II Ca 251/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał sprawę z powództwa K. Z. (1) przeciwko K. Z. (2) o zapłatę, dotyczącą zwrotu kosztów utrzymania wspólnego syna M. Z. w okresie od 2 września 2017 r. do 17 października 2018 r. Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.413,18 zł tytułem zwrotu tych kosztów. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 140 § 1 krio w zw. z art. 5 kc) oraz przepisów o kosztach procesu (art. 100 kpc). Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał apelację za zasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ale uznał za nieprawidłową ocenę prawną stanu faktycznego w zakresie zasadności powództwa. Stwierdził, że powód nie miał legitymacji procesowej czynnej do dochodzenia zwrotu świadczenia od pozwanej na podstawie art. 140 § 1 krio, art. 410 § 2 kc (świadczenie nienależne) ani art. 405 kc (bezpodstawne wzbogacenie). Podkreślono, że pozwana przyjmowała świadczenia alimentacyjne na rzecz syna jako jego przedstawiciel ustawowy, a powód spełniał swój obowiązek alimentacyjny wobec małoletniego. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w całości i zasądzając od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu obejmujący wynagrodzenie adwokata z urzędu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego również uwzględniało wynagrodzenie adwokata z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenia finansowe między rodzicami w sytuacji pobierania alimentów przez jednego z nich, mimo faktycznego zamieszkiwania dziecka z drugim rodzicem.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dziecko mieszka z rodzicem zobowiązanym do alimentów, a drugi rodzic nadal pobiera świadczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód, który samowolnie zabrał dziecko do swojego miejsca zamieszkania i spełniał świadczenia alimentacyjne na jego rzecz, może dochodzić zwrotu tych świadczeń od matki dziecka, która nadal pobierała alimenty na jego rzecz?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie może dochodzić zwrotu tych świadczeń od pozwanej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powód nie miał legitymacji procesowej czynnej do dochodzenia zwrotu świadczeń od pozwanej, ponieważ pozwana przyjmowała alimenty jako przedstawiciel ustawowy małoletniego, a powód spełniał swój obowiązek alimentacyjny wobec dziecka. Nie zachodziły przesłanki do zastosowania przepisów o świadczeniu nienależnym ani bezpodstawnym wzbogaceniu w relacji powód-pozwana.
Jak należy rozliczyć koszty procesu w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji zmienia wyrok sądu pierwszej instancji, oddalając powództwo w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty procesu należą się stronie wygrywającej, a w przypadku oddalenia powództwa w całości, koszty te obciążają powoda.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania apelacyjnego, uwzględniając wynagrodzenie adwokata z urzędu, ponieważ pozwana wygrała sprawę w drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Z. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| K. Z. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
kpc art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.
kpc art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów procesu.
Pomocnicze
krio art. 140 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Nie miał zastosowania do oceny zasadności żądania zwrotu spełnionego przez powoda świadczenia alimentacyjnego na rzecz małoletniego, gdyż powód był zobowiązany do świadczenia, a pozwana przyjmowała je w imieniu dziecka.
kc art. 5
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 5 kc został uznany za nieuzasadniony w kontekście zastosowania art. 140 § 1 krio.
kc art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania do oceny zasadności żądania zwrotu świadczenia, gdyż powód spełniał świadczenie na rzecz małoletniego, a nie na rzecz pozwanej jako świadczenie nienależne.
kc art. 405
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania, gdyż pozwana nie uzyskała korzyści majątkowej bez podstawy prawnej kosztem powoda, a jedynie przyjmowała świadczenia w imieniu małoletniego syna.
kpc art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym.
kpc art. 397 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Rozp. M. Spr. art. 8 § 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Podstawa do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Rozp. M. Spr. art. 2 § 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności adwokata z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.
Rozp. M. Spr. art. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Podstawa do ustalenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie miał legitymacji procesowej czynnej do dochodzenia zwrotu świadczeń od pozwanej. • Pozwana przyjmowała świadczenia alimentacyjne na rzecz małoletniego syna jako jego przedstawiciel ustawowy. • Obowiązek alimentacyjny powoda wobec syna istniał i był potwierdzony ugodą sądową. • Nie zachodziły przesłanki do zastosowania przepisów o świadczeniu nienależnym ani bezpodstawnym wzbogaceniu w relacji powód-pozwana.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądu pierwszej instancji oparta na art. 140 § 1 krio. • Roszczenie powoda o zwrot kosztów utrzymania syna było uzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
powód nie miał legitymacji procesowej czynnej do dochodzenia zapłaty w/w kwoty także na podstawie art. 405 kc od pozwanej, a pozwana nie miała legitymacji procesowej biernej. • pozwana była tylko i wyłącznie przedstawicielem ustawowym uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych małoletniego.
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenia finansowe między rodzicami w sytuacji pobierania alimentów przez jednego z nich, mimo faktycznego zamieszkiwania dziecka z drugim rodzicem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dziecko mieszka z rodzicem zobowiązanym do alimentów, a drugi rodzic nadal pobiera świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń finansowych między rodzicami po rozwodzie, szczególnie w kontekście alimentów i faktycznej opieki nad dzieckiem.
“Czy pobieranie alimentów na dziecko, które mieszka z drugim rodzicem, jest zgodne z prawem? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 5413,18 PLN
koszty procesu: 324 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 900 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.