II CA 314/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy, w składzie SSO Jerzy Dydo (przewodniczący), SO Małgorzata Mróz i SO Alicja Chrzan, rozpoznał sprawę z powództwa M. C. przeciwko (...) o zapłatę, na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów prawa procesowego (art. 227 kpc, art. 233§1 kpc, art. 286 kpc) oraz prawa materialnego, w szczególności art. 676 kc w związku z art. 694 kc. Kluczowym błędem Sądu Rejonowego było błędne zastosowanie art. 676 kc, który ma charakter względnie obowiązujący i ustępuje postanowieniom umownym. Strony umowy dzierżawy uregulowały bowiem w umowach warunki dokonywania nakładów i ich rozliczenia, czego Sąd Rejonowy nie uwzględnił. Zamiast tego, skupił się na wykładni art. 676 kc, co doprowadziło do oderwania od faktycznej podstawy roszczenia. Sąd Okręgowy uznał, że ten błąd jest na tyle istotny, że stanowi nierozpoznanie istoty sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386§4 kpc. Podkreślono również, że powód, który wstąpił do umowy dzierżawy w miejsce swojej matki, ma legitymację procesową czynną. Dodatkowo, Sąd Okręgowy wskazał na naruszenie art. 286 kpc, argumentując, że w sytuacji, gdy Sąd uznał opinię biegłego za nieprzydatną, powinien z urzędu dopuścić dowód z opinii innego biegłego, zamiast oczekiwać od powoda kwestionowania korzystnej dla niego opinii. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy ma dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych, w tym ustalić warunki dokonywania nakładów zgodnie z umową i, w oparciu o dowód z opinii biegłego, wartość tych nakładów na dzień zwrotu przedmiotu dzierżawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 676 kc w kontekście umów dzierżawy i najmu, obowiązki sądu w zakresie dopuszczania dowodu z opinii biegłych, legitymacja procesowa w sprawach o zwrot nakładów.
Dotyczy specyficznej sytuacji umów dzierżawy z uregulowanymi kwestiami nakładów; kwestia dopuszczania dowodu z opinii biegłych jest standardowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 676 kc w sprawie o zapłatę zwrotu nakładów w umowie dzierżawy, uwzględniając postanowienia umowne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 676 kc, nie uwzględniając postanowień umownych dotyczących nakładów, co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że art. 676 kc ma charakter względnie obowiązujący i ustępuje postanowieniom umownym. Strony umowy dzierżawy uregulowały warunki nakładów i ich rozliczenia w umowie, czego sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, skupiając się na wykładni przepisu kodeksu cywilnego.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo postąpił, uznając opinię biegłego za nieprzydatną i nie dopuszczając z urzędu dowodu z opinii innego biegłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył art. 286 kpc, ponieważ w sytuacji uznania opinii za wadliwą, powinien z urzędu dopuścić dowód z opinii innego biegłego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że inicjatywa dowodowa sądu powinna mieć charakter wyjątkowy, ale w przypadku wadliwej opinii biegłego, sąd powinien zadbać o prawidłowe ustalenie stanu faktycznego poprzez dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego.
Czy powód, który wstąpił do umowy dzierżawy w miejsce poprzedniego dzierżawcy, posiada legitymację procesową czynną do dochodzenia zwrotu nakładów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód posiada legitymację procesową czynną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że powód, wstępując za zgodą wydzierżawiającego w stosunek najmu/dzierżawy, nabył wszelkie prawa i obowiązki wynikające z umowy, w tym prawo do zwrotu nakładów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | inne | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 676
Kodeks cywilny
Przepis ma charakter względnie obowiązujący i ustępuje postanowieniom umownym stron.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku uznania opinii biegłego za nieprzydatną, sąd powinien z urzędu dopuścić dowód z opinii innego biegłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 227 kpc i art. 233§1 kpc. • Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 286 kpc. • Błędne zastosowanie przez Sąd Rejonowy art. 676 kc w związku z art. 694 kc. • Sąd Rejonowy nie uwzględnił postanowień umownych dotyczących nakładów. • Sąd Rejonowy nie dokonał istotnych ustaleń faktycznych. • Sąd Rejonowy nie dopuścił dowodu z opinii innego biegłego po uznaniu poprzedniej opinii za wadliwą.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 676 kc ma więc zastosowanie tylko wówczas, gdy strony w umowie nie uregulowały warunków dokonania nakładów i sposobu ich rozliczenia po zakończeniu umowy. • Sąd Rejonowy skoncentrował swoje rozważania na wykładni przepisu art. 676 kc i subsumpcji stanu faktycznego do tegoż przepisu, co spowodowało, że rozważania te są zupełnie oderwane od rzeczywistej podstawy faktycznej roszczenia. • ten zasadniczy błąd Sądu pierwszej instancji nie może być naprawiony w postępowaniu apelacyjnym, ponieważ nie chodzi tu tylko o dokonanie właściwych ustaleń podstawy faktycznej i uzupełnienie postępowania dowodowego o dopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości nakładów w chwili zwrotu przedmiotu dzierżawy, ale mamy do czynienia z nierozpoznaniem przez Sąd Rejonowy istoty sprawy • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że opinia biegłego sądowego S. G. ma tak istotne wady, że nie może być przydatna w rozpoznawanej sprawie. W takim przypadku powinien dopuścić dowód z opinii innego biegłego sądowego.
Skład orzekający
Jerzy Dydo
przewodniczący
Małgorzata Mróz
sędzia
Alicja Chrzan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 676 kc w kontekście umów dzierżawy i najmu, obowiązki sądu w zakresie dopuszczania dowodu z opinii biegłych, legitymacja procesowa w sprawach o zwrot nakładów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umów dzierżawy z uregulowanymi kwestiami nakładów; kwestia dopuszczania dowodu z opinii biegłych jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu rozliczeń nakładów w umowach dzierżawy i błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji, co jest praktycznie istotne dla prawników.
“Błędy Sądu Rejonowego w sprawie nakładów w dzierżawie – co musisz wiedzieć?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.