II Ca 24/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bielsku-Białej rozpoznał sprawę z powództwa A. B. i innych przeciwko J. K. o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji. Powodowie domagali się zwolnienia nieruchomości, które po zniesieniu współwłasności przypadły im w udziale, a które zostały zajęte w związku z egzekucją alimentacyjną prowadzoną przeciwko S. K., współwłaścicielowi tych nieruchomości. Sąd Rejonowy w Żywcu wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. uwzględnił powództwo, zwalniając spod egzekucji udziały w nieruchomościach, które po podziale przypadły powodom. Sąd Rejonowy ustalił, że zajęcie nieruchomości nastąpiło przed zniesieniem współwłasności, a następnie, na mocy postanowienia o zniesieniu współwłasności, nieruchomości te zostały przypisane osobom trzecim, które nie były dłużnikami. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 841 § 1 kpc, uznając, że skierowanie egzekucji do nieruchomości osób trzecich narusza ich prawa. Pozwany J. K. wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie prawa materialnego, a także oddalenie wniosku dowodowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i podstawę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że zniesienie współwłasności na mocy orzeczenia sądowego nie jest rozporządzeniem nieruchomością w rozumieniu art. 930 kpc i że powodowie jako osoby trzecie mieli prawo dochodzić zwolnienia swoich nieruchomości spod egzekucji. Sąd Okręgowy zaznaczył również, że kwestia pokrzywdzenia pozwanego w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności nie mogła być przedmiotem niniejszego postępowania, a ewentualne roszczenia z tym związane powinny być dochodzone w odrębnym procesie na podstawie art. 527 kc (powództwo pauliańskie). Sąd Okręgowy odstąpił od obciążenia pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego, stosując art. 102 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną pozwanego oraz subiektywne przekonanie o jego pokrzywdzeniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 841 kpc w kontekście zniesienia współwłasności po zajęciu nieruchomości oraz rozróżnienie między powództwem ekscydencyjnym a powództwem pauliańskim.
Dotyczy specyficznej sytuacji zniesienia współwłasności orzeczeniem sądu po zajęciu udziału dłużnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skierowanie egzekucji do nieruchomości, które po zniesieniu współwłasności przypadły osobom trzecim niebędącym dłużnikami, narusza prawa tych osób?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skierowanie egzekucji do nieruchomości osób trzecich, które nie są dłużnikami, narusza ich prawa i stanowi podstawę do uwzględnienia powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji.
Uzasadnienie
Zniesienie współwłasności na mocy orzeczenia sądowego nie jest rozporządzeniem nieruchomością w rozumieniu art. 930 kpc. Właściciele nowych części nieruchomości, którzy nie są obciążeni długiem, mogą domagać się zwolnienia ich nieruchomości spod obciążenia, gdyż egzekucja skierowana do ich majątku narusza ich prawa.
Czy zniesienie współwłasności nieruchomości, w której dłużnik posiadał udział, na mocy orzeczenia sądowego, jest rozporządzeniem nieruchomością w rozumieniu art. 930 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana stanu prawnego nieruchomości spowodowana orzeczeniem sądu na skutek zniesienia współwłasności nie ma charakteru rozporządzenia tą nieruchomością w rozumieniu art. 930 kpc.
Uzasadnienie
Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego stanowi, że w przypadku zmiany stanu prawnego nieruchomości w drodze orzeczenia sądowego znoszącego współwłasność, nie można mówić o rozporządzeniu nieruchomością przez dłużnika będącego współwłaścicielem, nawet jeśli wyrazi on zgodę na przyznanie całej nieruchomości drugiemu współwłaścicielowi lub złoży wspólny wniosek.
Czy pozwany wierzyciel alimentacyjny może dochodzić w procesie o zwolnienie spod egzekucji ustalenia, że został pokrzywdzony w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia pokrzywdzenia wierzyciela w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności nie może być przedmiotem procesu o zwolnienie spod egzekucji. W tym celu należy wytoczyć odrębne powództwo na podstawie art. 527 kc.
Uzasadnienie
Zakres badania w procesie o zwolnienie spod egzekucji ogranicza się do przesłanek z art. 841 kpc. Kwestie dotyczące pokrzywdzenia wierzyciela w wyniku czynności prawnej dłużnika (np. zgody na przyznanie własności bez ekwiwalentu) powinny być dochodzone w odrębnym procesie, np. na podstawie art. 527 kc (powództwo pauliańskie).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powód |
| T. B. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| S. J. | osoba_fizyczna | powód |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| S. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| I. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. K. | inne | Komornik sądowy |
| K. K. (2) | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| S. K. | osoba_fizyczna | dłużnik alimentacyjny |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 841 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych.
k.p.c. art. 930 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy. (Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji zniesienia współwłasności orzeczeniem sądu).
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z jego pokrzywdzeniem doszło do niewypłacalności lub niewypłacalności zwiększyła się, wierzyciel może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną wobec niego, stosownie do przepisów o wyłączeniu spod egzekucji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów dopuszczonych w sprawie, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać strony przegrywającej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zniesienie współwłasności na mocy orzeczenia sądowego nie jest rozporządzeniem nieruchomością w rozumieniu art. 930 kpc. • Powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji (art. 841 kpc) jest właściwym środkiem ochrony praw osób trzecich, których majątek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. • Termin do wniesienia powództwa o zwolnienie spod egzekucji został zachowany.
Odrzucone argumenty
Zajęcie komornicze narusza prawa osób trzecich, co stanowi zarzut naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnym zastosowaniu art. 841 § 1 kpc. • Oddalenie wniosku dowodowego z zeznań świadka R. W. naruszyło art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. • W wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności doszło do pokrzywdzenia pozwanego jako wierzyciela alimentacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo ekscydencyjne, w przeciwieństwie do powództwa opozycyjnego, nie jest ukierunkowane na zwalczanie tytułu wykonawczego, ale zmierza do przeciwstawienia się prowadzeniu egzekucji z określonego przedmiotu. • Zmiana stanu prawnego nieruchomości, której współwłaścicielem w 1/8 był S. K. s. F. (ojciec pozwanego), spowodowana orzeczeniem sądu na skutek podziału majątku wspólnego, działu spadku lub zniesienia współwłasności nieruchomości nie ma charakteru rozporządzenia tą nieruchomością w rozumieniu art. 930 k.p.c. • Problematyka pokrzywdzenia pozwanego w wyniku niesprawiedliwego w jego ocenie działu spadku i zniesienia współwłasności nie mogła być przedmiotem niniejszego procesu.
Skład orzekający
Ryszard Biegun
przewodniczący
Ryszard Jura
sędzia
Piotr Łakomiak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 841 kpc w kontekście zniesienia współwłasności po zajęciu nieruchomości oraz rozróżnienie między powództwem ekscydencyjnym a powództwem pauliańskim."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zniesienia współwłasności orzeczeniem sądu po zajęciu udziału dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak osoby trzecie mogą chronić swój majątek przed egzekucją skierowaną do majątku wspólnego, nawet jeśli jeden ze współwłaścicieli jest dłużnikiem. Podkreśla znaczenie prawidłowego podziału majątku i rozróżnienie między różnymi środkami ochrony prawnej.
“Czy Twój majątek może zostać zajęty przez długi kogoś innego? Sąd wyjaśnia, jak chronić się przed egzekucją po podziale nieruchomości.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 2862 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.