II Ca 268/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając odpowiedzialność spółdzielni mieszkaniowej za wypadek powoda na nieodśnieżonym chodniku.
Powód P.S. doznał złamania rzepki po upadku na nieodśnieżonym chodniku zarządzanym przez pozwaną Spółdzielnię Mieszkaniową. Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie i zwrot kosztów opieki. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że spółdzielnia nie dopełniła obowiązków zarządcy drogi, a organizacja pracy była wadliwa.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności Spółdzielni Mieszkaniowej w T. za wypadek powoda P.S., który upadł na nieodśnieżonym chodniku, doznając złamania rzepki i 5% trwałego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim zasądził od pozwanej spółdzielni na rzecz powoda kwotę 12.240 zł z odsetkami tytułem odszkodowania oraz 2.240 zł za koszty opieki osób trzecich, a także koszty zastępstwa procesowego. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 232 i 233 k.p.c. oraz art. 415 k.c., twierdząc, że powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności, a spółdzielnia prawidłowo wykonywała swoje obowiązki. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że spółdzielnia jako zarządca drogi ponosi odpowiedzialność za stan chodnika, który w dniu zdarzenia był nieodśnieżony i nieposypany piaskiem. Zeznania świadka M.L. wskazywały na wadliwą organizację pracy i niedopełnienie obowiązków w zakresie odśnieżania po godzinie 13:00. Sąd uznał, że strona pozwana nie udowodniła braku możliwości należytego zabezpieczenia chodnika ze względu na warunki atmosferyczne, a organizacja pracy była wadliwa. Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. uznano za nieuzasadnione, wskazując, że pełnomocnik pozwanego jedynie polemizował z oceną dowodów sądu pierwszej instancji, zamiast wykazać istotne błędy logicznego rozumowania. W konsekwencji apelację oddalono na podstawie art. 385 k.p.c., zasądzając od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządca drogi ponosi odpowiedzialność, jeśli nie dochował należytej staranności przy utrzymaniu chodnika w stanie bezpiecznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółdzielnia jako zarządca drogi nie dopełniła obowiązków w zakresie odśnieżania i zabezpieczania chodnika, a organizacja pracy była wadliwa, co pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym ze szkodą powoda.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
P. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dowodzenia przez strony.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Orzekanie o kosztach sądowych.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe.
k.c. art. 817 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki od świadczeń z ubezpieczenia.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie wysokości świadczenia na podstawie dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielnia jako zarządca drogi ponosi odpowiedzialność za stan chodnika. Nienależyte odśnieżanie i wadliwa organizacja pracy spółdzielni. Związek przyczynowo-skutkowy między zaniedbaniem a szkodą. Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy.
Odrzucone argumenty
Powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności deliktowej. Spółdzielnia prawidłowo wykonywała swoje obowiązki. Brak związku przyczynowego między działaniem spółdzielni a szkodą. Niewłaściwa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
zarządca drogi nie dochował należytej staranności przy jej utrzymaniu organizacja pracy pracowników Spółdzielni w okresie zimowym była nie tylko nienależycie wykonywana, ale przede wszystkim wadliwie zorganizowana pełnomocnik pozwanego w apelacji przedstawia własną ocenę dowodów, która jest odzwierciedleniem zaprezentowanego przez niego stanowiska w sprawie, które zmierzało do uwzględnienia powództwa. Taki sposób podważania sędziowskiej oceny jest zwykłą polemiką i nie może zdaniem Sądu II instancji odnieść skutku.
Skład orzekający
Arkadiusz Lisiecki
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Grochulska
sędzia
Aleksandra Szymorek - Wąsek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności zarządcy drogi za szkody wynikłe z zaniedbań w utrzymaniu chodników, zwłaszcza w kontekście wadliwej organizacji pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarządcy drogi w postaci spółdzielni mieszkaniowej i jej wewnętrznej organizacji pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje zaniedbań w utrzymaniu infrastruktury miejskiej i odpowiedzialność za nie, co jest istotne dla wielu obywateli i zarządców nieruchomości.
“Upadek na nieodśnieżonym chodniku – spółdzielnia zapłaci za błędy w organizacji pracy!”
Dane finansowe
WPS: 12 240 PLN
odszkodowanie: 12 240 PLN
koszty_opieki_osob_trzecich: 2240 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 268/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.) Sędziowie SSO Beata Grochulska SSR del. Aleksandra Szymorek - Wąsek Protokolant Paulina Neyman po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa P. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2013 roku, sygn. akt I C 446/12 oddala apelację i zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda P. S. kwotę 1.200,00 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sygn. akt II Ca 268/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim cytuję: „ 1. zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda P. S. kwotę 12.240 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 8.000 zł od dnia 21 maja 2011 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 2.240 zł od dnia 4 marca 2013 roku do dnia zapłaty; 2. zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda P. S. kwotę 1.217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim kwotę 1.012,24 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych” – koniec cytatu. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego: W dniu 30 grudnia 2009 roku P. S. wychodząc od mieszkającego na osiedlu (...) w T. J. S. przewrócił się na nieodśnieźonym chodniku. Teren, na którym doszło do zdarzenia jest zarządzany przez Spółdzielnię (...) " w T. . W dacie zdarzenia obowiązki u zakresie odśnieżania chodników obciążały zatrudnionego przez Spółdzielni., Mieszkaniową (...) gospodarza domu M. L. . W okresu zimowym M. L. pracuje w godzinach od 5.00 do 13.00. Po godzinie 13.00. niezależnie od warunków pogodowych, nie zajmuje się już odśnieżaniem i posypywaniem chodników piaskiem. W przypadku wystąpienia opadów śniegu po godzinie 13. W następstwie upadku P. S. doznał złamania rzepki prawej. Prowadzone leczenie zachowawcze doprowadziło do uzyskania zrostu w dobrym ustawieniu. Uszkodzenia pourazowe powierzchni stawowej rzepki mogło skutkować u powoda dolegliwościami bólowymi z okresowymi ograniczeniami funkcji stawu (kucanie, klękanie). Przebyty przez powoda uraz skutkuje 5% trwałym uszczerbkiem na zdrowiu. Ze względu na unieruchomienie gipsowe powód wymagał przez okres 6 tygodni opieki osób trzecich w utrzymaniu higieny, ubieraniu się, czynnościach domowych oraz zakupach — łącznie w zakresie 4 godzin dziennie. Po zdjęciu gipsu ze względu na ograniczenie chodzenia i ruchomość kolana prawego wymagał opieki w zakresie 1-2 godzin dziennie przez 4 tygodnie. Za odpowiedni stan drogi, tak aby była ona bezpieczna i nie stwarzała zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu, odpowiedzialność ponosi zarządca drogi. W rozpoznawanej sprawie pozostawało poza sporem, iż zarządcą drogi, na której powód P. S. uległ wypadkowi jest Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w T. . Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne.W sprawie mniejszej zachodzą przesłanki do uznania, ze zarządca drogi nie dochował należytej staranności przy jej utrzymaniu. Zarządca drogi nie wywiązał się z obowiązku realizacji jego zadań, wynikających z przepisów ustawy o drogach publicznych. Dlatego uzasadniony jest w stosunku do Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w T. zarzut winy w rozumieniu art. 415 k.c. Z zeznań zatrudnionego przez Spółdzielnię gospodarza domu, którego obowiązkiem było odśnieżanie chodnika, wynika ewidentne niedbalstwo w tym zakresie. Pracujący jako gospodarz domu na osiedlu (...) świadek M. L. zeznał, iż odśnieżanie kończy o godzinie 13.00 i niezależnie od panujących warunków pogodowych przystępuje do odśnieżania dopiero kolejnego dnia o 5 rano. Zawarte w piśmie Spółdzielni (...) z października 2010 roku stwierdzenie, że w przypadku ciągłych opadów śniegu gospodarz domów mieszkalnych pracuje również w godzinach popołudniowych pozostaje w sprzeczności z zeznaniami wykonującego te czynności pracownika oraz ze złożonym do akt szkody zakresem obowiązków. W takim stanie faktycznym sprawy niniejszej me można mówić, że nie było możliwości należytego zabezpieczenia chodnika ze względu na panujące wówczas warunki atmosferyczne, skoro sama praca zobowiązanych do odśnieżania chodników pracowników Spółdzielni (...) była nie tylko nienależycie wykonywana, ale także wadliwie zorganizowana. W ocenie Sądu Rejonowego okoliczności zdarzenia oraz następstwa wypadku, jakiemu uległ powód, w tym również stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu, prowadzą do wniosku, iż odpowiednim zadośćuczynieniem za doznaną przez powoda krzywdę jest kwota 10.000 zł. Kwota ta jest usprawiedliwiona także rozmiarem cierpień psychicznych i bólu fizycznego doznanych przez P. S. . W ocenie Sądu Rejonowego powód zasadnie domagał się także kwoty 2.240 zł tytułem kosztów opieki osób trzecich. Z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że przez okres pierwszych 6 tygodni pobytu w domu po urazie powód wymagał pomocy osób trzecich średnio 4 godziny na dobę. Przez okres dalszych 4 tygodni wymagał takiej pomocy w wymiarze 2 godzin na dobę. Rozmiar niezbędnej opieki osób trzecich wyniósł zatem łącznie 224 godziny (42 dni x 4 godziny + 28 dni x 2 godziny). Uzasadnia to żądanie skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb za ten okres. Uwzględniając fakt, że opieka nad powodem nie była sprawowana przez profesjonalistów oraz treść art. 322 k.p.c , w ocenie Sądu zasadnym jest przyjęcie kwoty 10 zł jako stawki za jedną godzinę sprawowanej nad P. S. opieki. Daje to łącznie kwotę 2.240 zł (224 godz. x 10 zł). O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. oraz art. 817 § 1 k.c. zasądzając je zgodnie z żądaniem pozwu i późniejszego jego rozszerzenia. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i art. 113 ust 1 ustawy z dnia 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Powyższy wyrok zaskarżył w całości pozwany zarzucając mu: 1. naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 232 k.p.c. poprzez przyjęcie, że powód udowodnił łącznie wszystkie przesłanki art. 415 k.c , tj. fakt zaniedbania leżącego po stronie Spółdzielni Mieszkaniowej (...) , fakt poniesienia szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy czynem powyższej spółdzielni a wskazywaną i udowodnioną szkodą, podczas gdy powód w toku procesu nie udowodnił powyższych okoliczności, co doprowadziło do niewłaściwego uznania przez Sąd, iż pozwany ponosi odpowiedzialno-' za skutki zdarzenia z dnia 30 grudnia 2009 r., 2. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, to jest akt szkody pozwanego, z których jednoznacznie wynika, iż: do wypadku doszło o godz. 2.00 w nocy; zarządca prawidłowe wykonywał swoje obowiązki w zakresie zabezpieczenia w okresie zimowym ciągów komunikacyjnych, a w szczególności fakt, iż osoby odpowiedzialne za utrzymanie porządku pracują w godzinach 5.00-14.00, a w razie ciągłych opadów śniegu także w godzinach popołudniowych i przyjęcie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) nie dopełniła obowiązków związanych z utrzymaniem nawierzchni w stanie należytym, a w konsekwentni błędne ustalenie, że pozwany ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia z dnia 30 grudnia 2009r., 3. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodu z zeznań świadka M. L. i wyprowadzenie faktów z niego niewynikającego, że zarządca drogi nie dochował należytej staranności przy jej utrzymaniu i nie wywiązał się z obowiązku realizacji jego zadań oraz. że praca zobowiązanych do odśnieżania była nienależycie wykonana i zorganizowana, podczas gdy z zeznań powyższego świadka wynika jedynie, iż świadek pracuje w godzinach od 5.00 do 13.00 i nie zajmuje się on odśnieżaniem i posypywaniem terenu poza wskazanymi wyżej godzinami, a z dokumentacji szkodowej jednoznacznie wynika, że osoby odpowiedzialne za utrzymanie porządku pracują w godzinach 5.00-14.00, a w razie ciągłych opadów śniegu także w godzinach popołudniowych, 4. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 415 k.c. przez przyjęcie, iż wypadek, któremu uległ powód w dniu 30 grudnia 2009 r, nastąpił z winy Spółdzielni Mieszkaniowej (...) i że pozostaje on w związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy zaniedbaniem ubezpieczonego a szkodą, podczas, gdy ubezpieczony prawidłowo wypełniał swoje obowiązki, a do wypadku doszło bez związku przyczynowego z niewykonaniem wykonywaniem przez ubezpieczonego swoich obowiązków. Biorąc pod uwagę powyższe apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, przez oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za postępowanie przed Sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pełnomocnik powoda wnosił o oddalenie apelacji pozwanego oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja nie jest uzasadniona. Jak wynika z poczynionych przez Sąd Rejonowy prawidłowo ustaleń faktycznych, to właśnie Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w T. jako zarządca drogi ponosi odpowiedzialność za stan chodnika dla pieszych. W dniu zdarzenia przedmiotowy chodnik znajdował się w stanie nienależytym albowiem był nieodśnieżony, nie był posypany piaskiem. Stan chodnika zagrażał bezpieczeństwu jego użytkowników. Jak zeznał świadek M. L. , wykonujący obowiązki gospodarza domu, do którego to należało odśnieżanie chodnika, to swe czynności związane z odśnieżaniem rozpoczynał i kończył w godz. od 5 do 13 każdego dnia. W okresie zimowym właśnie gospodarz domu był zobowiązany do odśnieżania i zabezpieczania przed ślizgawicą chodników i jezdni, czego co wykazano w niniejszej sprawie nie realizował w sposób należyty. Strona pozwana nie udowodniła, że nie było możliwości należytego zabezpieczenia chodnika ze względu na panujące wówczas warunki atmosferyczne. Z kolei strona powodowa wykazała, że organizacja pracy pracowników Spółdzielni w okresie zimowym była nie tylko nienależycie wykonywana, ale przede wszystkim wadliwie zorganizowana. Z przeprowadzonych w sprawie dowodów wynika, że powód w dniu 30.12.2009 r. przewrócił się na nieodśnieżonym chodniku. Faktem niespornym jest, że teren na którym doszło do zdarzenia jest w zarządzie Spółdzielni (...) w T. W tym stanie rzeczy prawidłowo wywiódł Sąd Rejonowy, że strona pozwana w ramach zawartej ze Spółdzielnią Mieszkaniową (...) umowy ubezpieczenia ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym w związku z prowadzoną działalnością. Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego a mianowicie art. 233 k.p.c. także nie jest uzasadniony. W tym miejscu podnieść należy, że strona która chce podważyć ocenę dowodów, nie może ograniczyć się do przedstawienia własnej oceny, nawet jeśli jej ocena jest przekonywająca. Konieczne jest bowiem wskazanie istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, czy też pominięcia dowodów prowadzących do odmiennych wniosków. Tymczasem pełnomocnik pozwanego w apelacji przedstawia własną ocenę dowodów, która jest odmienna od oceny Sądu I instancji. Ta ocena przeprowadzona przez pełnomocnika jest odzwierciedleniem zaprezentowanego przez niego stanowiska w sprawie, które zmierzało do uwzględnienia powództwa. Taki sposób podważania sędziowskiej oceny jest zwykłą polemiką i nie może zdaniem Sądu II instancji odnieść skutku. Sędziowskiej ocenie dowodów nie można bowiem przeciwstawić własnej oceny, konieczne jest co podniesiono wyżej, wskazanie w realiach sprawy przyczyn, dla których ocena dowodów nie spełnia reguł wskazanych w art. 233 § 1 k.p.c. - por. wyrok SN z dnia 27.09.2002 r., II CKN 817/00, Lex nr 56906; postanowienie SN z dnia 23.01.2001 r., IV CKN 970/00, Lex nr 52753. W ocenie Sądu II instancji ocena zeznań świadka L. przeprowadzona przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa, albowiem nie narusza w/w reguł. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji, że Spółdzielnia (...) nie dopełniła obowiązków związanych z utrzymaniem chodników w należytym stanie. Zasadnie zatem wywiedziono , że szkoda jaką poniósł powód pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy zaniedbaniem ubezpieczonego. Z tych wszystkich względów apelację jako nieuzasadnioną należało na podstawie art. 385 k.p.c. oddalić. O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI