II Ca 281/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając na rzecz powódki 10.000 zł zadośćuczynienia za śmierć brata, korygując datę naliczania odsetek i oddalając apelację w pozostałym zakresie.
Powódka dochodziła zadośćuczynienia za śmierć brata. Sąd Rejonowy zasądził 10.000 zł. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o dowodach i prawa materialnego w zakresie przyczynienia się zmarłego do wypadku oraz wysokości zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne, ale zmienił wyrok w zakresie daty naliczania odsetek, uznając apelację za częściowo zasadną.
Powódka Z. S. domagała się od Towarzystwa (...) S.A. kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci brata. Sąd Rejonowy w Kaliszu uwzględnił powództwo w całości. Pozwany ubezpieczyciel złożył apelację, kwestionując m.in. oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego ds. rekonstrukcji wypadków, niewłaściwe zastosowanie przepisów o przyczynieniu się poszkodowanego do szkody (art. 362 k.c.) oraz wysokość zasądzonego zadośćuczynienia (art. 448 k.c.). Zarzucono również błąd w ustaleniu początku biegu terminu odsetek ustawowych. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając apelację, w pełni podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego. Zmienił jednak zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym odsetek, korygując datę ich naliczania zgodnie z art. 817 § 1 k.c. na dzień 4 lutego 2016 r., uwzględniając datę wpływu zawiadomienia o wypadku do ubezpieczyciela. Sąd uznał, że oddalenie wniosku dowodowego o opinię biegłego było zasadne, gdyż pozwany sam przyznawał znaczące przyczynienie się zmarłego do wypadku (co najmniej 50%). Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również rażącego wygórowania zasądzonego zadośćuczynienia, podkreślając szczególną, nieprzeciętną więź łączącą powódkę ze zmarłym bratem, która uzasadniała przyznanie kwoty wyższej niż w typowych przypadkach. Apelacja została oddalona w pozostałym zakresie, a orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na art. 100 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, a wniosek dowodowy zmierzał do wykazania okoliczności przyznanych przez stronę przeciwną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oddalenie wniosku dowodowego było zasadne, ponieważ pozwany sam przyznawał znaczące przyczynienie się zmarłego do wypadku (co najmniej 50%), co było przedmiotem wniosku. Nie było potrzeby dalszego dowodzenia tej okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i oddalenie apelacji w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
Z. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) S.A. (...) (...) w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 817 § 1
Kodeks cywilny
Określa termin spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela (30 dni od otrzymania zawiadomienia o wypadku).
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Dotyczy przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody, co może skutkować zmniejszeniem obowiązku odszkodowawczego.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Dotyczy zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za krzywdę.
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony dóbr osobistych, w tym prawa do zadośćuczynienia.
u.u.o. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Dotyczy terminu spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela i naliczania odsetek.
k.p.c. art. 217 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu dowodami przeprowadzonymi w postępowaniu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości zmiany lub uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Korekta daty początkowej naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie zgodnie z art. 817 § 1 k.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosku dowodowego o opinię biegłego z dziedziny rekonstrukcji wypadków drogowych. Niewłaściwe zastosowanie art. 362 k.c. skutkujące nieproporcjonalnie niskim zmniejszeniem obowiązku naprawienia szkody. Niewłaściwe zastosowanie art. 448 w zw. z art. 24 §1 k.c. skutkujące ustaleniem zadośćuczynienia przekraczającego odpowiednią sumę pieniężną. Niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych skutkujące zasądzeniem odsetek od daty wcześniejszej niż po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. Znaczące przyczynienie się do wypadku to przyczynienie, co najmniej w 50%. Sąd Rejonowy uwzględniając tę szczególną, nieprzeciętną więź powódki ze zmarłym bratem zasądził – i słusznie – zadośćuczynienie wyższe niż zasądzają Sądy w tego typu przeciętnych wypadkach.
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący-sprawozdawca
Radosław Grzęda
sędzia
Janusz Roszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie początku biegu terminu odsetek ustawowych w sprawach ubezpieczeniowych; ocena wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej w kontekście więzi rodzinnych i przyczynienia się zmarłego do wypadku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności silnej więzi między rodzeństwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy emocjonalnego aspektu zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby oraz precyzyjnego stosowania przepisów dotyczących odsetek i przyczynienia się do szkody, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy bliska więź z bratem uzasadnia wyższe zadośćuczynienie po jego śmierci? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 281/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 21 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSR del. Radosław Grzęda SSO Janusz Roszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa Z. S. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. (...) (...) w P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 28 lutego 2017r. sygn. akt I C 1182/16 I. zmienia punkt 1 zaskarżonego wyroku i nadaje mu następujące brzmienie: „1. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. (...) (...) w P. na rzecz powódki Z. S. kwotę 10.000 zł (dziesięciu tysięcy zł) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 lutego 2016 r. i w pozostałym zakresie powództwo oddala” II. oddala apelację w pozostałym zakresie, III. zasądza do pozwanego Towarzystwa (...) S.A. (...) (...) w P. na rzecz powódki Z. S. kwotę 900 zł powiększoną o 23 % podatek od towarów i usług tytułem opłacenia kosztów zastępstwa procesowego udzielonego pozwanej z urzędu przez adw. J. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w K. . SSR del. Radosław Grzęda SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski II Ca 281/17 UZASADNIENIE Powódka Z. S. wniosła pozew przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w P. o zapłatę kwoty 10.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 21.12.2015r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, której doznała w wyniku śmierci brata. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r. zasądził od od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. (...) (...) w P. na rzecz powódki Z. S. kwotę 10.000,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21.12.2015r. do dnia 31.12.2015r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.01.2016r. do dnia zapłaty i orzekł o kosztach postępowania. Apelację od tego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając wyrok co do zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 6.000,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21.12.2015 r. do dnia 31.12.2015 r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.03)1,2016 r. do dnia zapłaty; ustawowych odsetek od kwoty 4.000,00 zł za okres od 21.12.2015 r. do 31.12.2015 r. i ustawowych odsetek za opóźnienie od tej kwoty za okres od 1.01.2016 r. dc 3.02..2016 r. i w konsekwencji w zakresie punktu 2 i 3 wyroku. Zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 217 § 3 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (zwanej dalej „ kpc ”) poprzez oddalenia na rozprawie 16.02.2017 r. wniosku pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny rekonstrukcji wypadków drogowych, podczas gdy dowód ten był niezbędny dla wyjaśnienia istotnych spornych okoliczności w zakresie stopnia przyczynienia poszkodowanego do powstania i rozmiarów szkody, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 362 kc skutkujące nieproporcjonalnie niskim zmniejszeniem obowiązku naprawienia szkody w stosunku do znacznego stopnia przyczynienia poszkodowanego do powstania i rozmiarów szkody, 3. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 448 w zw. żart. 24 §1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny (zwanej dalej „ kc ”) skutkujące ustaleniem zadośćuczynienia za krzywdę powódki w wartości przekraczających – w okolicznościach nin. Sprawy – odpowiednie sumę pieniężna, 4. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 14, ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych skutkujące zasądzeniem ustawowych odsetek od dnia wcześniejszego niż po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 4.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 04.02.2016 r. do dnia zapłaty i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie; w pkt 2 i 3 poprzez dokonanie stosunkowego rozdziału kosztów postępowania w I instancji według norm przepisanych oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja jest częściowo zasadna. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05). Sąd Rejonowy naruszył prawo materialne w zakresie ustalenia terminu początkowego naliczania odsetek za opóźnienie. Zgodnie z art. 817 § 1 k.c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni , licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Pozwana zawiadomiła ubezpieczyciela o wypadku pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., które wpłynęło do ubezpieczyciela w dniu 4 stycznia 2016 r. W tym dniu został on więc zawiadomiony o wypadku i jest zobowiązany spełnić świadczenie w terminie dni trzydziestu od tej daty, czyli opóźnia się ze spełnieniem świadczenia od dnia 4 lutego 2016 r. W też zakresie należało skorygować zaskarżone orzeczenie. W pozostałym zakresie apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Pozwany w postępowaniu konsekwentnie twierdził, że poszkodowany przyczynił się do powstania i rozmiaru szkody w 50%. Wniósł również – celem udowodnienia powyższego twierdzenia - o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny rekonstrukcji wypadków drogowych na okoliczność, jaki był przebieg zdarzenia z dnia 06.04.2008 r., który uczestników wypadku naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, na czym to naruszenie polegało i jakie miało procentowy wpływ na zaistnienie wypadku. Ciężar bowiem udowodnienia tych okoliczności spoczywa na pozwanym. Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy i zrobił to zasadnie, ponieważ ustalając stan faktyczny przyjął, że zmarły znacząco przyczynił się do wypadku. Natomiast znaczące przyczynienie się do wypadku to przyczynienie, co najmniej w 50%, czyli zgodnie z twierdzeniem pozwanego. Oddalenie wniosku dowodowego w takiej sytuacji nie stanowi naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postepowania. Pozostaje do rozważania ostatnie zagadnienie, czy zasądzone siostrze zmarłego zadośćuczynienie za krzywdę związaną ze śmiercią brata jest - uwzględniając jego przyczynienie się do wypadku i więzi jakie łączył rodzeństwo w tej konkretnej sprawie – rażąco wygórowane. Należy podkreślić, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że Powódka była bardzo zżyta z bratem .Była jego jedyną siostrą. Zmarły był najstarszy z sześciorga rodzeństwa ( 5 braci i siostra). Brat był bardzo opiekuńczy. Stosunki powódki z bratem, zawsze bliskie i serdeczne, zacieśniły się szczególnie po śmierci bratowej . Brat jako samotny bardzo często odwiedzał siostrę. Nocował u niej. Siostra, która od 2006 r. . jest w separacji również szukała bliższego kontaktu z bratem. Pomagała mu m.in. chodziła z nim do lekarza. Powódka bardziej przeżyła śmierć brata niż śmierć ojca. Do dnia dzisiejszego odczuwa jego brak. Sad Rejonowy uwzględniając tę szczególną, nieprzeciętną więź powódki ze zmarłym bratem zasądził – i słusznie – zadośćuczynienie wyższe niż zasądzają Sądu w tego typu przeciętnych wypadkach. Nie jest więc trafny zarzut pozwanego, że wysokość zasądzonego zadośćuczynienia jest nieodpowiednia do zakresu doznanej krzywdy. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 k.p.c. , orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Radosław Grzęda Wojciech Vogt Janusz Roszewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI