II CA 288/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-10-01
SAOSnieruchomościsłużebnościŚredniaokręgowy
służebność przesyłunieruchomośćsieć energetycznadroga koniecznakoszty postępowaniadowód z opinii biegłegociężar dowodu

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni od postanowienia o oddaleniu wniosku o ustanowienie służebności przesyłu, wskazując na brak wykazania przez wnioskodawczynię powierzchni nieruchomości obciążonej.

Wnioskodawczyni domagała się ustanowienia służebności przesyłu oraz drogi koniecznej, a także wynagrodzenia. Sąd Rejonowy oddalił wniosek. W apelacji wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów o służebności przesyłu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji. Kluczowym powodem oddalenia wniosku było niewykazanie przez wnioskodawczynię powierzchni nieruchomości obciążonej, mimo wezwania do uiszczenia zaliczki na opinię biegłego.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał apelację wnioskodawczyni A. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu, które oddaliło wniosek o ustanowienie służebności przesyłu oraz drogi koniecznej, a także o zasądzenie wynagrodzenia. Wnioskodawczyni domagała się ustanowienia służebności przesyłu dla sieci energetycznej oraz drogi dojazdowej, a także jednorazowego wynagrodzenia. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a wnioskodawczyni złożyła apelację, zarzucając naruszenie art. 305 K.c. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Podzielił ustalenia faktyczne i rozważania sądu pierwszej instancji. Wskazał, że choć przesłanki do ustanowienia służebności przesyłu były co do zasady spełnione, wnioskodawczyni nie wykazała powierzchni nieruchomości obciążonej, co wymagało wiadomości specjalnych. Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłego, ale wezwał wnioskodawczynię do uiszczenia zaliczki, której nie wpłaciła. Sąd Okręgowy uznał, że strona, na której ciąży obowiązek dowodzenia, poprzez niewpłacenie zaliczki na biegłego, dała wyraz sprzeciwowi wobec przeprowadzenia tego dowodu, co skutkowało jego pominięciem. W konsekwencji, wniosek został oddalony z powodu braku udowodnienia kluczowych okoliczności. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 K.p.c. i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego zgodnie z art. 520 K.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji, który oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu z powodu niewykazania przez wnioskodawczynię powierzchni nieruchomości obciążonej. Mimo dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, wnioskodawczyni nie wpłaciła zaliczki, co skutkowało pominięciem tego dowodu i brakiem udowodnienia kluczowych okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
(...) S.A.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 305 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciąży na wnioskodawcy obowiązek udowodnienia wszelkich okoliczności związanych z potrzebą ustanowienia służebności przesyłu, jej przebiegiem oraz wysokością wynagrodzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez wnioskodawczynię powierzchni nieruchomości obciążonej, co wymagało wiadomości specjalnych. Niewpłacenie przez wnioskodawczynię zaliczki na opinię biegłego, co skutkowało pominięciem tego dowodu i brakiem udowodnienia kluczowych faktów. Zasada kontradyktoryjności i brak obowiązku sądu do przeprowadzania dowodów wbrew woli strony obciążonej obowiązkiem dowodzenia.

Odrzucone argumenty

Obraza prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 305 K.c. oraz 305 § 2 K.c. przez odmowę ustanowienia służebności przesyłu pomimo spełnienia przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. Wnioskodawca nie wykazał jaka jest powierzchnia nieruchomości obciążonej, na której ma być ustanowiona służebność. Wnioskodawczyni w zakreślonym przez Sąd terminie zaliczki nie wpłaciła i dała w ten sposób wyraz, że nie akceptuje stanowiska Sądu i godzi się na rygor określony w treści postanowienia, czyli pominięcie przez Sąd dowodu ze wskazanej opinii i tym samym brak udowodnienia części faktów niezbędnych do uwzględnienia wniosku. Sąd nie powinien przeprowadzać dowodu jeżeli sprzeciwia się temu strona, na której ciąży obowiązek wykazania faktów, które przy pomocy tego dowodu mają być wykazane. W takiej sytuacji zasada kontradyktoryjności powinna być przestrzegana.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Raszewski

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że ciężar dowodu w zakresie ustanowienia służebności przesyłu, w tym określenia jej parametrów i wysokości wynagrodzenia, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślenie znaczenia zasady kontradyktoryjności i konsekwencji nieuiszczenia zaliczki na biegłego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania kluczowych faktów przez wnioskodawcę i jego postawy procesowej. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów o służebności przesyłu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami ze względu na praktyczne aspekty dowodzenia w sprawach o ustanowienie służebności i znaczenie zasady kontradyktoryjności.

Niewpłacona zaliczka na biegłego kosztowała wnioskodawczynię ustanowienie służebności przesyłu – lekcja z zasady kontradyktoryjności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
aSygn. akt II Ca 288/15 POSTANOWIENIE Dnia 1 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 01 października 2015r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z wniosku A. S. z udziałem (...) S.A. o ustanowienie służebności przesyłu na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 25 lutego 2015r. sygn. akt I Ns 1929/14 p o s t a n a w i a: 1. oddalić apelację, 2. zasądzić od wnioskodawczyni A. S. na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. w G. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu odwoławczym. II Ca 288/15 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni A. S. wniosła o ustanowienie służebności przesyłu polegającej na prowadzeniu eksploatacji sieci przesyłowej należącej do uczestnika postępowania (...) S.A. -w tym na prawie swobodnego dostępu i dojazdu do urządzeń przesyłowych w celu wykonania prac eksploatacyjnych, konserwacyjnych i remontowych oraz usuwania ewentualnych awarii sieci przesyłowej i jej rozbudowy oraz obowiązku znoszenia przez każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia urządzeń wchodzących w skład tej sieci - na nieruchomości, na której prowadzona jest księga wieczysta (...) // (...) ( C. dz. nr 29/4) - w pasach eksploatacyjnych, których oś jest zgodna z osią urządzeń przesyłowych, o szerokości odpowiednio dla urządzeń S W (15 kV) - 7,2 m. Wniosła także o ustanowienie służebności drogi koniecznej - drogi dojazdu do urządzeń przesyłowych o szerokości 4,5 m. Domagała się również zasądzenia od uczestnika postępowania jednorazowego wynagrodzenia w kwocie 29.235 zł za ustanowienie służebności. Pozwany wniósł o oddalenie wniosku. Sąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r. oddalił wniosek i orzekł o kosztach postępowania. Apelacje do tego rozstrzygnięcia złożyła wnioskodawczyni zaskarżając je w całości. Zarzuciła obrazę prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 305 K.c. oraz 305 § 2 K.c. przez odmowę ustanowienia na rzecz uczestnika służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawczyni pomimo spełnienia wszystkich przesłanek koniecznych do ustanowienia służebności. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie od uczestnika zwrotu kosztów postępowania. S ąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, póz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r.., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, póz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, póz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05). Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że co do zasady spełnione zostały przesłanki do ustanowienie służebności przesyłu linii energetycznej średniego napięcia przechodzącej przez nieruchomość położoną w C. oznaczona jako działka nr (...) . Wniosek jednak o ustanowienie tej służebności należy oddalić gdyż wnioskodawca nie wykazał jaka jest powierzchnia nieruchomości obciążonej, na której ma być ustanowiona służebność. Ustalenie tej powierzchni wymaga wiadomości specjalnych. Trafnie Sąd Rejonowy wskazał, że wobec zaprzeczenia przez uczestnika postępowania wszelkim okolicznościom wskazanym przez wnioskodawczynię bezpośrednio nie przyznanych przez (...) S.A. , to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia wszelkich okoliczności związanych zarówno z potrzebą ustanowienia służebności przesyłu jak i z jej przebiegiem oraz wysokością wynagrodzenia za jej ustanowienie. Należy również podkreślić, że Sąd Rejonowy widząc potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny elektroenergetyki celem ustalenia pasa gruntu koniecznego do korzystania z nieruchomości położonej w C. oznaczonej jako działka nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KZ l (...) w zakresie służebności przesyłu linii energetycznej średniego napięcia - dopuścił ten dowód postanowienie z dnia 8 grudnia 2014 r. (83 akt). Jednak Sąd I instancji - z uwagi na to, że obowiązek udowodnienia tych okoliczności, czyli obowiązek zgłoszenia tego dowodu obciążał w sposób jednoznaczny wnioskodawczynię ( art. 6 k.c. ) wezwał jej pełnomocnika do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie biegłego w terminie 7 dni w kwocie 700 zł i to z wyraźnym ustanowieniem rygoru pominięcia dowodu z wyżej wskazanej opinii. Wnioskodawczyni w zakreślonym przez Sąd terminie zaliczki nie wpłaciła i dała w ten sposób wyraz, że nie akceptuje stanowiska Sądu i godzi się na rygor określony w treści postanowienia, czyli pominięcie przez Sąd dowodu ze wskazanej opinii i tym samym brak udowodnienia części faktów niezbędnych do uwzględnienia wniosku. W tej sytuacji Sąd miał podstawy do wydania postanowienia o pominięciu dowodu z opinii biegłego z dziedziny elektroenergetyki skoro strona przez niewpłacenie zaliczki na biegłego dała wyraz swojej woli o sprzeciwie wobec przeprowadzenia z urzędu wskazanego dowodu. Sąd nie powinien przeprowadzać dowodu jeżeli sprzeciwia się temu strona, na której ciąży obowiązek wykazania faktów, które przy pomocy tego dowodu mają być wykazane. W szczególności jeżeli robi to strona zastąpiona przez profesionalnego pełnomocnika, W zakresie dowodów strony są gospodarzami procesu i sąd może przejąć inicjatywę dowodową ale nie wbrew stanowisku strony zastąpionej przez radcę prawnego. W takiej sytuacji zasada kontradyktoryjności powinna być przestrzegana. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie j służebności należy oddalić gdyż wnioskodawca nie wykazał jaka jest powierzchnia nieruchomości obciążonej, na której ma być ustanowiona służebność. Zarzuty apelacji w tym zakresie są bezzasadne. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 Ic.p.c. orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 520 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI