II CA 231/14

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2014-03-27
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczysteprawo własnościwspólność ustawowaakt notarialnynieruchomościwpissąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy zmienił wpis w księdze wieczystej, uwzględniając apelację i wpisując prawo własności lokalu na rzecz obojga małżonków na zasadzie wspólności ustawowej.

Sprawa dotyczyła wpisu prawa własności lokalu mieszkalnego do księgi wieczystej. Sąd Rejonowy dokonał wpisu na rzecz jednego z małżonków, pomijając drugiego. Uczestnik postępowania złożył apelację, zarzucając niezgodność wpisu z aktem notarialnym, który przewidywał wspólność ustawową małżeńską. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, zmieniając wpis i wpisując prawo własności na rzecz obojga małżonków.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał sprawę z wniosku I. S. o założenie nowej księgi wieczystej i wpis prawa własności lokalu mieszkalnego, z udziałem K. S. Po rozpoznaniu apelacji K. S. od wpisu Sądu Rejonowego w Świnoujściu, który dokonał wpisu prawa własności na rzecz I. S. (2) , córki L. i H., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wpis. Zmiana polegała na tym, że w dziale II księgi wieczystej nr (...) w miejsce wpisu prawa własności na rzecz I. S. (2) dokonano wpisu prawa własności na rzecz I. S. (2) oraz K. S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy omyłkowo wpisał tylko jednego małżonka, podczas gdy akt notarialny z dnia 12 stycznia 2006 r. jasno wskazywał na nabycie lokalu do majątku wspólnego obojga małżonków. Sąd odwoławczy podkreślił, że nawet gdyby nie było wcześniejszej zgody drugiego małżonka, to w sytuacji nabycia lokalu do majątku wspólnego, oboje małżonkowie powinni być wpisani jako właściciele. Jednocześnie Sąd Okręgowy oddalił zażalenie I. S. (3) i K. S. na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 5 kwietnia 2013 r., którym oddalono wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki wpisu. Sąd Okręgowy słusznie zauważył, że sprostowanie wpisu może dotyczyć jedynie niedokładności lub błędów pisarskich, a nie błędów merytorycznych, które wymagają zaskarżenia w drodze apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wpis powinien odzwierciedlać stan prawny wynikający z aktu notarialnego, a w przypadku nabycia do majątku wspólnego, oboje małżonkowie powinni być wpisani jako właściciele.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy popełnił omyłkę, wpisując prawo własności tylko na rzecz jednego z małżonków, podczas gdy akt notarialny jasno wskazywał na nabycie lokalu do majątku wspólnego obojga małżonków na zasadzie wspólności ustawowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wpisu i oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

K. S.

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
K. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 10 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt notarialny przewidywał nabycie lokalu do majątku wspólnego małżonków. Sąd Rejonowy popełnił omyłkę, wpisując prawo własności tylko na rzecz jednego z małżonków.

Odrzucone argumenty

Wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki wpisu w zakresie błędu merytorycznego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji omyłkowo wpisał w dziale II nowo założonej księgi wieczystej wyłącznie wnioskodawczynię, wobec czego konieczna stała się korekta wpisu. Oczywistym jest bowiem, iż właścicielami lokalu są oboje małżonkowie i powinni oboje być wpisani w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy trafnie bowiem zauważył, iż sprostowanie wpisu może mieć miejsce jedynie w zakresie występujących we wpisie niedokładności, błędów pisarskich lub innych oczywistych omyłek dotyczących np. oznaczenia dokumentu będącego podstawą wpisu (daty, sygnatury), pisowni imion i nazwisk osób wpisanych do księgi wieczystej, nazw osób prawnych, nr PESEL lub REGON itp. Bezspornym zaś jest, iż w drodze sprostowania nie można korygować błędów o charakterze merytorycznym, do których niewątpliwie należy dokonanie wpisu prawa własności z pominięciem jednego z uczestników.

Skład orzekający

Wiesława Buczek - Markowska

przewodniczący-sprawozdawca

I. S.

sędzia

Sławomir Krajewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisów do ksiąg wieczystych, korygowania błędów merytorycznych oraz wspólności ustawowej małżeńskiej przy nabyciu nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do księgi wieczystej i błędów popełnionych przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem błędów w księgach wieczystych i pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje takie błędy, podkreślając znaczenie prawidłowego odzwierciedlenia stanu prawnego.

Błąd w księdze wieczystej? Sąd Okręgowy naprawia pomyłkę sądu rejonowego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 231/14 II Cz 420/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: PrzewodniczącySSO Wiesława Buczek - Markowska (spr.) SędziowieSSO I. S. (1) SSO Sławomir Krajewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2014 r. w S. sprawy z wniosku I. S. (2) z udziałem K. S. o założenie nowej księgi wieczystej, wpis prawa własności na skutek apelacji K. S. na wpis Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt Dz. Kw 6480/13, KW nr (...) oraz zażalenia I. S. (3) i K. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt Dz.Kw 1699/13, KW nr (...) postanawia: 1. zmienić zaskarżony wpis w ten sposób, ze w dziale II KW nr (...) w miejsce wpisu prawa własności na rzecz I. S. (2) , córki L. i H. dokonać wpisu prawa własności na rzecz I. S. (2) , córki L. i H. oraz K. S. , syna A. i I. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej ; 2. oddalić zażalenie. Sygn. akt II Ca 231/14 II Cz 420/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Świnoujściu w dniu 24 stycznia 2006 r., uwzględniając wniosek o założenie księgi wieczystej dla lokalu mieszkalnego i wpis prawa własności, zawiadomił wnioskodawczynię, iż z księgi wieczystej KW nr (...) prowadzonej dla działki nr (...) o obszarze 349 m 2 będącej w wieczystym użytkowaniu do dnia 12.01.2105 r. dla lokalu nr (...) położonej w Ś. przy ul. (...) , odłączono lokal nr (...) i piwnicę i dla odłączonego lokalu urządzono księgę wieczystą KW nr (...) , w której w dniu 24 stycznia 2006r. wpisano w dziale I - Ś. ul. (...) , lokal mieszkalny nr (...) - dwa pokoje, kuchnia, łazienka, wc, przedpokój - o pow. 68,58 m 2 oraz piwnica - o pow. 17,80 m 2 , ze wskazaniem, iż właściciel lokalu wpisany w KW (...) ma udział w 8638/106232 wspólnej części budynku i w prawie wieczystego użytkowania działki gruntu objętych KW (...) oraz w dziale II - I. S. (2) córka L. i H. - na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży Akt Not. Rep .A Nr 138/06 z dnia 12 stycznia 2006 r. Z powyższym wpisem nie zgodził się uczestnik K. S. , który w złożonej apelacji zaskarżył wpis w całości i wniósł o jego zmianę poprzez wpisanie w dziale II księgi wieczystej KW nr (...) , że przedmiotowy lokal stanowi własność małżonków I. S. (2) oraz K. S. na prawie wspólności ustawowej na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr 138.06 z dnia 12 stycznia 2006 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wpisu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Skarżący zarzucił wpisowi niezgodność ze stanem rzeczywistym zawartym w akcie notarialnym z dnia 12 stycznia 2006 r. Rep. A nr 138/2006, dotyczącym zawarcia umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu położonego w Ś. przy ul. (...) i jego sprzedaży małżonkom I. i K. S. objętą wspólnością ustawową. W uzasadnieniu apelujący podniósł, iż Sąd Rejonowy w Świnoujściu dokonując wpisu w dziale II księgi wieczystej nr (...) , jako właściciela wpisał tylko I. S. (2) , całkowicie pomijając K. S. . Skarżący stwierdził, iż zawiadomienie z dnia 24 stycznia 2006 r. jest niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym zawartym w akcie notarialnym z dnia 12 stycznia 2006 r. Rep. A nr 138/2006 dotyczącym ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży małżonkom I. i K. S. oraz ich wniosku o założenie dla tego lokalu nowej księgi wieczystej i wpisanie w niej prawa własności na rzecz małżonków na prawie wspólności ustawowej. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Świnoujściu Wydział Ksiąg Wieczystych, oddalił wniosek I. S. (2) o sprostowanie usterki wpisu przez usunięcie oczywistej omyłki i wpisanie w dziale II Kw (...) zamiast właściciela I. S. (2) - małżonków I. S. (2) oraz K. S. na prawie wspólności ustawowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, iż przedmiotem sprostowania mogą być jedynie występujące we wpisie niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki dotyczące np. oznaczenia dokumentu będącego podstawą wpisu (daty, sygnatury), pisowni imion i nazwisk osób wpisanych do księgi wieczystej, nazw osób prawnych, nr PESEL lub REGON itp. Sąd Rejonowy podkreślił, iż nie mogą natomiast być prostowane w tym trybie błędy merytoryczne w rozstrzygnięciu, chociażby były oczywiste, gdyż prowadziłoby to do zmiany istoty orzeczenia. Sąd dodał, iż zakaz ten dotyczy również wpisu w księdze wieczystej gdyż wpis jest orzeczeniem sądu. Nadmienił, iż w sytuacji gdy wpis został dokonany wadliwie, można go konwalidować w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , zgodnie z którym w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Z powyższym postanowieniem nie zgodzili się wnioskodawczyni i uczestnik, którzy w złożyli zażalenie, w którym zaskarżyli postanowienie w całości i wnieśli o jego zmianę i uwzględnienie wniosku o sprostowanie wpisu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż w 2006 r. Sąd I instancji powinien był dokonać prawidłowego wpisu w księdze wieczystej na podstawie prawidłowo sporządzonego aktu notarialnego. Wskazali, iż Sąd Rejonowy nie zawiadomił uczestnika o dokonanym wpisie i pominął go jako stronę umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż wadliwy wpis może być konwalidowany wyłącznie w trybie ustawy o księgach wieczystych i hipotece , podnosząc, że naraża ich to na znaczne koszty, w sytuacji gdy to Sąd się pomylił. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelację uczestnika należało uwzględnić. Jak wynika z treści § 3 aktu notarialnego z dnia 12 stycznia 2006 r., Rep. A nr 138/2006 dotyczącego umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży, wnioskodawczyni I. S. (2) nabyła lokal wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym do majątku objętego wspólnością ustawową z mężem K. S. , za jego zgodą wyrażoną w przedłożonym do przedmiotowego aktu akcie notarialnym z dnia 12 września 2005 r., Rep. A nr 4750/2005. Również zawarty w § 9 pkt. 2 powyższego aktu notarialnego wniosek, dotyczył założenia dla wyodrębnionego lokalu nowej księgi wieczystej i wpisanie w niej własności na rzecz małżonków I. S. (2) córki L. i H. oraz K. S. syna A. i I. na prawie wspólności ustawowej. Sąd I instancji omyłkowo wpisał w dziale II nowo założonej księgi wieczystej wyłącznie wnioskodawczynię, wobec czego konieczna stała się korekta wpisu. Oczywistym jest bowiem, iż właścicielami lokalu są oboje małżonkowie i powinni oboje być wpisani w księdze wieczystej. Wskazać należy, iż - jak orzekł Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 16 marca 1995 r. (III CZP 9/95, OSNC 1995/11/149), do zawarcia umowy odpłatnego nabycia własności nieruchomości lub innego prawa majątkowego przez jednego z małżonków, w wyniku której przedmiot nabycia ma wejść do majątku wspólnego, nie jest wymagana zgoda drugiego małżonka, chyba że z nabyciem łączy się obciążenie nabywanej nieruchomości lub prawa. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie obciążyli nabywanej nieruchomości, a zatem nawet w sytuacji, jeśli uczestnik nie wyraziłby wcześniejszej zgody na dokonanie przez wnioskodawczynię powyższej czynności nabycia lokalu do majątku wspólnego i tak w księdze wieczystej winni być wpisani jako właściciele oboje małżonkowie; taki wniosek o wpis prawa własności do nabywanego lokalu na prawie wspólności ustawowej został także złożony w akcie notarialnym. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. , w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wywiedzionego przez wnioskodawczynię i uczestnika zażalenia, Sąd Odwoławczy stwierdza, iż okazało się ono całkowicie niezasadne. Sąd I instancji trafnie bowiem zauważył, iż sprostowanie wpisu może mieć miejsce jedynie w zakresie występujących we wpisie niedokładności, błędów pisarskich lub innych oczywistych omyłek dotyczących np. oznaczenia dokumentu będącego podstawą wpisu (daty, sygnatury), pisowni imion i nazwisk osób wpisanych do księgi wieczystej, nazw osób prawnych, nr PESEL lub REGON itp. Bezspornym zaś jest, iż w drodze sprostowania nie można korygować błędów o charakterze merytorycznym, do których niewątpliwie należy dokonanie wpisu prawa własności z pominięciem jednego z uczestników. Jedyną drogą do zmiany orzeczeń (wpisów) merytorycznych jest zatem ich zaskarżenie w drodze apelacji, co też uczestnik K. S. uczynił. Okoliczności podniesione w zażaleniu w żaden sposób nie świadczą o tym, iż sprostowanie wpisu miało dotyczyć kwestii niemerytorycznych, wobec czego brak było możliwości jego uwzględnienia. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 2 postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI