II Ca 231/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z powództwa A. K. i P. K. przeciwko E. S. i W. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. (sygn. akt VIII C 1328/12) uwzględnił powództwo, nakazując uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości położonej w W. poprzez wpisanie właściwych udziałów w prawie własności działki gruntu i nieruchomości wspólnej. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając m.in. błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący charakteru czynności prawnej (ustanowienie odrębnej własności lokalu zamiast podziału gospodarstwa rolnego), naruszenie art. 177 § 1 pkt 1 kpc poprzez niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia innej sprawy dotyczącej ustalenia ich praw do nieruchomości, a także naruszenie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 65 § 2 kc w zw. z art. 197 kc. Sąd Okręgowy uznał apelację za nieuzasadnioną. W pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, wskazując, że pozwani nie dopełnili wymogów formalnych z art. 162 kpc, aby skutecznie podnieść zarzut niezawieszenia postępowania. Ponadto, sąd uznał, że zawieszenie postępowania nie było obligatoryjne, gdyż sprawa o ustalenie prawa własności (art. 189 kpc) nie miała charakteru prejudycjalnego wobec sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej, a pozwani mogli obalić domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym w toku niniejszego postępowania. Sąd Okręgowy stwierdził również, że pozwani nie wykazali, aby rzeczywista wola stron umowy była odmienna od tej wynikającej z jej jednoznacznego brzmienia. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a pozwani zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, stosowanie art. 162 kpc w kontekście zarzutów procesowych, wykładnia umów i obalanie domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z nieruchomością i aktem notarialnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd powinien zawiesić postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdy toczy się inne postępowanie dotyczące ustalenia prawa własności tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie miał obowiązku zawieszenia postępowania, a zarzut ten jest nieskuteczny z uwagi na brak dopełnienia wymogów formalnych z art. 162 kpc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 kpc jest nieskuteczny, ponieważ strona nie zgłosiła zastrzeżenia do protokołu na rozprawie. Ponadto, sprawa o ustalenie prawa własności nie miała charakteru prejudycjalnego wobec sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej, a domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym można obalić w każdym postępowaniu.
Czy sąd powinien dokonać uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jeśli strony w akcie notarialnym dokonały czynności prawnej, która według jednej ze stron miała inny cel (np. podział gospodarstwa rolnego zamiast ustanowienia odrębnej własności lokalu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli z jednoznacznego brzmienia umowy wynika określony cel prawny, a strona nie udowodni odmiennej woli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwani nie wykazali, aby rzeczywista wola stron umowy była odmienna od tej wynikającej z jej jednoznacznego brzmienia, które wskazywało na ustanowienie odrębnej własności lokalu, a nie podział gospodarstwa rolnego.
Czy sąd może uwzględnić powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie opinii biegłego określającej właściwe udziały w nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli opinia biegłego wykaże niezgodność między stanem prawnym ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii biegłego, która wykazała, że udziały wpisane w księdze wieczystej nie odpowiadały rzeczywistej powierzchni lokalu i udziałów w nieruchomości wspólnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. K. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.k.w.h. art. 10 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie, albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia umowy powinna uwzględniać nie tylko literalne brzmienie, ale także cel umowy i rzeczywistą wolę stron.
k.c. art. 197
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy współwłasności, ale w kontekście sprawy odnosi się do ustalania udziałów.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w przypadku zależności od innego postępowania.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zgłaszania zastrzeżeń do protokołu w celu skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 5
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 kpc z uwagi na brak dopełnienia wymogów z art. 162 kpc. • Brak prejudycjalności sprawy o ustalenie prawa własności wobec sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej. • Możliwość obalenia domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w toku niniejszego postępowania. • Jednoznaczne brzmienie aktu notarialnego wskazujące na ustanowienie odrębnej własności lokalu. • Brak dowodów na odmienną wolę stron umowy.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący charakteru czynności prawnej (ustanowienie odrębnej własności lokalu zamiast podziału gospodarstwa rolnego). • Naruszenie art. 177 § 1 pkt 1 kpc poprzez niezawieszenie postępowania. • Naruszenie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. • Naruszenie art. 65 § 2 kc w zw. z art. 197 kc.
Godne uwagi sformułowania
zarzut pozwanych w powyższym zakresie jest nieskuteczny • nie było to zaś naruszenie, które Sąd Rejonowy powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, t.j. powodujące nieważność postępowania • zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 177 § 1 pkt 1 kpc należy do dyskrecjonalnych uprawnień sądu • domniemanie wynikające z treści art. 3 ukwh, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jest domniemaniem iuris tantum i jako takie może być obalone przez przeciwstawienie mu dowodu przeciwnego • pozwani nie wykazali, aby rzeczywista wola stron umowy była odmienna aniżeli to wynika z jednoznacznego brzmienia postanowień zawartej umowy
Skład orzekający
Grażyna Kobus
przewodniczący
Barbara Nowicka
sędzia
Hanna Płonka
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, stosowanie art. 162 kpc w kontekście zarzutów procesowych, wykładnia umów i obalanie domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z nieruchomością i aktem notarialnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z prawem nieruchomości i księgami wieczystymi, a także procedurą cywilną, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Księgi wieczyste a rzeczywistość: kiedy sąd naprawi błąd we wpisie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.