II CA 246/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia P. W. przeciwko Gminie B. o zapłatę 1400 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem zwrotu kosztów prac geodezyjnych związanych z wydzieleniem części nieruchomości pod stację trafo i drogę gminną. Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju oddalił powództwo, argumentując, że powód nie wywiązał się z umowy, ponieważ nie wydzielił geodezyjnie dwóch odrębnych działek, a jedynie jedną obejmującą oba tereny. Sąd Rejonowy uznał, że zgodnie z umową, pozwany miał zapłacić jedynie za wydzielenie części pod drogę, a nie pod stację trafo. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc) poprzez błędną ocenę dowodów i niewłaściwą interpretację porozumienia, a także naruszenie prawa materialnego (art. 65 § 2 kc) przez oparcie się wyłącznie na wykładni literalnej umowy z pominięciem zgodnego zamiaru stron i celu umowy. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w całości. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące treści porozumienia i decyzji o podziale, jednakże uznał, że interpretacja umowy przez Sąd Rejonowy była błędna i sprzeczna z wykładnią literalną oraz art. 65 § 2 kc. Sąd Okręgowy stwierdził, że obie strony umowy miały odmienne rozumienie jej celu, co wymagało zastosowania wykładni obiektywnej. Podkreślono, że zgodnie z umową, pozwany zobowiązał się nabyć "wydzielone części" nieruchomości, co obejmowało zarówno część pod stację trafo, jak i pod drogę gminną. Przyczyną niezawarcia umowy przez Gminę było więc to, że musiałaby nabyć również część jej nieprzydatną. Sąd Okręgowy uznał, że nie można mówić o wygaśnięciu roszczenia o odszkodowanie, a pozwany błędnie powołał się na art. 389 § 2 kc. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zasądził od Gminy B. na rzecz P. W. kwotę 1400 zł z ustawowymi odsetkami oraz 410 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia umów cywilnych, zwłaszcza gdy strony mają odmienne rozumienie ich celu i zakresu. Stosowanie metody kombinowanej (subiektywnej i obiektywnej) do interpretacji oświadczeń woli.
Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika umowy i porozumienia między stronami.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy interpretować umowę dotyczącą sprzedaży części nieruchomości, gdy strony mają odmienne rozumienie jej celu i zakresu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować wykładnię obiektywną, biorąc pod uwagę normatywny punkt widzenia odbiorcy oświadczenia woli, a nie tylko wykładnię literalną czy subiektywną wolę stron, jeśli nie była ona zgodna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że interpretacja Sądu Rejonowego była błędna, ponieważ opierała się na wykładni literalnej i nie uwzględniała zgodnego zamiaru stron ani celu umowy. Stwierdzono, że obie strony miały odmienne rozumienie umowy, co wymagało zastosowania wykładni obiektywnej, zgodnie z którą pozwany zobowiązał się nabyć obie części nieruchomości, a nie tylko jedną.
Czy brak dalszego podziału geodezyjnego jednej działki na dwie odrębne stanowi podstawę do uchylenia się od zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży części nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa przyrzeczona obejmowała sprzedaż obu części nieruchomości, a pozwany zobowiązał się je nabyć, nawet jeśli nie zostały one formalnie wydzielone jako dwie odrębne działki.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przyczyną niezawarcia umowy przez gminę było to, że zgodnie z jej brzmieniem musiałaby nabyć także część nieruchomości, która była jej nieprzydatna. Brak dalszego podziału geodezyjnego nie był więc podstawą do uchylenia się od zawarcia umowy przyrzeczonej.
Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu niewykonania umowy przyrzeczonej (art. 390 § 1 kc) jest wyłączone, gdy umowa przyrzeczona miała być zawarta w określonym terminie, który minął?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 390 § 3 kc nie stanowi przeszkody w uwzględnieniu powództwa o odszkodowanie, jeśli umowa przyrzeczona miała być zawarta w określonym terminie, który minął.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany błędnie powołał się na art. 389 § 2 kc, który odnosi się do żądania zawarcia umowy, a nie do żądania odszkodowania. Ponadto, przepis art. 390 § 3 kc nie jest przeszkodą w uwzględnieniu powództwa o odszkodowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Należy stosować metodę kombinowaną do oświadczeń woli, obejmującą fazę wykładni subiektywnej (rzeczywista wola stron) i obiektywnej (sens zrozumiały dla adresata z należytą starannością).
k.c. art. 390 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu niewykonania umowy przyrzeczonej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisu poprzez dokonanie niewłaściwej oceny dowodu.
k.c. art. 389 § § 2
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do żądania odszkodowania.
k.c. art. 390 § § 3
Kodeks cywilny
Nie stanowi przeszkody w uwzględnieniu powództwa o odszkodowanie, gdy umowa przyrzeczona miała być zawarta w określonym terminie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja umowy przez Sąd Rejonowy, sprzeczna z wykładnią literalną i art. 65 § 2 kc. • Zgodnie z umową, pozwany zobowiązał się nabyć obie części nieruchomości (pod stację trafo i pod drogę gminną). • Brak dalszego podziału geodezyjnego nie stanowi podstawy do uchylenia się od zawarcia umowy przyrzeczonej. • Roszczenie o odszkodowanie z tytułu niewykonania umowy przyrzeczonej jest zasadne.
Odrzucone argumenty
Powód nie wykonał zobowiązania do wydzielenia dwóch odrębnych działek. • Pozwany miał zapłacić jedynie za wydzielenie części pod drogę, a nie pod stację trafo. • Powodowi nie należy się odszkodowanie odpowiadające kosztom prac geodezyjnych.
Godne uwagi sformułowania
interpretacja umowy jest sprzeczna z wykładnią tak literalną jak i z art 65§2kc • nie można podzielić oceny , że pozwany jest gotowy i chce wykonać zobowiązanie przeniesienia własności części nieruchomości zgodnie z umową, jak wskazał pełnomocnik pozwanego na rozprawie w dniu (...) , a co sąd podzielił , tylko jest to niemożliwe wobec niewydzielenia działki pod drogę. • rzecz w tym, że zgodnie z umową , nawet gdyby interpretować umowę tak jak Sąd co do konieczności podziału działki (...) m jeszcze na dwie części, to obie tak wydzielone części zobowiązywał się nabyć pozwany. • nie można mówić o zgodnych treściach myślowych obu stron umowy, cel umowy każdej strony był inny.
Skład orzekający
Małgorzata Klesyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia umów cywilnych, zwłaszcza gdy strony mają odmienne rozumienie ich celu i zakresu. Stosowanie metody kombinowanej (subiektywnej i obiektywnej) do interpretacji oświadczeń woli."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika umowy i porozumienia między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa wykładnia umowy i jak sąd odnosi się do sytuacji, gdy strony mają odmienne rozumienie zobowiązań. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów o wykładni umów.
“Gmina chciała kupić tylko część działki? Sąd wyjaśnia, jak interpretować umowy.”
Dane finansowe
WPS: 1400 PLN
zapłata: 1400 PLN
zwrot kosztów procesu: 410 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.