Orzeczenie · 2021-03-19

II CA 283/21

Sąd
Sąd Okręgowy w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2021-03-19
SAOSinneopieka społecznaWysokaokręgowy
dom pomocy społecznejubezwłasnowolnienieopiekazdrowie psychiczneprawo cywilnepostępowanie nieprocesoweapelacja

Sąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał apelację S. W. (1) od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 22 grudnia 2020 r., które oddaliło jego wniosek dotyczący zmiany orzeczenia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował żądanie wnioskodawcy, uznając je za próbę zmiany postanowienia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, podczas gdy wniosek dotyczył zwolnienia z tego domu. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ umieszczenie S. W. (1) w domu pomocy społecznej nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia sądu, jak błędnie przyjął Sąd Rejonowy. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym oddalenia wniosku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Apelacja w pozostałej części, dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, została odrzucona jako niedopuszczalna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwej podstawy prawnej i trybu postępowania w sprawach o zniesienie obowiązku przebywania w domu pomocy społecznej, zwłaszcza gdy umieszczenie nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umieszczeniem w domu pomocy społecznej na podstawie decyzji administracyjnej, a nie bezpośredniego postanowienia sądu o umieszczeniu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał istotę żądania wnioskodawcy dotyczącego zwolnienia z domu pomocy społecznej, czy też błędnie zinterpretował je jako zmianę postanowienia o umieszczeniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował żądanie wnioskodawcy, nie rozpoznając jego istoty.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy przyjął, że wnioskodawca żądał zmiany postanowienia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, podczas gdy faktycznie domagał się zwolnienia z tego domu, a umieszczenie nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia sądu.

Jaka jest podstawa prawna i tryb postępowania w przypadku wniosku osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej na podstawie decyzji administracyjnej o zniesienie obowiązku dalszego pobytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podstawą prawną jest art. 41 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, który dopuszcza możliwość wystąpienia z wnioskiem o zniesienie obowiązku przebywania w domu pomocy społecznej, jeśli osoba nie została tam przyjęta na podstawie orzeczenia sądu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że umieszczenie w domu pomocy społecznej na podstawie decyzji administracyjnej, nawet za zgodą sądu opiekuńczego na wyrażenie zgody przez przedstawiciela ustawowego, nie wyłącza możliwości wystąpienia z wnioskiem o zniesienie obowiązku pobytu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan zdrowia psychicznego wnioskodawcy i potrzebę jego dalszego pobytu w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie zbadał prawidłowo przesłanek z art. 38 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że wnioskodawca cierpi na chorobę psychiczną, podczas gdy opinie biegłych wskazywały na uzależnienie od alkoholu i zaburzenia osobowości lub encefalopatię, a nie chorobę psychiczną w ścisłym tego słowa znaczeniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania / odrzucenie apelacji
Strona wygrywająca
wnioskodawca (w części uchylającej)

Strony

NazwaTypRola
S. W. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
S. W. (2)osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (15)

Główne

u.o.z.p. art. 38 § ust. 1

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

u.o.z.p. art. 38 § ust. 2

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

u.o.z.p. art. 41 § ust. 1

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

u.o.z.p. art. 41 § ust. 3

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

u.p.s. art. 54 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 54 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 59 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 374

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.s. art. 54 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

k.r.i.o. art. 178 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.i.o. art. 175

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.i.o. art. 156

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował żądanie wnioskodawcy jako zmianę postanowienia o umieszczeniu w DPS, podczas gdy chodziło o zwolnienie z DPS na podstawie decyzji administracyjnej. • Umieszczenie w DPS nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia sądu, co wyklucza stosowanie art. 41 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i otwiera drogę do wniosku o zniesienie obowiązku na podstawie art. 41 ust. 3 tej ustawy. • Sąd Rejonowy nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego, co było konieczne do prawidłowego rozpoznania wniosku.

Odrzucone argumenty

Apelacja w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego z urzędu była niedopuszczalna, gdyż wnioskodawca nie był pokrzywdzony tym rozstrzygnięciem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, tj. nie orzekł o tym, co w rzeczywistości było przedmiotem zgłoszonego przez S. W. (1) żądania. • Sąd Rejonowy przyjął, że przedmiotem żądania wniosku była „zmiana postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 29.09.2015r. w sprawie III RNs (...) , na podstawie którego S. W. (1) został umieszczony w domu pomocy społecznej” (k.69). Tym czasem z lektury złożonego przez S. W. (1) wniosku – inicjującego postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia wynika tylko tyle, że domagał się on „zwolnienia z (...) i pozwolenia zamieszkania w domu rodzinnym” (k.2). • Jest rzeczą oczywistą, że apelacja wnioskodawcy w tej części była niedopuszczalna, z uwagi na brak pokrzywdzenia wnioskodawcy tej treści rozstrzygnięciem (gravamen).

Skład orzekający

Mariusz Broda

przewodniczący

Elżbieta Ciesielska

sędzia

Cezary Klepacz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwej podstawy prawnej i trybu postępowania w sprawach o zniesienie obowiązku przebywania w domu pomocy społecznej, zwłaszcza gdy umieszczenie nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umieszczeniem w domu pomocy społecznej na podstawie decyzji administracyjnej, a nie bezpośredniego postanowienia sądu o umieszczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami osób umieszczonych w domach pomocy społecznej i prawidłowym trybem postępowania sądowego w takich przypadkach, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i opiece społecznej.

Czy sąd może błędnie zinterpretować wolę osoby ubezwłasnowolnionej? Kluczowe orzeczenie w sprawie domu pomocy społecznej.

Sektor

opieka zdrowotna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst