II CA 228/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w B. domagała się od pozwanych H. A. i F. A. zapłaty kwoty 8175,06 zł z odsetkami, tytułem zaległości czynszowych i opłat za centralne ogrzewanie. Pozwani kwestionowali zasadność powództwa, zarzucając wadliwość uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni wprowadzającej regulamin rozliczania kosztów ciepła. Sąd Rejonowy w Myśliborzu wydał nakaz zapłaty, a po sprzeciwie pozwanych, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2012 r. zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 11.243,59 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Sąd Rejonowy uznał, że pozwani, niebędący członkami spółdzielni, są zobowiązani do ponoszenia opłat na takich samych zasadach jak członkowie, a regulamin rozliczeń jest zgodny z prawem. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 208 Prawa Spółdzielczego, art. 4 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 299 kpc (nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony) oraz art. 6 kc i art. 233 § 1 kpc (odwrócenie ciężaru dowodu, dowolna ocena dowodów). Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał apelację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 4 kpc, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy bezzasadnie rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym po rozszerzeniu powództwa, a przede wszystkim nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie ocenił ważności uchwały Rady Nadzorczej kwestionowanej przez pozwanych. Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet prawomocne oddalenie powództwa o uchylenie uchwały nie przesądza o jej zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy podstawą oddalenia było brak legitymacji procesowej czynnej powoda. Ponadto, Sąd Rejonowy pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie pozwanego, co miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego dotyczącego jakości dostarczanego ciepła.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd niższej instancji, w tym brak oceny ważności kluczowej uchwały spółdzielni, stanowi podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreślenie, że prawomocność wyroku oddalającego powództwo o uchylenie uchwały z przyczyn formalnych nie przesądza o jej zgodności z prawem.
Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach spółdzielczych i rozliczeń opłat za media, a także zasad postępowania apelacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, wprowadzająca regulamin rozliczania kosztów dostawy ciepła, jest ważna i zgodna z prawem, w szczególności z ustawą Prawo energetyczne i zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał ważności uchwały rady nadzorczej, która była kwestionowana przez pozwanych. Prawomocność wyroku oddalającego powództwo o uchylenie uchwały nie przesądza o jej zgodności z prawem, zwłaszcza gdy oddalenie nastąpiło z powodu braku legitymacji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł się na uchwale, nie badając jej zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego, co było obowiązkiem sądu. Prawomocność wcześniejszego wyroku oddalającego powództwo o uchylenie uchwały nie wyłącza możliwości badania jej ważności w procesie o zapłatę, szczególnie gdy oddalenie nastąpiło z przyczyn formalnych.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym po rozszerzeniu powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Rejonowy bezzasadnie rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym po rozszerzeniu powództwa, gdyż zgodnie z art. 505^4 § 1 kpc zmiana powództwa jest niedopuszczalna w tym trybie.
Uzasadnienie
Rozszerzenie powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalne, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie pozwanego w charakterze strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Rejonowy zasadnie został skarżony o pominięcie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pozwanego w charakterze strony, co miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Pominięcie dowodu z przesłuchania strony, zwłaszcza gdy dotyczyło ustalenia jakości dostarczanego ciepła, stanowiło naruszenie przepisów procesowych i miało wpływ na wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w B. | spółka | powódka |
| F. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. A. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (19)
Główne
u.s.m. art. 4 § ust. 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że ustawy przewidują inny skutek, w szczególności że w razie nieważności czynności prawnej należy do jej skutków, które miały być osiągnięte przez czynność prawną, zastosowanie przepisów, które by zastosowano, gdyby czynność prawna była ważna. Czynność prawna wywołująca skutki, które polegają na ograniczeniu zrzeczeniu się lub wykonaniu prawa, które wynika z przepisu ustawy, jest nieważna.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd drugiej instancji powinien wskazać, jakie czynności nakazuje przeprowadzić w celu usunięcia naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miały wpływ na wydanie wyroku.
k.p.c. art. 505^4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym niedopuszczalna jest zmiana powództwa.
Pomocnicze
u.s.m. art. 4 § ust. 4
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, który orzekał w przedmiocie kosztów procesu, obowiązany jest zawrzeć w orzeczeniu postanowienie w przedmiocie kosztów należnych stronie, która poniosła je w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 232 § zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawić sądowi dowody i uzasadniać swoje twierdzenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przesłuchuje strony po wysłuchaniu świadków, chyba że sąd postanowi inaczej.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże strony oraz sąd, który je wydał, jak również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy samorządu terytorialnego w zakresie, w jakim rozstrzyga sprawę prawną.
k.p.c. art. 505^11 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji nie przeprowadza postępowania dowodowego, z wyjątkiem dowodu z dokumentu.
p.e. art. 3 § ust. 13
Ustawa Prawo energetyczne
Odbiorcą jest każdy, kto otrzymuje lub pobiera paliwa na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.
p.e. art. 13 § pkt 12
Ustawa Prawo energetyczne
Przedsiębiorstwem energetycznym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi.
p.e. art. 45a § 1
Ustawa Prawo energetyczne
W przypadku wykorzystania metody rozliczenia bazującej na wskazaniach podzielników ciepła, regulamin powinien przewidywać możliwość zamiennego rozliczania, które jest rozliczeniem opartym na metodzie innej niż wskazania podzielników ciepła, a z wykorzystaniem jako podstawy obliczenia powierzchni lub kubatury lokalu.
p.s. art. 208 § § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
Statut spółdzielni określa w szczególności prawa i obowiązki członków oraz ich wzajemne stosunki, prawa i obowiązki organów spółdzielni, zasady tworzenia funduszy i ich przeznaczenie, zasady rozliczania się z działalności gospodarczej oraz zasady podziału nadwyżki bilansowej lub pokrywania straty bilansowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, w tym brak oceny ważności uchwały Rady Nadzorczej. • Naruszenie przepisów postępowania uproszczonego poprzez dopuszczenie zmiany powództwa. • Naruszenie przepisów procesowych poprzez pominięcie wniosku dowodowego o przesłuchanie pozwanego. • Prawomocność wyroku oddalającego powództwo o uchylenie uchwały nie przesądza o jej zgodności z prawem, gdy oddalenie nastąpiło z przyczyn formalnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanych dotyczące wadliwości uchwały Rady Nadzorczej i sposobu naliczania opłat za centralne ogrzewanie. • Zarzuty pozwanych dotyczące nieprawidłowości w dostarczaniu ciepła i ciepłej wody. • Zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia przepisów Prawa energetycznego. • Zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia przepisów Prawa spółdzielczego.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie przez Sąd Rejonowy istoty sprawy • bezzasadnie rozpoznał niniejszą sprawę, podlegającą rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, także zakresie rozszerzenia powództwa • nie dokonał oceny ważności uchwały rady nadzorczej pozwanej spółdzielni, regulującej zasady naliczania opłat za centralne ogrzewanie i dostarczanie ciepłej wody kwestionowanej przez pozwanych • nie może być uznane za przesądzające zgodność ww. uchwały z ustawą i zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Sławomir Krajewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd niższej instancji, w tym brak oceny ważności kluczowej uchwały spółdzielni, stanowi podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreślenie, że prawomocność wyroku oddalającego powództwo o uchylenie uchwały z przyczyn formalnych nie przesądza o jej zgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach spółdzielczych i rozliczeń opłat za media, a także zasad postępowania apelacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozpoznanie istoty sprawy przez sąd i jak istotne mogą być zarzuty dotyczące ważności uchwał spółdzielni, nawet jeśli wcześniej były one przedmiotem innych postępowań. Pokazuje też pułapki proceduralne w postępowaniu uproszczonym.
“Sąd uchylił wyrok ws. zaległości czynszowych. Kluczowa była wadliwa uchwała spółdzielni?”
Dane finansowe
WPS: 11 243,59 PLN
zaległości czynszowe i opłaty za centralne ogrzewanie: 8175,06 PLN
zaległości czynszowe i opłaty za centralne ogrzewanie: 3068,53 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.