II Ca 295/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-09-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystespółka cywilnawspółwłasnośćmajątek osobistymajątek wspólnynieruchomościzbycie nieruchomościapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, potwierdzając, że sprzedaż nieruchomości przez wspólników spółki cywilnej nie narusza majątku osobistego małżonków i nie wymaga zgody żony jednego ze wspólników.

Powódka domagała się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, kwestionując sprzedaż części nieruchomości należącej do spółki cywilnej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że nieruchomość nabyta przez spółkę cywilną stanowiła współwłasność łączną wspólników, a jej zbycie nie naruszało majątku osobistego małżonka jednego ze wspólników. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację powódki i zasądzając koszty postępowania.

Powódka W. M. wniosła o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, domagając się wpisania jej oraz T. S. (1) jako poprzednich właścicieli nieruchomości, a także dodatkowego wpisu obok I. M. i T. S. (2). Sąd Rejonowy w Kępnie oddalił powództwo, ustalając, że nieruchomość została nabyta przez wspólników spółki cywilnej J. S. (1) i I. M. z majątku spółki. Późniejsze zmiany w składzie spółki i sprzedaż części nieruchomości pozwanym L. i J. J. (1) nastąpiły zgodnie z prawem. Sąd Rejonowy uznał, że nieruchomość stanowiła współwłasność łączną wspólników, a nie majątek wspólny małżonków, a zyski spółki nie są dochodami z majątku osobistego. Sprzedaż nieruchomości z majątku spółki cywilnej nie wymagała zgody żony jednego ze wspólników (powódki) ani nie naruszała jej praw. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając apelację powódki, w pełni podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Podkreślono, że powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej służy ochronie praw wpisanych lub błędnie wpisanych. Wskazano, że nieruchomość nabyta przez spółkę cywilną ma charakter współwłasności łącznej, która zgodnie z art. 33 pkt 3 krio stanowi składnik majątku osobistego każdego z małżonków, a nie majątku wspólnego. W związku z tym umowa sprzedaży z dnia 3 czerwca 2006 r. była ważna i nie można było skutecznie podważać jej ważności. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc, a koszty postępowania orzeczono na podstawie art. 98 i 108 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż nieruchomości wchodzącej w skład majątku spółki cywilnej, która stanowi współwłasność łączną wspólników, nie narusza praw majątkowych małżonka jednego ze wspólników, ponieważ nie jest to majątek wspólny małżonków, a zyski spółki nie są dochodami z majątku osobistego.

Uzasadnienie

Nieruchomość nabyta przez spółkę cywilną stanowi współwłasność łączną wspólników, która zgodnie z art. 33 pkt 3 krio jest składnikiem ich majątków osobistych. Zbycie takiej nieruchomości nie wymaga zgody małżonka wspólnika i nie narusza jego praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwani L. J. i J. J. (1)

Strony

NazwaTypRola
W. M.osoba_fizycznapowódka
I. M.osoba_fizycznapozwany
T. S. (1)osoba_fizycznapozwany
J. S. (1)osoba_fizycznapozwany
L. J.osoba_fizycznapozwany
J. J. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.k.w.h. art. 10 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym służy ochronie interesu osoby, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie.

k.r.i.o. art. 33 § pkt 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej (jak w przypadku majątku spółki cywilnej) stanowią składniki majątku osobistego każdego z małżonków.

Pomocnicze

k.r.i.o. art. 31 § § 2 pkt 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zyski spółki cywilnej nie są dochodami z majątku osobistego małżonków w rozumieniu tego przepisu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość nabyta przez spółkę cywilną stanowi współwłasność łączną wspólników, a nie majątek wspólny małżonków. Zyski spółki cywilnej nie są dochodami z majątku osobistego małżonków. Sprzedaż nieruchomości z majątku spółki cywilnej nie wymaga zgody małżonka wspólnika. Powódka nie ma interesu prawnego w żądaniu wpisania żony drugiego wspólnika do księgi wieczystej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie majątku osobistego powódki przez sprzedaż nieruchomości należącej do spółki cywilnej. Nieważność umowy sprzedaży z dnia 3 czerwca 2006 r. z powodu braku zgody powódki.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomość ta jako majątek spółki cywilnej ma charakter współwłasności łącznej nie należy do majątku wspólnego podlegającego reżimowi przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego powództwo przewidziane w cytowanym przepisie służy ochronie interesu osoby nie wpisanej lub błędnie wpisanej do księgi wieczystej brak jest również interesu prawnego powódki w żądaniu wpisania do księgi wieczystej obok drugiego wspólnika tej spółki (...) – jego żony T. S. (2)

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Marian Raszewski

sędzia sprawozdawca

Barbara Mokras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących majątku spółki cywilnej, współwłasności łącznej i majątku osobistego małżonków w kontekście obrotu nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez spółkę cywilną z zysków spółki i jej późniejszego zbycia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia majątku spółki cywilnej od majątku osobistego małżonków, co ma praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców i ich rodzin.

Czy majątek spółki cywilnej to Wasz majątek osobisty? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 3600 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 3600 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 295/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 25 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Marian Raszewski (spr.) SSO Barbara Mokras Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa W. M. przeciwko I. M. , T. S. (1) , J. S. (1) , L. J. i J. J. (1) o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt I C 173/13 I. oddala apelację, II. zasądza od powódki na rzecz pozwanych L. J. i J. J. (1) po 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 295/14 UZASADNIENIE Powódka W. M. wystąpiła o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym przez wpisanie w jej dziale II w miejscu wpisu L. J. i J. J. (1) poprzednich właścicieli nieruchomości tj. I. M. , J. S. (1) oraz na rzecz W. M. i T. S. (1) , nadto aby w dziale II księgi wieczystej (...) dokonać dodatkowego wpisu obok I. M. i J. W. M. oraz T. S. (2) . Wyrokiem z dnia 11 lutego 2014r. Sąd Rejonowy w Kępnie oddalił powództwo przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: W dniu 18.04.1995r. J. S. (1) oraz I. M. zawarli umowę spółki cywilnej pod nazwą Zakład Rolny s.c. J. S. (1) i I. M. w S. ” Udziały wspólników wynosiły: J. S. (1) – 75%, I. M. – 25% . W dniu 30.05.2008 r. do spółki przystąpił P. S. , któremu następnego dnia przekazał swoje udziały J. S. (1) występując ze spółki. W dniu 6.06.2008r. do spółki przystąpiła T. S. (1) , po czym następnego ze spółki wystąpił P. S. przekazując swoje udziały T. S. (1) . Od dnia 28.04.2010 r. spółka nosi nazwę (...) T. S. (1) i I. M. z siedzibą w S. ”. Powódka W. M. zawarła związek małżeński z pozwanym I. M. w 1964 r. W małżeństwie tym obowiązuje wspólność majątkowa małżeńska. Aktem notarialnym z dnia 15.03.2001r. J. S. (2) i I. M. jako wspólnicy spółki cywilnej nabyli w drodze umowy sprzedaży od Agencji własności Rolnej skarbu Państwa nieruchomości Rolne położone w S. oraz B. o łącznym obszarze 357.3712 ha. (...) te objęta księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Kępnie (...) zostały zakupione na zasadach wspólności łącznej przez wspólników spółki cywilnej. Umowa sprzedaży z dnia 3.06.2006 r. I. M. i J. S. (1) jako wspólnicy spółki cywilnej sprzedali pozwanym L. i J. J. (1) do małżeńskiej wspólności ustawowej wchodzące w skład tej nieruchomości działki gruntu oznaczone numerami (...) , (...) , (...) , (...) o łącznej powierzchni 41.3892 ha. Dla tej nieruchomości założono księgę wieczystą (...) i wpisano jako właścicieli L. i J. J. (1) do wspólności majątkowej małżeńskiej. Cena nieruchomości nabytej przez spółkę została zapłacona z zysków spółki. Powódka na tę transakcję wyrażała zgodę. I. M. nie powiadomił żony o sprzedaży części gruntu pozwanym L i J. J. . Nie była wymagana jej zgoda na zbycie gruntu wchodzącego w skład majątku spółki cywilnej, a nadto brak jest również interesu prawnego powódki w żądaniu wpisania do księgi wieczystej obok drugiego wspólnika tej spółki (...) – jego żony T. S. (2) . Stąd powództwo było nieuzasadnione. W apelacji powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 31§2 pkt2 i 37§1 kri op. i wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa. Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną, dokonane w sprawie przez Sąd pierwszej instancji i uznaje je za własne. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( tekst jednolity Dz. U. z (...) . nr 124 poz. 1361 ze zm.) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości a rzeczywistym stanem prawnym osoby, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Powództwo przewidziane w cytowanym przepisie służy ochronie interesu osoby nie wpisanej lub błędnie wpisanej do księgi wieczystej, a jego hipoteką objęte są wszystkie możliwe stany faktyczne, których stwierdzenie prowadzi do niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Podstawą takiego powództwa może być zatem także twierdzenie, że umowa przenosząca własność nieruchomości i stanowiąca podstawę wpisu prawa do księgi wieczystej, była nieważna 9 por. wyrok. SN z 19.01.2011 r. VCSK 189/10 – LEX 110 852/. Na takiej podstawie oparta było żądanie pozwu, w którym zakwestionowano ważność umowy sprzedaży z dnia 3 czerwca 2006 r. na mocy której I. M. i J. S. (2) jako wspólnicy spółki cywilnej sprzedali pozwanym L.i J. J. działki gruntu o obszarze 41.3892 ha. W światłe okoliczności faktycznych ujawnionych w sprawie nie może ulegać wątpliwości stanowisko Sądu Rejonowego , że I. M. i J. S. (1) rozporządzali nieruchomością należącą do ich majątków osobistych bowiem nieruchomość ta jako majątek spółki cywilnej ma charakter współwłasności łącznej nie należy do majątku wspólnego podlegającego reżimowi przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego . Charakteru tego nie zmienia okoliczność, że wspólnicy nabyli majątek w ramach spółki cywilnej z zysków spółki, które jednak nie są dochodami z majątku osobistego małżonków w rozumieniu art. 31§2 pkt 2 kr i op . Słusznie zatem Sąd Rejonowy przyjął, że chodzi tu o prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej; które zgodnie z art. 33 pkt 3 kr i op stanowią składniki majątku osobistego każdego z małżonków, który to przepis był prawem obowiązującym już w chwili zawierania kwestionowanej transakcji z dnia 3.06.2006 r. Nie można zatem skutecznie podważać ważności tej umowy . Apelacja podlegała więc oddaleniu ( art. 385 kpc ). O kosztach orzeczono po myśli art. 98 i 108 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI