II Ca 3/15

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2015-03-26
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księga wieczystanieruchomośćwspółwłasnośćodrębna własność lokalupoddaszeugodaakt notarialnywykreślenie wpisu

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki R. T. od postanowienia Sądu Rejonowego o wykreśleniu sposobu użytkowania poddasza, uznając, że umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu z 2005 r. skutecznie zmieniła wcześniejsze ustalenia.

Sprawa dotyczyła wykreślenia z księgi wieczystej sposobu użytkowania poddasza, który wcześniej przyznano I. L. i E. L. na wyłączność. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis referendarza sądowego dokonujący wykreślenia. Uczestniczka R. T. wniosła apelację, argumentując, że wcześniejsza ugoda z 1986 r. dotycząca poddasza nie została skutecznie zmieniona. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując, że umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu z 2005 r. skutecznie zniosła współwłasność i przyznała poddasze jako część lokalu nr (...) należącego do I. L. i E. L., co uczyniło wcześniejsze ustalenia ugody bezskutecznymi.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał sprawę z wniosku D. L. o wykreślenie sposobu użytkowania poddasza, przy udziale I. L., R. T., P. P. (1) i P. P. (2). Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis referendarza sądowego wykreślający sposób użytkowania poddasza polegający na wyłącznym jego użytkowaniu przez I. L. i E. L. Uczestniczka R. T. wniosła apelację, kwestionując to postanowienie. Argumentowała, że ugoda z 1986 r. przyznająca wyłączne prawo do poddasza nie została skutecznie zmieniona, a późniejsza umowa z 2005 r. nie zniosła jej warunków. Podkreślała, że nieruchomość została przebudowana, a poddasze stało się częścią mieszkalną lokalu nr (...). Sąd Okręgowy oddalił apelację. Zgodnie z art. 626^8 § 2 k.p.c., sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dokumentów oraz księgi wieczystej. Sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo wykreślił sposób użytkowania poddasza. Prawo do wyłącznego korzystania z poddasza ujawnione w 1997 r. na podstawie ugody z 1986 r. utraciło skuteczność wobec zawarcia w 2005 r. umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i zniesienie współwłasności. Na mocy tej umowy poddasze stało się częścią lokalu nr (...), należącego do I. L. i E. L., a prawo własności jest szersze od wcześniejszego prawa do wyłącznego korzystania. Po śmierci E. L., spadek po niej, w tym prawo do poddasza, nabyli I. L. i D. L. Sąd uznał, że wykreślenie wpisu jest zgodne z prawem własności wynikającym z aktu notarialnego z 2005 r. i oświadczenia D. L. i I. L. z 2014 r. o zrzeczeniu się prawa do wyłącznego korzystania z poddasza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu i zniesienie współwłasności, która przyznała poddasze jako część składową lokalu, skutecznie uchyliła wcześniejsze postanowienia ugody sądowej dotyczące wyłącznego sposobu korzystania z poddasza.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że prawo własności lokalu, które obejmuje poddasze, jest szersze od wcześniejszego prawa do wyłącznego korzystania z poddasza ustalonego ugodą. Nowa umowa notarialna skutecznie zmieniła stan prawny nieruchomości, czyniąc wcześniejsze ustalenia ugody bezskutecznymi w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

D. L. (wnioskodawca)

Strony

NazwaTypRola
D. L.osoba_fizycznawnioskodawca
I. L.osoba_fizycznauczestnik
R. T.osoba_fizycznauczestniczka
P. P. (1)osoba_fizycznauczestnik
P. P. (2)osoba_fizycznauczestnik
E. L.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 22

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 518 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

u.w.l. art. 31 § 1

Ustawa o własności lokali

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu z 2005 r. skutecznie zmieniła stan prawny nieruchomości, przyznając poddasze jako część lokalu nr (...), co uczyniło wcześniejsze ustalenia ugody z 1986 r. bezskutecznymi. Prawo własności lokalu jest szersze od prawa do wyłącznego korzystania z poddasza ustalonego ugodą. Oświadczenie D. L. i I. L. z 2014 r. o zrzeczeniu się prawa do wyłącznego korzystania z poddasza stanowi podstawę do wykreślenia wpisu.

Odrzucone argumenty

Ugoda z 1986 r. dotycząca wyłącznego sposobu korzystania z poddasza nie została skutecznie zmieniona przez późniejszą umowę z 2005 r. Akt notarialny z 2005 r. nie zniósł warunków ugody z 1986 r. Nieruchomość została przebudowana, a poddasze stało się częścią mieszkalną lokalu nr (...), co zaprzecza intencjom I. L. i D. L. z wcześniejszych ustaleń.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może poza ten zakres wykroczyć, tym samym niedopuszczalne jest przeprowadzanie jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywanie na ich podstawie ustaleń. Prawo do wyłącznego korzystania z całego lokalu nr (...), w tym pomieszczeń na poddaszu, jest bowiem immanentnie związane z przysługującym I. L. i E. L. prawem własności, stanowi jeden z jego elementów. To oznacza, iż zakres prawa własności jest szerszy od treści prawa do wyłącznego korzystania z pomieszczeń poddasza, ustalonego w ugodzie z dnia 14.08.1986r.

Skład orzekający

Wiesława Buczek-Markowska

przewodniczący-sprawozdawca

Karina Marczak

sędzia

Agnieszka Bednarek-Moraś

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między prawem własności lokalu a wcześniejszymi ugodami dotyczącymi sposobu korzystania z części nieruchomości, a także zakres kognicji sądu w sprawach o wpis do księgi wieczystej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zniesienia współwłasności i ustanowienia odrębnej własności lokalu, gdzie późniejsza umowa notarialna zmieniła stan prawny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak późniejsze umowy dotyczące własności nieruchomości mogą uchylić wcześniejsze ustalenia dotyczące sposobu korzystania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem rzeczowym.

Jak umowa o własność lokalu zmienia wcześniejsze ugody? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 3/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wiesława Buczek-Markowska (spr.) Sędziowie: SO Karina Marczak SO Agnieszka Bednarek-Moraś po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2015 r. w S. sprawy z wniosku D. L. przy udziale I. L. , R. T. , P. P. (1) , P. P. (2) o wykreślenie sposobu użytkowania poddasza na skutek apelacji uczestniczki R. T. od postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt Dz. (...) , KW nr (...) postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt II Ca 3/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zaskarżony wpis Dz. Kw (...) utrzymał w mocy. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, iż dnia 6 października 2014 roku orzeczeniem wydanym przez referendarza sądowego na skutek wniosku (Dz. Kw. (...) ) D. L. w dziale III księgi wieczystej (...) wykreślono sposób użytkowania poddasza, polegający na użytkowaniu poddasza wyłącznie przez I. L. oraz E. L. . Jako podstawę wpisu wskazano oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym rep. A nr (...) z dnia 16 października 2014 r. Od powyższego orzeczenia referendarza sądowego R. T. , P. P. (1) i P. P. (2) wnieśli skargę, która została zarejestrowana pod nr Dz. (...) . Sąd Rejonowy mając na uwadze art. 398 ( 22) § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , art. 518 ( 1) § 3 k.p.c. , art. 626 ( 8) § 1 i 2 k.p.c. oraz dokonując analizy dokumentów załączonych do wniosku uznał, że zaskarżony wpis został w dokonany prawidłowo. Sąd ten zaznaczył, iż z załączonego jako podstawa wpisu oświadczenia z podpisem notarialnie poświadczonym rep. A nr (...) z dnia 16 października 2014 r. wynika, że I. L. oraz E. L. zrzekli się przysługującego im prawa do wyłącznego korzystania z poddasza znajdującego się w budynku dwulokalowym położonym w S. przy ul. (...) , wskazując, że są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w S. przy ul. (...) dla którego prowadzona jest księga wieczysta (...) . Z przedmiotowym lokalem jest związany udział w częściach wspólnych w budynku i gruncie opisanych w księdze wieczystej (...) . Przysługujące im prawo zostało ujawnione w 1997 r. na podstawie ugody sądowej z dnia 14 sierpnia 1986 r. Następnie na podstawie umowy o ustanowienie odrębnej własności lokali i zniesienie współwłasności z dnia 8 marca 2005 r. dokonano zmian w składzie i powierzchni użytkowej lokali, między innymi całe poddasze w budynku zostało przyłączone do lokalu nr (...) i stało się częścią składową tego lokalu. Ten fakt wynika również z znajdującego się w aktach księgi wieczystej (...) aktu notarialnego rep A nr (...) z dnia 8 marca 2005 r. oraz załączonych do niego dokumentów. Ponadto wskazali, że zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia I. L. i D. L. nabyli spadek po E. L. wpisanym w księdze wieczystej jako uprawniony do przedmiotowego prawa. Akt poświadczenia dziedziczenia po E. L. rep. A nr (...) jest załączony do akt w/w księgi wieczystej. Zdaniem Sadu Rejonowego zarzuty podnoszone w skardze nie mogły być podstawą do uchylenia przedmiotowego wpisu (wykreślenia). Żadne prawo przysługujące skarżącym nie zostało bowiem wykreślone z księgi wieczystej (...) prowadzonej dla nieruchomości wspólnej. Apelację od powyższego postanowienia złożyła uczestniczka R. T. , zaskarżając je w całości. Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 13 listopada 2014 r. oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników kosztu procesu według norm przypisanych. Apelująca podniosła, że I. L. wraz z mężem E. L. zabiegali o ugodę z dnia 14 sierpnia 1986 przez kilka lat i ją otrzymali, świadomie zgadzając się na wymienione warunki w dziale III księgi wieczystej. Do dnia 16 października 2014 r. nie występowali o zmianę sposobu korzystania z poddasza. Podczas podpisania aktu notarialnego z dnia 8 marca 2005 Rep A nr (...) również nie wnioskowali i nie zabiegali o zniesienie warunków ugody z dnia 14.08.1986, co powinno być ujęte w akcie notarialnym. Skarżąca wskazała, ze nie wie jaki jest cel działania D. L. . Apelująca podniosła też, że nieruchomość została przebudowana przez L. w taki sposób że dobudowano do budynku niezależną klatkę schodową z osobnym wejściem do lokalu (...) i poddasza. Zmieniona została bryła budynku wraz z dachem a wymienione poddasze zostało całkowicie przebudowane ustanawiając część mieszkalną na poddaszu co było głównym celem wnioskodawcy. Skarżąca stwierdziła, że ten fakt całkowicie zaprzecza ostatnim intencjom I. L. oraz D. L. , czego ona nie akceptuje. W odpowiedzi na apelację D. L. wniósł o jej oddalenie, wskazując na brak podniesienia przez skarżącą merytorycznych zarzutów do postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestniczki R. T. jest niezasadna. W pierwszej kolejności Sąd Odwoławczy wskazuje, iż stosownie do treści art. 626 8 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej . Przepis ten zakreśla granice kognicji sądu obu instancji – sądu rejonowego przy dokonywaniu wpisu i sądu odwoławczego przy rozpoznawaniu apelacji od wpisu. Powyższe oznacza, że Sąd Okręgowy również obowiązany jest zbadać treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treść księgi wieczystej. Sąd nie może poza ten zakres wykroczyć, tym samym niedopuszczalne jest przeprowadzanie jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywanie na ich podstawie ustaleń. Badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą stanowić podstawę dokonania żądanego w nim wpisu. Badanie formy z kolei polega na sprawdzeniu, czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym. Badanie treści księgi wieczystej odnosi się natomiast do stanu prawnego nieruchomości (praw jawnych) ujawnionego w księdze wieczystej. Mając powyższe uwagi na względzie Sąd Okręgowy stwierdza, iż Sąd I instancji prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżony wpis referendarza sądowego (Dz. Kw. (...) ) w dziale III księgi wieczystej o numerze (...) w postaci wykreślenia sposobu użytkowania poddasza, polegającego na prawie wyłącznego użytkowaniu tego poddasza przez I. L. oraz E. L. , którzy przejmują na siebie obowiązek remontu dachu w całości oraz pokrycie kosztów związanych z tego typu inwestycjami. Wymaga podkreślić, iż wymienione prawo zostało ujawnione w 1997 r. na podstawie ugody sądowej z dnia 14 sierpnia 1986 r., zawartej przez I. L. , E. L. , E. P. i Z. P. w sprawie o ustalenie sposobu korzystania, sygn. akt III Ns 996/86 (k. 43 zb. dok.). Wskazać przy tym należy, iż ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości, znajdujące swoja podstawę w regulacji zawartej w art. 206 kc , odnosi się do sytuacji, gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności. Jednakże, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, w dniu 8 marca 2005 roku został zawarty przez I. L. , E. L. , E. P. , P. P. (1) , R. E. T. i P. P. (2) akt notarialny – umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu i zniesienie współwłasności Rep. A (...) (vide k. 18-20 zb. dok. przy Kw (...) ). W wyniku postanowień zawartych przez strony tego aktu, w tym apelującą R. E. T. , doszło do zniesienia współwłasności i wyodrębnienia z nieruchomości stanowiącej dotychczas współwłasność wskazanych wyżej osób, dwóch lokali : nr (...) . Strony uzgodniły, iż w skład lokalu nr (...) stanowiącego własność I. L. i E. L. wchodzą: dwa pokoje, łazienka z wc, pomieszczenie gospodarcze i korytarz znajdujące się na poddaszu o łącznej powierzchni 133,46 m ( 2) . Wobec takich postanowień aktu notarialnego, pomieszczenia na poddaszu budynku mieszkalnego, stanowiące do tej pory przedmiot współwłasności, z chwilą podpisania aktu notarialnego przez strony umowy, weszły w skład lokalu nr (...) , którego właścicielami byli I. L. i E. L. . Jednocześnie takie postanowienie umowne spowodowało, iż postanowienia ugody sądowej zawartej w dniu 14 sierpnia 1986 r., utraciły swoją skuteczność. Prawo do wyłącznego korzystania z całego lokalu nr (...) , w tym pomieszczeń na poddaszu, jest bowiem immanentnie związane z przysługującym I. L. i E. L. prawem własności, stanowi jeden z jego elementów. To oznacza, iż zakres prawa własności jest szerszy od treści prawa do wyłącznego korzystania z pomieszczeń poddasza, ustalonego w ugodzie z dnia 14.08.1986r. Zgodnie zaś z aktem poświadczenia dziedziczenia po E. L. z dnia 24 lipca 2014 r. rep. A nr (...) I. L. i D. L. nabyli spadek po E. L. wpisanym w księdze wieczystej jako uprawnionym do przedmiotowego prawa. Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, w związku z zawarciem w dniu 8.03.2005r. umowy o wyodrębnieniu lokali w formie aktu notarialnego, należało wykreślić z działu III księgi wieczystej (...) sposób użytkowania poddasza, polegający na użytkowaniu poddasza wyłącznie przez I. L. oraz E. L. . Wpis ten jest bowiem sprzeczny z przysługującym im od 8.03.2005r. prawem własności do tej części nieruchomości. Prawidłowo przyjął również Sąd Rejonowy, iż odpowiednią podstawę do wykreślenia takiego wpisu stanowi oświadczenie D. L. i I. L. z podpisem notarialnie poświadczonym rep. A nr (...) z dnia 16 października 2014 r. (art. 31 ust. 1 ukwh) oraz treść aktu notarialnego – umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i zniesienia współwłasności z dnia 8.03.2005r. ( Rep. A (...) ). Z oświadczenia D. L. i I. L. z dnia 16 września 2014 r. (rep. A nr (...) ) wynika, że osoby te zrzekły się przysługującego im prawa do wyłącznego korzystania z poddasza znajdującego się w budynku dwulokalowym położonym w S. przy ulicy (...) i wyraziły zgodę na wykreślenie tego sposobu korzystania z działu III księgi wieczystej o numerze (...) . Tym samym argumentacja apelującej nie mogła skutkować wzruszeniem zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. W świetle powyższych rozważań Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI