II CA 3122/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając zasadność roszczenia ubezpieczyciela o zwrot odszkodowania, gdyż kierowca zbiegł z miejsca kolizji drogowej.
Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę, w której ubezpieczyciel dochodził zwrotu odszkodowania wypłaconego z tytułu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Pozwany kwestionował uznanie go za sprawcę, który zbiegł z miejsca zdarzenia. Sąd Okręgowy, opierając się na ustaleniach Sądu Rejonowego, oddalił apelację, uznając, że pozwany faktycznie zbiegł z miejsca kolizji, nie pozostawiając poszkodowanemu swoich danych i utrudniając ustalenie jego tożsamości oraz roli w zdarzeniu.
Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając sprawę z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko S. P. o zapłatę, oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakwa – Nowej Huty w Krakowie. Sprawa dotyczyła roszczenia ubezpieczyciela o zwrot odszkodowania wypłaconego z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, na podstawie art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Podstawą roszczenia było twierdzenie, że kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia. Sąd Okręgowy podkreślił specyfikę postępowania uproszczonego, gdzie apelacja ma charakter ograniczony i skupia się na kontroli zarzutów skarżącego. Pozwany nie kwestionował ustaleń faktycznych Sądu I instancji, lecz zarzucił błędną wykładnię prawa materialnego, w szczególności art. 43 pkt 4 wskazanej ustawy. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany, kierując pojazdem, najechał na inny pojazd, a następnie odjechał z miejsca zdarzenia, nie podając swoich danych i twierdząc, że nic się nie stało. Mimo okazania polisy, pozwany nie zgodził się na podpisanie oświadczenia i nie pozostawił danych poszkodowanemu. Policja, wezwana przez poszkodowanego, odnalazła pozwanego i jego uszkodzony pojazd. Sąd Okręgowy uznał, że zachowanie pozwanego, polegające na oddaleniu się z miejsca zdarzenia bez wyjaśnienia okoliczności i pozostawienia danych, wypełnia przesłankę zbiegnięcia z miejsca zdarzenia w rozumieniu przepisów, co uzasadnia dochodzenie roszczenia regresowego przez ubezpieczyciela. Sąd odwołał się do definicji zbiegnięcia z miejsca zdarzenia, podkreślając cel sprawcy, jakim jest uniknięcie odpowiedzialności. W związku z tym apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, kierowca, który oddalił się z miejsca zdarzenia bez wyjaśnienia okoliczności i pozostawienia danych poszkodowanemu, wypełnia przesłankę zbiegnięcia z miejsca zdarzenia, nawet jeśli okazał polisę.
Uzasadnienie
Zbiegnięcie z miejsca zdarzenia polega na samowolnym oddaleniu się sprawcy z zamiarem uniknięcia odpowiedzialności, utrudnienia identyfikacji lub ustalenia jego stanu. W tym przypadku pozwany oddalił się bez podania danych, co zmusiło poszkodowanego do zgłoszenia zdarzenia policji, co wypełnia znamiona zbiegnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód (domniemany, gdyż apelacja pozwanego została oddalona)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powód |
| S. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. W. | osoba_fizyczna | poszkodowany |
Przepisy (5)
Główne
u.u.o. art. 43 § pkt 4
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przyznaje zakładowi ubezpieczeń prawo dochodzenia od kierującego zwrotu odszkodowania, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym, gdy sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje rozkład ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany zbiegł z miejsca zdarzenia, nie pozostawiając danych poszkodowanemu, co wypełnia przesłankę z art. 43 pkt 4 u.u.o. Zachowanie pozwanego utrudniło ustalenie jego tożsamości i roli w zdarzeniu.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie zbiegł z miejsca zdarzenia, gdyż okazał polisę i nie widział potrzeby pozostawiania danych. Odjazd z miejsca zdarzenia był uzasadniony.
Godne uwagi sformułowania
apelacja ma charakter ograniczony cel postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego samowolne oddalenie się sprawcy z miejsca zdarzenia, posiadające znamiona ucieczki, mające na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej Punkt ciężkości stanowi cel, jakim kierował się sprawca, opuszczając miejsce zdarzenia.
Skład orzekający
Joanna Czernecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia 'zbiegnięcia z miejsca zdarzenia' w kontekście roszczeń regresowych ubezpieczyciela oraz specyfikę postępowania uproszczonego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności kierowcy po kolizji drogowej i znaczenie prawidłowego postępowania na miejscu zdarzenia. Jest to typowa sprawa ubezpieczeniowa, ale z ciekawym aspektem interpretacji 'zbiegnięcia'.
“Czy okazanie polisy ratuje przed odpowiedzialnością za zbiegnięcie z miejsca kolizji? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt II Ca 3122/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w osobie: Przewodniczący: Sędzia Joanna Czernecka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko S. P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakwa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 18 listopada 2021 roku, sygnatura akt I C 689/21/N oddala apelację. Sędzia Joanna Czernecka Sygnatura akt II Ca 3122/21 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 marca 2022 roku Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, to zaś determinuje konieczność zastosowania określonych dla tego rodzaju spraw regulacji szczególnych, zwłaszcza dyspozycji przepisu art. 505 13 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. W dalszej kolejności trzeba mieć także na uwadze, że w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Apelacja ograniczona wiąże Sąd odwoławczy także zakresem podnoszonych w niej zarzutów, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów wniesionej apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przyjął ustalenia poczynione przez Sąd I instancji. Apelujący nie kwestionuje oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd I instancji, ani poczynionych przez Sąd ustaleń. Akcentuje natomiast, że spełnił wymagania prawne dotyczące zachowania osoby biorącej udział w kolizji drogowej i nie zbiegł z miejsca zdarzenia. Wniósł o uznanie jego odjazdu z miejsca zdarzenia za zasadny, gdyż spełnił obowiązki. Wadliwości zaskarżonego wyroku pozwany upatruje więc w błędnej ocenie prawnej ustalonych faktów, a zatem w naruszeniu prawa materialnego. Zarzuty apelacji w swej istocie zmierzają do zakwestionowania przedstawionej przez Sąd Rejonowy wykładni przepisu art. 43 pkt 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2214 - t.j.), który przyznaje zakładowi ubezpieczeń prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu odszkodowania wypłaconego z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia. Sąd Rejonowy ustalił: W dniu 12 grudnia 2017 roku około godziny 11:30 w K. przy os. (...) na terenie stacji Paliw (...) S. P. kierując pojazdem marki F. (...) o nr rej. (...) nie zachował należytej ostrożności i wykonując manewr cofania najechał na pojazd marki O. (...) o nr rej. (...) , należący do K. W. . Po zaistniałym zdarzeniu poszkodowany wysiadł z samochodu w celu ustalenia szczegółów przedmiotowego zdarzenia. Pozwany pokazał K. W. polisę ubezpieczeniową, nie zgodził się na podpisanie oświadczenia o kolizji. Pozwany twierdził, że nie doszło do kolizji, w szczególności, że nie widzi żadnych jej śladów. Następnie nie pozostawiając K. W. swoich danych odjechał z miejsca zdarzenia twierdząc, iż „nic się nie stało” oraz że nie ma czasu. Poszkodowany po przedmiotowym zdarzeniu skontaktował się ze swoim agentem ubezpieczeniowym, który mu doradził, aby ten udał się na policję. Policja tego samego dnia udała się do pozwanego S. P. , który przyznał się do udziału w kolizji drogowej na stacji Lotos przy os. (...) w K. . Po przebadaniu pozwanego przez policję na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu stwierdzono, iż pozwany jest trzeźwy. Następnie policja na parkingu przed blokiem pozwanego ujawniła pojazd pozwanego tj. Fita (...) o nr rej. (...) na którego karoserii widoczne były uszkodzenia tj. zarysowanie powłoki lakierniczej na lewej części pokrywy bagażnika oraz pęknięcie tylnego zderzaka w jego lewej dolnej części. W świetle tych ustaleń za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 43 pkt 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczenia obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że pozwany zbiegł z miejsca zdarzenia. Materialnoprawną podstawę dochodzonego przez stronę powodową roszczenia stanowi powołany przepis art. 43 pkt 4 ustawy, który przyznaje zakładowi ubezpieczeń prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia. Jak wskazuje się w doktrynie zbiegnięcie z miejsca wypadku oznacza samowolne oddalenie się sprawcy z miejsca zdarzenia, posiadające znamiona ucieczki, mające na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej, a więc uniemożliwienie lub utrudnienie ustalenia jego tożsamości, ukrycie przed organami ścigania samego zdarzenia lub też dodatkowo obciążających okoliczności. Do uznania, że sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, wystarczające jest, by oddalenie się było podyktowane osiągnięciem któregokolwiek z tych celów. Punkt ciężkości stanowi cel, jakim kierował się sprawca, opuszczając miejsce zdarzenia. Obowiązek pozostania sprawcy wypadku na miejscu zdarzenia służyć ma przede wszystkim ułatwieniu wszechstronnego wyjaśnienia przebiegu wypadku i ochronie interesów wymiaru sprawiedliwości oraz cywilnoprawnych interesów podmiotów uczestniczących w zdarzeniu. Decydującym o przyjęciu, że sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, jest ustalenie, że oddalając się, czynił to z zamiarem uniknięcia odpowiedzialności, w szczególności w celu uniemożliwienia identyfikacji, roli, jaką odegrał w zdarzeniu, oraz stanu, w jakim znajdował się w chwili wypadku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 sierpnia 1968 r., Rw 948/68, OSNKW 1968, Nr 12, poz. 143; wyrok Sądu Najwyższego z 15 marca 2001 r., III KKN 492/99, OSNKW 2001, nr 7-8, poz. 52). Faktem jest, że pozwany pokazał poszkodowanemu swoją polisę ubezpieczeniową. Faktem jednak jest też, że zdecydował się na oddalenie z miejsca zdarzenia bez wyjaśniania okoliczności i przyczyn zdarzenia i bez pozostawienia poszkodowanemu swoich danych osobowych, co zmusiło tego ostatniego do udania się na komisariat policji celem zgłoszenia zdarzenia i ustalenia sprawcy. Jeśli chodzi o poczucie zagrożenia, jakie w pozwanym miało wywoływać zachowanie poszkodowanego, dość odwołać się do rozważań Sądu I instancji, które zawierają bardzo jasny i logiczny wywód w tym przedmiocie. Trafna też była konkluzja Sądu Rejonowego. Skoro pozwany opuścił miejsce zdarzenia bez zamiaru powrotu, a jego identyfikacja była możliwa jedynie w drodze postępowania prowadzonego przez policję, to wypełniona została przesłanka dochodzenia roszczenia regresowego w postaci zbiegnięcia z miejsca zdarzenia. Zgodnie z wynikającym z art. 6 k.c. i 232 k.p.c. rozkładem ciężaru dowodu, w niniejszej sprawie na stronie powodowej ciążył obowiązek przedstawienia dowodów na fakty, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, a zatem na okoliczność, że doszło do zdarzenia ubezpieczeniowego, strona powodowa wypłaciła określoną sumę pieniężną tytułem odszkodowania oraz, że zachodzą przesłanki odpowiedzialności pozwanego wynikające z art. 43 pkt 4 powołanej wyżej ustawy. W przedmiotowym zakresie Sąd Rejonowy czynił ustalenia na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy o wykroczenie oraz w oparciu o przesłuchanie pozwanego. Wnioski wyprowadzone przez Sąd Rejonowy z tego materiału dowodowego były prawidłowe i pozwoliły na przyjęcie, że zachowanie pozwanego pozostawało w związku przyczynowym ze szkodą stwierdzoną w pojeździe marki O. , a nadto że pozwany zbiegł z miejsca zdarzenia. Z uwagi na powyższe apelacja podlegała oddaleniu na zasadzie art. 385 k.p.c. Sędzia Joanna Czernecka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI