Orzeczenie · 2013-06-19

II CA 2553/12

Sąd
Sąd Okręgowy w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2013-06-19
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
pełnomocnictwoodwołanie pełnomocnictwanieważność czynności prawnejdarowiznawiedza o wygaśnięciu umocowaniaprawo cywilnenieruchomościumowakoszty postępowania

Sprawa dotyczyła ustalenia nieważności umowy darowizny nieruchomości zawartej przez E. K. w imieniu T. K. na rzecz D. K. Powód T. K. twierdził, że jego była żona działała na podstawie pełnomocnictwa, które zostało odwołane przed zawarciem umowy darowizny, a obdarowany D. K. o tym wiedział lub mógł się dowiedzieć. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie uznał powództwo za uzasadnione w stosunku do D. K., stwierdzając nieważność umowy darowizny, ponieważ E. K. nie była już pełnomocnikiem T. K. w dacie zawarcia umowy, a D. K. wiedział o ustnym odwołaniu pełnomocnictwa. Sąd Rejonowy oparł się na zeznaniach świadków, w tym notariusza, który potwierdził rozmowę o odwołaniu pełnomocnictwa, oraz na fakcie, że D. K. był świadkiem kłótni rodzinnych, podczas których powód informował o cofnięciu pełnomocnictwa. Pozwany D. K. złożył apelację, podnosząc zarzuty dotyczące niewyjaśnienia stanu świadomości powoda, naruszenia przepisów procesowych (art. 233 kpc, 328 § 2 kpc) w zakresie oceny dowodów oraz naruszenia prawa materialnego (art. 82 kc, 105 kc). Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił materiał dowodowy, nie naruszając przepisów prawa. Sąd podkreślił, że powód T. K. działał z rozeznaniem przy odwoływaniu pełnomocnictwa, informując o tym notariusza i wielokrotnie w rozmowach z rodziną. Sąd uznał, że alkoholizm powoda nie wyłączał jego świadomości ani swobody w podejmowaniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 233 kpc, sąd wskazał, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była wszechstronna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy potwierdził również, że pozwany D. K. miał wiedzę o odwołaniu pełnomocnictwa, co uzasadniało zastosowanie art. 105 kc i uznanie umowy darowizny za nieważną. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwany został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie skuteczności ustnego odwołania pełnomocnictwa i znaczenia wiedzy drugiej strony o wygaśnięciu umocowania dla ważności czynności prawnej dokonanej przez pełnomocnika po tym fakcie.

Ograniczenia stosowania

Konkretny stan faktyczny, w tym zeznania świadków i ustalenie wiedzy pozwanego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy czynność prawna dokonana przez pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania jest ważna, jeżeli druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czynność prawna jest nieważna w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany D. K. wiedział o odwołaniu pełnomocnictwa przez T. K., ponieważ był świadkiem rozmowy z notariuszem oraz kłótni rodzinnych, podczas których powód informował o cofnięciu pełnomocnictwa. W związku z tym umowa darowizny zawarta przez pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania jest nieważna na podstawie art. 105 k.c.

Czy ustne odwołanie pełnomocnictwa jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dla odwołania pełnomocnictwa nie jest konieczne zachowanie żadnej konkretnej formy, zatem jest dopuszczalne i skuteczne odwołanie go w formie ustnej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że odwołanie pełnomocnictwa w formie ustnej jest skuteczne, a powód wielokrotnie informował o swojej decyzji w rozmowach z żoną i synami, a także kontaktował się z notariuszem w celu jego odwołania.

Czy oświadczenie woli złożone przez osobę będącą pod wpływem nałogu alkoholowego jest nieważne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie woli jest nieważne tylko wtedy, gdy osoba znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że alkoholizm powoda nie wyłączał jego świadomości ani swobody w podejmowaniu decyzji o odwołaniu pełnomocnictwa, zwłaszcza że powód informował o swojej decyzji i podejmował kroki w celu jej realizacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód T. K.

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznapowód
D. K.osoba_fizycznapozwany
E. K.osoba_fizycznapozwana
I. G.osoba_fizycznaświadkowa
M. K.osoba_fizycznaświadek
P. K.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 105

Kodeks cywilny

Jeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć.

Pomocnicze

k.c. art. 82

Kodeks cywilny

Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, oddala apelację albo uchyla wyrok i na podstawie art. 386 § 4 orzeka co do istoty sprawy lub uchylając wyrok przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo zostało odwołane przed zawarciem umowy darowizny. • Obdarowany D. K. wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć o odwołaniu pełnomocnictwa. • Ustne odwołanie pełnomocnictwa jest skuteczne.

Odrzucone argumenty

Stan świadomości powoda w chwili odwoływania pełnomocnictwa był zaburzony z powodu alkoholizmu. • Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była dowolna i naruszała art. 233 kpc. • Sąd niezasadnie zastosował art. 105 kc.

Godne uwagi sformułowania

Umowa notarialna darowizny nieruchomości [...] zawarta [...] pomiędzy E. K. działającą imieniem T. K. a D. K. jest nieważna. • O odwołaniu tego pełnomocnictwa wiedział D. K., albowiem był on świadkiem rozmowy ojca notariuszem o planowanym odwołaniu pełnomocnictwa notarialnie, a także domowych kłótni rodziców, podczas których powód mówił pozwanej E. K., że cofa pełnomocnictwo. • Dla odwołania pełnomocnictwa nie jest konieczne zachowanie żadnej konkretnej formy, a zatem jest dopuszczalne i skuteczne odwołanie go w formie ustnej. • Trudno mówić o tym, by alkoholizm powoda sprawił, iż powód w sposób stały znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Skład orzekający

Grzegorz Buła

przewodniczący

Krystyna Dobrowolska

sprawozdawca

Joanna Czernecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności ustnego odwołania pełnomocnictwa i znaczenia wiedzy drugiej strony o wygaśnięciu umocowania dla ważności czynności prawnej dokonanej przez pełnomocnika po tym fakcie."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny, w tym zeznania świadków i ustalenie wiedzy pozwanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne odwołanie pełnomocnictwa i jak istotna jest wiedza drugiej strony o jego wygaśnięciu. Pokazuje też, że nawet w sytuacjach rodzinnych konfliktów i problemów z nałogami, prawo wymaga precyzyjnego działania.

Czy darowizna nieruchomości jest ważna, gdy pełnomocnik działał po odwołaniu pełnomocnictwa? Kluczowa wiedza obdarowanego.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst