II Ca 293/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku pouczenia powoda o ciężarze dowodu.
Powód dochodził odszkodowania za uszkodzony samochód, kwestionując wysokość wypłaconego przez ubezpieczyciela zadośćuczynienia. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił wysokości szkody ani zasadności korzystania z samochodu zastępczego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił wyrok, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie pouczył powoda (działającego bez pełnomocnika) o konieczności udowodnienia swoich twierdzeń, co stanowiło naruszenie przepisów procesowych.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania za uszkodzony w kolizji drogowej samochód. Powód domagał się od ubezpieczyciela kwoty przewyższającej tę wypłaconą w toku likwidacji szkody, wskazując na koszty prywatnej wyceny naprawy oraz wynajmu samochodu zastępczego. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał wysokości szkody ani zasadności korzystania z pojazdu zastępczego. Sąd pierwszej instancji nie obciążył powoda kosztami procesu. Apelację od tego wyroku złożył powód, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Kaliszu uznał apelację za zasadną. Stwierdził, że odpowiedzialność ubezpieczyciela co do zasady nie była kwestionowana, jednak sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Kluczowym zarzutem było naruszenie art. 5 k.p.c. poprzez brak pouczenia powoda, działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, o ciężarze dowodu i konieczności udowodnienia swoich twierdzeń. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy procesowe, nie pouczając powoda o ciężarze dowodu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji miał obowiązek pouczyć powoda, działającego bez pełnomocnika, o konieczności udowodnienia swoich twierdzeń, w tym wysokości szkody i zasadności korzystania z samochodu zastępczego. Brak takiego pouczenia stanowił naruszenie przepisów procesowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód (w zakresie uchylenia wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) SA z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest obowiązany w razie uzasadnionej potrzeby pouczyć stronę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika co do czynności procesowych.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Jeśli sąd drugiej instancji uzna, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia szkody i jej wysokości spoczywa na poszkodowanym.
k.p.c. art. 232 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa procesowego poprzez brak pouczenia powoda o ciężarze dowodu. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Powód działający bez pełnomocnika nie został pouczony o konieczności udowodnienia swoich twierdzeń. Rola sądu nie może przy tym polegać na wykonywaniu przez niego obowiązków procesowych spoczywających na stronie, strona musi sama pilnować dopełnienia obowiązków procesowych, jakie na niej ciążą, jednak strona działająca sama winna być o tym pouczona. W przedmiotowej sprawie sąd tego nie uczynił.
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący
Marian Raszewski
sędzia
Barbara Mokras
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Konsekwencje braku pouczenia stron działających bez profesjonalnego pełnomocnika o ciężarze dowodu w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika i sąd nie udziela stosownych pouczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne znaczenie obowiązków sądu wobec stron nieprofesjonalnych i może być przestrogą dla sądów oraz nauką dla osób samodzielnie prowadzących sprawy.
“Czy sąd musi pouczać o ciężarze dowodu? Kluczowa lekcja dla stron w sporach sądowych.”
Dane finansowe
WPS: 16 565,17 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 293/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 25 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Barbara Mokras (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa K. K. przeciwko (...) SA z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 10 marca 2014r. sygn. akt I C 2171/13 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. II Ca 293/14 UZASADNIENIE Powód K. K. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego (...) S.A. w W. kwoty 16.565,17 zł. z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. W uzasadnieniu podał, że powyższej kwoty dochodzi z tytułu różnicy między należnym odszkodowaniem za uszkodzony samochód a kwotą wypłaconą przez pozwanego nadto z tytułu kosztów prywatnej opinii oraz z tytułu szkody poniesionej z powodu konieczności wynajęcia samochodu przez okres naprawy. Pozwany (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. Pozwany zakwestionował zasadność i wysokość żądania pozwu stojąc na stanowisku, że szkoda została zlikwidowana prawidłowo a wypłacona kwota odpowiada poniesionej przez powoda stracie. Wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił powództwo i nie obciążył powoda kosztami procesu. Rozstrzygnięcie swoje sąd pierwszej instancji oparł na następujących ustaleniach: w wyniku kolizji drogowej uszkodzeniu uległ samochód powoda. Sprawca kolizji posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdu mechanicznego u pozwanego. W wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego pozwany przyznał powodowi odszkodowanie w wysokości 10.491,32 zł. Powód zlecił rzeczoznawcy sporządzenie wyceny kosztów naprawy pojazdu przy zastosowaniu oryginalnych części producenta i odpowiednich stawek robocizny. Zgodnie z kalkulacją z dnia 2 sierpnia 2013 r. koszt naprawy wyniósł 22.968,02 zł. Za wycenę powód zapłacił 300,06 zł. Powód korzystał także z samochodu zastępczego w okresie od 18 do 31 maja 2013 r., za co zapłacił 3.788,40 zł. Po dokonaniu powyższych ustaleń sąd pierwszej instancji stwierdził, że powód nie złożył żadnych wniosków dowodowych a tym samym nie udowodnił wysokości szkody jak również nie udowodnił zasadności korzystania z samochodu zastępczego. W związku z powyższym powództwo oddalił. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych i w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sadowi pierwszej instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest zasadna. Odpowiedzialność pozwanego – (...) S.A. z siedzibą w W. , za szkodę poniesioną przez powoda – co do zasady nie była kwestionowana – u pozwanego od odpowiedzialności cywilnej ubezpieczony był sprawca kolizji drogowej, w wyniku której samochód powoda został uszkodzony. Pozwany, jak była mowa wyżej kwestionuje zasadność i wysokość zgłoszonej szkody. Bezsporne jest przy tym, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia szkody i jej wysokości spoczywa na poszkodowanym. Zgodnie z art. 232 zd. 1 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Rolą sądu natomiast, zgodnie z art. 5 k.p.c. jest w razie uzasadnionej potrzeby, pouczenie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika co do czynności procesowych. Powód działający bez pełnomocnika nie został pouczony o konieczności udowodnienia swoich twierdzeń. Oczywiście pouczenie nie może zastępować inicjatywy dowodowej stron, niemniej jednak strona działająca bez pełnomocnika winna zostać pouczona o ciężarze dowodu. Rola sądu nie może przy tym polegać na wykonywaniu przez niego obowiązków procesowych spoczywających na stronie, strona musi sama pilnować dopełnienia obowiązków procesowych, jakie na niej ciążą, jednak strona działająca sama winna być o tym pouczona. W przedmiotowej sprawie sąd tego nie uczynił. W związku z powyższym zasadnie skarżący w apelacji powołuje się na naruszenie przez sąd przepisów procesowych mających wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy uznać należy, że sąd nie rozpoznał istoty sprawy i na zasadzie art. 386 § 4 k.p.c. orzeczono jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI