak zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc, a brak tłumaczenia dokumentacji medycznej nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd Odwoławczy potwierdził prawidłowość oceny dowodów przez Sąd Rejonowy i zgodność ustaleń faktycznych z art. 233 § 1 kpc. Podkreślono, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka stałego zamieszkiwania obejmuje centrum spraw życiowych i brak innego mieszkania, a przerwa we wspólnym zamieszkiwaniu może mieć charakter przejściowy, zwłaszcza gdy jest spowodowana przyczynami niezależnymi od najemcy, takimi jak choroba czy brak środków finansowych na powrót. Sąd uznał, że pobyt powoda w Wielkiej Brytanii nie był wynikiem świadomej rezygnacji z lokalu, a choroba psychiczna i związane z nią trudności uniemożliwiły mu powrót i kontynuowanie pracy zarobkowej, co skutkowało zapewnieniem mu bezpłatnego leczenia i mieszkania za granicą. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, oddalając apelację Gminy W. i zasądzając od niej koszty zastępstwa procesowego powoda z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 691 kc w kontekście długotrwałego pobytu za granicą z powodu choroby i braku środków finansowych, a także znaczenie centrum spraw życiowych dla ustalenia stałego zamieszkiwania.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z chorobą psychiczną i sytuacją finansową powoda.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba stale zamieszkująca z najemcą lokalu mieszkalnego, która wyjechała za granicę z powodu choroby psychicznej i braku środków finansowych, a lokal ten stanowił centrum jej spraw życiowych, wstępuje w stosunek najmu po śmierci najemcy, mimo wydłużającej się przerwy w faktycznym zamieszkiwaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka wstępuje w stosunek najmu, jeśli przerwa w zamieszkiwaniu miała charakter przejściowy i była spowodowana przyczynami od niej niezależnymi, a lokal nadal stanowił centrum jej spraw życiowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pobyt powoda za granicą był spowodowany chorobą psychiczną i brakiem środków na powrót, co czyniło go przejściowym. Lokal nadal był centrum jego spraw życiowych, a powód nie zrezygnował z zamieszkiwania w nim.
Czy brak tłumaczenia na język polski dokumentu potwierdzającego hospitalizację powoda za granicą stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na treść orzeczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona nie zgłosiła zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc, a brak tłumaczenia nie miał wpływu na ustalenia faktyczne, zwłaszcza gdy strona nie kwestionowała samego faktu hospitalizacji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że strona pozwana nie zgłosiła zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc, a brak tłumaczenia nie wpłynął na rozstrzygnięcie, ponieważ sama strona pozwana nie kwestionowała faktu hospitalizacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina W. | instytucja | pozwana |
| A. S. | osoba_fizyczna | najemca (zmarła) |
| A. G. | osoba_fizyczna | pełnomocnik powoda z urzędu |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 691 § 1
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują m.in. dzieci najemcy, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
k.c. art. 691 § 2
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują m.in. dzieci najemcy, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd I instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 236
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego przeprowadzania dowodów był bezzasadny z uwagi na brak zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc.
k.p.c. art. 256
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego przeprowadzania dowodów był bezzasadny z uwagi na brak zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy oddalił apelację strony pozwanej jako bezzasadną.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 § 1
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 § 3
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § 2
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § 1
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt powoda za granicą miał charakter przejściowy i był spowodowany przyczynami od niego niezależnymi (choroba psychiczna, brak środków na powrót). • Lokal mieszkalny przy Placu (...) we Wrocławiu stanowił centrum spraw życiowych powoda. • Powód nie zrezygnował z zamieszkiwania w lokalu ani nie miał innego stałego miejsca pobytu.
Odrzucone argumenty
Długotrwały pobyt powoda za granicą pozbawił go statusu stałego mieszkańca lokalu. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 236 kpc w zw. z art. 256 kpc poprzez przeprowadzenie dowodu bez tłumaczenia. • Naruszenie art. 691 kpc jako konsekwencja wadliwego ustalenia stałego zamieszkiwania.
Godne uwagi sformułowania
przesłanka co do stałego mieszkania z najemcą zawiera w sobie wymaganie, żeby osoba bliska najemcy nie miała innego mieszkania, a lokal mieszkalny zajmowany przez tę osobę z najemcą stanowił centrum jej spraw życiowych • przy dłuższych okresach czasu zamieszkiwania razem zdarzają się sytuacje spowodowane różnymi przyczynami (dłuższy wyjazd, choroba), w których następuje zerwanie więzi faktycznej z lokalem • ocena konkretnych okoliczności sprawy powinna wówczas zmierzać do odtworzenia zamiaru obu wspólnie zamieszkujących osób, a więc czynnika ze sfery ich świadomości i woli • pobyt powoda w Wielkiej Brytanii nie miał charakteru stałego, jak też brak było podstaw do przyjęcia, że wolą powoda była rezygnacja z zamieszkiwania w Polsce • początkowo zarobkowy charakter pobytu powoda w Wielkiej Brytanii uległ zmianie na konieczny, przy czym zmiana ta nastąpiła z przyczyn niezależnych od powoda
Skład orzekający
Jolanta Bojko
przewodniczący
Monika Kuźniar
sprawozdawca
Krzysztof Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 kc w kontekście długotrwałego pobytu za granicą z powodu choroby i braku środków finansowych, a także znaczenie centrum spraw życiowych dla ustalenia stałego zamieszkiwania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z chorobą psychiczną i sytuacją finansową powoda.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni osoby w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli ich pobyt za granicą jest długotrwały, podkreślając znaczenie centrum spraw życiowych nad fizyczną obecnością.
“Choroba psychiczna i pobyt za granicą nie pozbawiły go prawa do mieszkania w Polsce – sąd potwierdza znaczenie centrum spraw życiowych.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa prawnego: 90 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.