II Ca 314/13

Sygn. akt II Ca 314/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2013r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Bogumił Goraj Sędziowie SO Piotr Starosta (spr.) SO Maria Leszczyńska Protokolant sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa: M. H. (1) i M. H. (2) przeciwko: (...) Spółce Akcyjnej (...) (...) w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 2 stycznia 2013r. sygn. akt. I C 662/11 I oddala apelację, II zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 600 zł (sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy 1 UZASADNIENIE Powodowie M. i M. małżonkowie H. w pozwie z dnia 14 listopada 2013 r. wnieśli o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego (...) S.A. (...) w W. kwoty 5.900,00zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 lutego 2011r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pozwany (...) S.A. (...) w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 2 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu zasądził od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 5.900,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 lutego 2011 r. do dnia zapłaty, w pozostałej części powództwo oddalił i zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 1.495,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje: Powodowie M. i M. małżonkowie H. są właścicielami samochodu osobowego marki T. (...) o nr rej (...) . W dniu 7 grudnia 2010r. przedmiotowy pojazd- za zgodą powodów - używany był przez ich przyszłego zięcia- P. M. . Około godziny 15.00 P. M. zaparkował samochód powodów w K. , przy wąskiej ulicy (...) . Po powrocie do auta P. M. stwierdził, że pojazd ma uszkodzenia, że spadający z dachu posesji przy ul. (...) oblodzony śnieg spowodował pęknięcie przedniej szyby oraz wgniótł dach samochodu. O powyższym fakcie poinformowany został administrator nieruchomości - (...) Zakład (...) w K. oraz Policja, której funkcjonariusze przybyli na miejsce zdarzenia, następnie zaś sporządzony został stosowny protokół z oględzin miejsca zdarzenia, który podpisał P. M. oraz przedstawiciela administratora posesji przy ul. (...) w K. . W treści przywołanego protokołu wskazano, iż przyczyną powstałej szkody w pojeździe powodów był spadający z dachu posesji śnieg oraz że odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi (...) Zakład (...) w K. , ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Pozwany ubezpieczyciel początkowo-po zgłoszeniu szkody przez (...) Zakład (...) w K. - wyliczył jej wysokość na kwotę 2 5.900,00zł. jednocześnie wskazując, iż wyliczenie to nie stanowi uznania roszczenia. Następnie (...) Zakład (...) w K. oraz pozwany ubezpieczyciel, nie kwestionując okoliczności powstania szkody w samochodzie powodów nie uznali ich roszczenia, wskazując: że w dniu 3 grudnia 2012r. administrator posesji przy ul. (...) w K. zlecił profesjonalnej firmie P.R.B. (...) s.c. w K. wykonanie czynności polegających na zrzucaniu sopli i nawisów śnieżnych z dachu nieruchomości przy ul. (...) . Z protokołu odbioru usługi z dnia 3 grudnia 2010 r. wynika , iż zlecone prace zostały wykonane zgodnie z zakresem zawartym w zleceniu i że administrator nie zgłosi co do jakości wykonanej usługi żadnych uwag. W dacie poprzedzającej zdarzenie, tj. od 3 do 5 grudnia 2010r. nie zarejestrowano żadnych opadów, natomiast w dniu 6 grudnia 2010 r. wystąpiły niewielkie opady, które - w ocenie pozwanego i administratora posesji -nie mogły spowodować utworzenia nawisu śnieżnego. Spór w analizowanej sprawie sprowadzał się do znalezienia odpowiedzi na pytanie- czy pozwany jako ubezpieczyciel administratora nieruchomości przy ul. (...) w K. - (...) Zakładu (...) w K. , ponosi w ustalonym stanie faktycznym odpowiedzialność za jego działania lub zaniechania, które doprowadziły do powstania szkody rzeczowej wyrządzonej osobom trzecim w związku z posiadaniem mienia. W tym miejscu należy .stwierdzić rzecz oczywistą- na prawidłowo zaparkowany na ul. (...) w K. , przy posesji nr (...) . samochód powodów - co było okolicznością niekwestionowaną- nie powinien spaść w okresie zimowym, z dachu tej nieruchomości, ani śnieg, ani lód, ani żadne sople. Jeżeli sytuacja taka zaistniała, to doświadczenie życiowe pozwala na wprowadzenie wniosku, że doszło do zaniedbania ze strony administratora posesji i odpowiadającego za zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom korzystającym z chodnika i przejścia czy przejazdu przy nieruchomości przy ul. (...) w K. , a to z kolei prowadzi do przyjęcia odpowiedzialności powyższych podmiotów względem powodów jako właścicieli uszkodzonego pojazdu na podstawie art. 415 k.c. Samo wykazanie, że zarządca nieruchomości zlecał profesjonaliście wykonanie usługi usuwania nawisów śnieżnych z dachu posesji tuż przed zdarzeniem z dnia 7 grudnia 2010r., nie obala - w ocenie Sądu- wyprowadzonego wyżej domniemania faktycznego. (...) Zakład (...) w K. jeżeli miał podejrzenie- a miał - że istnieje możliwość osuwania się śniegi i lodu z dachu zarządzanej prze siebie nieruchomości, winien podjąć stosowne działania by taką ewentualność wyeliminować i upewnić się, że śnieg i lód rzeczywiście i w całości zostały z dachu usunięte. Zatem-zdaniem Sądu- między powstałą 3 szkodą powodów i zaniechaniem zarządcy nieruchomości zachodzi normalny związek przyczynowy przewidziany w art. 361 § 1 k.c. Skoro (...) Zakład (...) w K. zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, której zakresu pozwany ubezpieczyciel nie kwestionował, to pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę w pojeździe powodów zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 805 § 1 i 2 pkt 1 k.c. oraz art. 822§ 1 k.c. Zakres odpowiedzialności pozwanego mieścinę w granicach art. 361 § 2 k.c. Powodowie dochodzili niekwestionowanej co do wysokości, bo określonej przez stronę pozwaną kwoty 5.900,00zł. odpowiadającej różnicy między wartością rynkową pojazdu w dniu szkody a jego wartością w stanie uszkodzonym i w tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie wyżej przywołanych przepisów - orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O odsetkach ustawowych od zasądzonej należności głównej Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. (zgłoszenie szkody nastąpiło w dniu 14 stycznia 2011r-k. 2 akt szkody nr 130/2052542) i dlatego też powództwo w części dotyczącej żądania odsetek od dnia 14 lutego 2011r. jako bezzasadne oddalił, orzekając jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie trzecim wyroku Sad rozstrzygnął o kosztach postępowania, a to zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu przewidzianą w art. 98 k.p.c. Od powyższego wyroku apelację wniósł pozwany zaskarżając go w całości i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności: l) art.415 k.c. , art. 822 k.c. w związku z § 3 ust. 1 Ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro w okresie zimowym z dachu nieruchomości przy ul. (...) w K. spadł śnieg to administrator posesji ponosi winę za uszkodzenie pojazdu powodów z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i to bez względu na okoliczność ,że dach budynku został oczyszczony tuż przed szkodą przez firmę zawodowo wykonująca tego rodzaju czynności. 2) art. 429 k.c. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą w mieniu powodów poprzez zaniechanie sprawdzenia możliwości osuwania się śniegu i lodu po wykonaniu zleconej usługi w sytuacji gdy administrator nieruchomości zlecił wykonanie czynności zrzucania sopli i nawisów śnieżnych z dachu przy ul. (...) w K. wyłonionej w drodze przetargu firmie wykonującej w sposób profesjonalny tego rodzaju usługi co oznacza ,iż ubezpieczonemu nie można przypisać zarówno winy w wyborze jak i nieprawidłowego wykonania zleconych czynności , oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia to jest: 4 art. .233 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. i 224 k.p.c. poprzez pominięcie zeznań świadków P. K. , J. B. i B. P. w części, w której wskazują one na brak winy administratora posesji tj. (...) Zakładu (...) w K. w odniesieniu do powstania szkody dnia 7 grudnia 2012 r. i w jakiej wskazują one na winę P.R.B. (...) s.c. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych poprzez: 1) nieustalenie zakresu zobowiązań P.R.B. (...) s.c. wobec (...) Zakładu (...) w K. na gruncie zawartej umowy oraz praktyki ukształtowanej w zakresie prowadzonej współpracy, 2) przyj ecie ,że „ doświadczenie życiowe pozwala na wyprowadzenie wniosku, że doszło do zaniedbania ze strony administratora posesji odpowiedzialnego za zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom korzystającym z chodnika i przejścia czy przejazdu przy nieruchomości przy ul. (...) w K. " , 3) przyjęcie, że „ (...) Zakład (...) w K. miał podejrzenie, że istnieje możliwość osuwania się śniegu i lodu z dachu zarządzanej przez siebie nieruchomość, 4) przyjęcie, że „ (...) Zakład (...) w K. nie podjął działań zmierzających do wyeliminowania możliwości osuwania się śniegu i lodu z dachu zarządzanej przez siebie nieruchomości" 5) przyjęcie, że „zachodzi normalny związek przyczynowo skutkowy pomiędzy powstałą szkodą a zaniechaniem (...) Zakładu (...) w K. ". Wskazując na powyższe wniósł o: 1 .uwzględnienie apelacji i zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i ponowne rozstrzygnięcie o kosztach procesu zgodnie z wynikiem sprawy, 2.zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego ,w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje : apelacja nie jest zasadna. Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne , nie naruszając zasad określonych w art. 233 § l k.p.c. , stąd Sąd Okręgowy czyni te ustalenia własnymi. 5 Nie ma racji apelujący twierdząc , że sąd pierwszej instancji pominął w swoich ustaleniach zeznania świadków P. K. , J. B. i B. P. w następstwie czego bezzasadnie przyjął winę administratora posesji- (...) Zakładu (...) w K. co do powstania szkody w dniu 7 grudnia 2012 roku , mimo że wskazują one na winę P.R.B. (...) s.c. Sąd Rejonowy oceniał te zeznania i słusznie uznał, że wynika z nich jedynie , że w dniu 3 grudnia 2010 roku na zlecenie (...) Zakładu (...) w K. została wykonana przez firmę P.R.B. (...) s.c. w K. usługa polegająca na zrzuceniu sopli i nawisów śnieżnych z dachu nieruchomości przy ulicy (...) w K. i że administrator (zleceniodawca ) nie zgłosił żadnych uwag co do jakości wykonanej usługi .Z tych dowodów , znajdujących zresztą potwierdzenie w dokumentach złożonych do akt sprawy , nie można było wyprowadzić wniosku , że winę za zdarzenie jakie miało miejsce w dniu 7 grudnia 2010 roku ponosi firma oczyszczająca dach . W tym miejscu zauważyć należy , że aczkolwiek (...) Zakład (...) w K. zawarł z firmą profesjonalną umowę na oczyszczanie dachów , to jednak z treści tej umowy wnikało ( w szczególności § 2 ) , że każdorazowe wykonanie zlecanych usług będzie realizowane zależnie od potrzeb , zgłaszanych wykonawcy telefonicznie i faksem , a zatem to administrator decydował kiedy miał być oczyszczany dach. Podkreślić też trzeba , że z załączonych dokumentów nie wynika w jakich godzinach był oczyszczany dach budynku przy ulicy (...) w K. i o której godzinie nastąpił protokolarny odbiór wykonanej usługi ( k. 126 akt ) .Pozostałe zarzuty mające uzasadniać naruszenie art. 233§lk.p.c. sprowadzają się wyłącznie do polemiki z dokonaną przez sąd pierwszej instancji oceną dowodów i stanowi niczym nieuzasadnioną próbę ich odmiennej oceny. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego nie można podzielić stanowiska apelującego , że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem art. 429 k.c. oraz art. 415 k.c. i art. 822 k.c. Zauważyć należy , że samo zawarcie przez administratora domu umowy na oczyszczanie dachu ze śniegu i lodu z firmą profesjonalnie się tym trudniącą nie oznacza jeszcze , że w myśl art. 429 k.c. nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną powodom na skutek spadnięcia na ich samochód sopli lodu w dniu 7 grudnia 2010 roku . Byłoby tak gdyby firma profesjonalnie zajmująca się oczyszczaniem dachów - zgodnie z umową - miałaby w określonym nieprzerwanym czasie utrzymywać dach nieruchomości w stanie oczyszczonym , nie zagrażającym bezpieczeństwu przechodniów i pojazdów .Tymczasem z dokonanych przez 6 sąd pierwszej instancji , niekwestionowanych w tym zakresie ustaleń , wynika , że przedsiębiorstwo trudniące się zawodowo oczyszczaniem dachów wykonywało te czynności tylko na wyraźne zlecenie administratora budynku . Ostatnie oczyszczanie zgodnie ze zleceniem (...) Zakładu (...) w K. nastąpiło 3grudnia 2010 roku podczas gdy zdarzenie prowadzące do uszkodzenia pojazdu powodów w dniu 7 grudnia 2010 roku . Na pozwanym spoczywał zatem ciężar wykazania , że od chwili oczyszczenia dachu w dniu 3 grudnia a uszkodzeniem samochodu w dniu 7 grudnia 2010 roku nie wystąpiły takie zjawiska atmosferyczne , które ponownie doprowadziły do oblodzenia dachu i wystąpienia nawisów lodowych ,czego nie uczynił , gołosłownie twierdząc , że dach źle oczyściło przedsiębiorstwo , które zgodnie z umową wykonywało usługę w dniu 3 grudnia 2010 roku .W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd , że uchylenie odpowiedzialności powierzającego z uwagi na brak winy w wyborze nie wyłącza jego odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną jego własnym zaniedbaniem (por. wyrok SN z 26 listopada 2004 r, V CK 253/04, LEX nr 146404 oraz wyrok SN z 24 maja 2007 r, II CSK 113/07, LEX nr 286755). Powierzający ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 415 (416) k.c. , jeżeli wykonanie czynności zostało powierzone profesjonaliście, a szkoda jest następstwem nieudzielenia przez powierzającego informacji i zaleceń, których przekazanie wybranemu wykonawcy czynności pozwoliłoby umknąć wyrządzenia szkody (por. wyrok SN z 9 lipca 1998 r., II CKN 835/97, OSN 1998, nr 12, poz. 225 ) W przedmiotowej sprawie pozwany powinien zatem wykazać , że po dniu 3 grudnia 2010 roku nie zachodziła już potrzeba ponownego zlecania oczyszczania dachu nieruchomości przy ulicy (...) w K. aby móc skutecznie powoływać się na wyłączenie swojej odpowiedzialności na podstawie art. 429 k.c. Skoro pozwany tego nie uczynił słusznie Sąd Rejonowy na podstawie art. 415 k.c. uwzględnił powództwo , które kwestionowane było jedynie codo zasady a nie wysokości. Z przytoczonych wyżej względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalił i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego po myśli art. 98 §li2 k.p.c. oraz §6 pkt 4 i § 13 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra S sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Na oryginale właściwe podpisy