II Ca 2685/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa użytkowania nieruchomości, z ograniczeniem sposobu jego wykonywania do konkretnej działki ewidencyjnej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, argumentując, że zgodnie z wieczystoksięgowym modelem nieruchomości, prawo użytkowania może obciążać jedynie całą nieruchomość, a nie jej część składową, jaką jest pojedyncza działka ewidencyjna. Sąd pierwszej instancji wskazał, że choć sposób wykonywania użytkowania może być ograniczony do części nieruchomości, to samo prawo musi obciążać całą nieruchomość, a dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie potwierdzały ustanowienia użytkowania na całej nieruchomości. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i k.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 253 § 2 k.c. i zaniechanie wezwania do uzupełnienia braków. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który jest związany treścią wniosku, dołączonych dokumentów i treścią księgi wieczystej. Sąd Okręgowy przywołał ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nieruchomość wieczystoksięgowa jest niepodzielna i stanowi całość, a wszelkie czynności prawne dotyczące nieruchomości mogą odnieść skutek tylko wobec całości. W związku z tym, wpis prawa użytkowania na części nieruchomości jest niedopuszczalny. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo odmówił wpisu, ponieważ brak było dokumentów potwierdzających ustanowienie użytkowania na całej nieruchomości, co stanowiło materialnoprawną przeszkodę do dokonania wpisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady niepodzielności nieruchomości wieczystoksięgowej w kontekście wpisu ograniczonych praw rzeczowych, w szczególności użytkowania, oraz zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do księgi wieczystej i interpretacji przepisów dotyczących nieruchomości jako całości wieczystoksięgowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest ujawnienie w księdze wieczystej prawa użytkowania nieruchomości z ograniczeniem sposobu jego wykonywania do jednej działki ewidencyjnej, stanowiącej część nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo użytkowania jako ograniczone prawo rzeczowe może obciążać jedynie całą nieruchomość w rozumieniu wieczystoksięgowym (jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość), a nie jej część składową, jaką jest pojedyncza działka ewidencyjna. Sposób wykonywania tego prawa może być ograniczony do części nieruchomości, ale samo prawo musi dotyczyć całości.
Uzasadnienie
Sąd wieczystoksięgowy jest związany wieczystoksięgowym modelem nieruchomości jako całości, dla której prowadzona jest jedna księga wieczysta. Prawo rzeczowe obciąża nieruchomość jako całość. Dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie potwierdzały ustanowienia użytkowania na całej nieruchomości, a jedynie na jej części.
Czy sąd wieczystoksięgowy jest zobowiązany do wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych lub przedłożenia dokumentacji stanowiącej podstawę wpisu, jeśli istnieją materialnoprawne przeszkody do dokonania wpisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do poszukiwania z urzędu ani wzywania o dokumenty mające uzasadniać wniosek o wpis, jeśli istnieją materialnoprawne przeszkody do jego dokonania. W takim przypadku sąd oddala wniosek.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych wniosku (art. 130, 130^1 k.p.c.) nie mają zastosowania do uzupełniania materialnoprawnych przeszkód do wpisu. Sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania (art. 626^9 k.p.c.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Związek (...) w W. | inne | wnioskodawca |
| Gmina Miejska K. | instytucja | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 626^8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, ograniczony do badania treści wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej.
k.c. art. 253 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ograniczenia sposobu wykonywania użytkowania nieruchomości, a nie samego ustanowienia prawa.
k.p.c. art. 626^9
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania.
Pomocnicze
k.c. art. 47 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje części składowe rzeczy, które nie mogą być odrębnym przedmiotem własności ani innych praw rzeczowych.
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma procesowego.
k.p.c. art. 130^1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma procesowego.
k.c. art. 52
Kodeks cywilny
Dotyczy przynależności rzeczy.
Dz.U. 2016 poz. 195 art. 45 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym
Określa zakres wpisów do księgi wieczystej, w tym zakres i sposób wykonywania ograniczonego prawa rzeczowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość wieczystoksięgowa jest niepodzielna i stanowi całość. • Prawo użytkowania może obciążać jedynie całą nieruchomość, a nie jej część składową. • Sąd wieczystoksięgowy jest związany zakresem wniosku i treścią dokumentów, nie może uzupełniać materialnoprawnych braków z urzędu.
Odrzucone argumenty
Możliwość ujawnienia prawa użytkowania z ograniczeniem sposobu wykonywania do jednej działki ewidencyjnej. • Zarzut naruszenia art. 253 § 2 k.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie. • Zarzut zaniechania wezwania do uzupełnienia braków poprzez przedłożenie dokumentacji.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie nieruchomości należy przy tym rozumieć zgodnie z koncepcją wieczystoksięgową, wyrażającą się w formule „jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość” • nieruchomość wieczystoksięgowa jest niepodzielna i wszelkie czynności jej dotyczące mogą odnieść skutek tylko wobec całości • nie może zatem odnieść prawnego skutku czynność mająca za swój przedmiot tylko jedna z kilku działek, z których składa się nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta
Skład orzekający
Marzena Szymańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niepodzielności nieruchomości wieczystoksięgowej w kontekście wpisu ograniczonych praw rzeczowych, w szczególności użytkowania, oraz zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do księgi wieczystej i interpretacji przepisów dotyczących nieruchomości jako całości wieczystoksięgowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia fundamentalną zasadę prawa rzeczowego i wieczystoksięgowego dotyczącą niepodzielności nieruchomości, co jest kluczowe dla praktyków obrotu nieruchomościami. Pokazuje też ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego.
“Jedna księga wieczysta to jedna nieruchomość – sąd wyjaśnia, dlaczego nie wpiszesz użytkowania tylko na część działki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.