II CA 2272/13

Sygn. akt II Ca 2272/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Serafin – Tabor ( sprawozdawca) Sędziowie: SO Katarzyna Oleksiak SR Magdalena Meroń-Pomarańska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) przy uczestnictwie A. W. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej na skutek apelacji uczestnika od wpisu Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie, Zamiejscowego V Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Proszowicach z dnia 7 lutego 2013 roku, sygn. akt DZ.KW 40/13 postanawia: oddalić apelację. UZASADNIENIE W dniu 7 lutego 2013 roku Sąd Rejonowy dokonał w dziale IV księgi wieczystej (...) hipoteki przymusowej w kwocie 53.164 zł tytułem wierzytelności z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2007 roku. W apelacji uczestnik A. W. wniósł o uchylenie wpisu i oddalenie wniosku oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 35 § 2 w zw. z art. 35 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię i dokonanie wpisu podczas, gdy upływ terminu przedawnienie zobowiązania podatkowego określonego w decyzji będącej podstawą wpisu hipoteki z dniem 31 stycznia 2012 roku doprowadził do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego eliminując przedmiot zabezpieczenia. W uzasadnieniu podał, że skoro przedawnienie ma zawsze bezwzględne pierwszeństwo, to dokonanie wpisu zgodnie z treścią wniosku z dnia 3 stycznia 2013 roku było niedopuszczalne. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja podlegała oddaleniu. Rozważania zacząć należy od ustalenia daty, w której wnioskodawca złożył wniosek o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej własność uczestnika. Przesądzenie bowiem tej kwestii ma kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości dokonanego wpisu. Z daty prezentaty Sądu Rejonowego widniejącej na wniosku wynika, że wniosek ten został złożony osobiście w dniu 31 grudnia 2012 roku w jednym egzemplarzu. Wskutek zarządzenia przewodniczącego z dnia 3 stycznia 2013 roku nakazującego pilne zarejestrowanie wniosku, wniosek ten został zarejestrowany i jako chwila jego rejestracji w systemie teleinformatycznym widnieje dzień 3 stycznia 2013 roku, godz. 12:29:07. Według art. 626 ( 6 ) § 1 zd. 2 k.p.c. za chwilę wpływu wniosku uważa się godzinę i minutę, w której w danym dniu wniosek wpłynął do sądu. Z treści tego przepisu nie wynika, by ustawodawca łączył chwilę wpływu wniosku z chwilą jego rejestracji w dzienniku ksiąg wieczystych i opatrzenia go kolejnym numerem. Od momentu rejestracji wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych pojawia się w księdze wieczystej wzmianka o wniosku, co skutkuje tym, że osoba zainteresowana nabyciem zajętej nieruchomości ma możliwość dowiedzenia się, że do sądu wpłynął wniosek o dokonanie wpisu o wszczęciu egzekucji z tej nieruchomości. Od tego też momentu można obciążyć ją negatywnymi skutkami braku wiedzy o treści księgi wieczystej. W niniejszej sprawie, co było już sygnalizowane na początku rozważań, sporne pozostaje czy wniosek o wpis hipoteki został złożony w dniu 31 grudnia 2012 roku czy też w dniu 3 stycznia 2013 roku.. Pierwsza ze wskazanych dat oznacza dzień złożenia wniosku na dzienniku podawczym Sądu Rejonowego osobiście przez wnioskodawcę, druga natomiast to data rejestracji tego wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych, co nastąpiło dopiero w wyniku wykonania zarządzenia przewodniczącego z tej samej daty. Wprawdzie na prezentacie biura podawczego Sądu Rejonowego z dnia 31 grudnia 2012 roku brak jest oznaczenia godziny i minuty złożenia tego wniosku, jednakże to zaniedbanie nie może skutkować przyjęciem, że wniosek został złożony dopiero w dniu jego rejestracji. Z treści przytoczonego wyżej przepisu jasno wynika, że o chwili złożenia wniosku o wpis decyduje chwila, w której wniosek ten wpłynął do sądu nie zaś data jego rejestracji. Przesądzając, że wniosek o wpis hipoteki przymusowej wpłynął do Sądu Rejonowego w dniu 31 grudnia 2012 roku stwierdzić należało, że zarzut apelacji koncentrujący się wokół kwestii niemożności wpisu hipoteki przymusowej z uwagi na przedawnienie należności podatkowej stwierdzonej nieostateczną decyzją administracyjną utracił na aktualności. Przypomnieć trzeba, że sąd wieczystoksięgowy zgodnie z zasadą ograniczonej kognicji ( art. 626 ( 8) k.p.c. ) przy rozpoznawaniu wniosku o wpis bada wyłącznie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Jest przy tym związany treścią wniosku i nie może wykraczać poza jego granice, a dokonanie wpisu z urzędu następuje wyłącznie na podstawie wyraźnego przepisu. Przepis art. 626 ( 2) § 3 k.p.c. zobowiązuje ponadto składającego wniosek do dołączenia dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej. W granicach związania wnioskiem sąd dokonuje przede wszystkim oceny, czy dokumenty przedłożone do wniosku mogą stanowić podstawę wpisu. W niniejszej sprawie wnioskodawca przedłożył do wniosku nieostateczną decyzję administracyjną określającą wysokość zobowiązania podatkowego uczestnika za styczeń 2007 wraz z dowodem jej doręczenia uczestnikowi. Zgodnie z treścią art. 35 § 2 pkt 1 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) podstawą wpisu hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 110 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wiecznych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 707 ze zm.) hipotekę przymusową można uzyskać między innymi na mocy przepisów szczególnych na podstawie decyzji administracyjnej, chociażby decyzja nie była ostateczna. W świetle tych przepisów przedłożona przez wnioskodawcę decyzja administracyjna stanowiła dokument będący podstawą wpisu wskazanej wyżej hipoteki przymusowej w księdze wieczystej. Nie stanowi przy tym przeszkody do dokonania wpisu okoliczność, że księga wieczysta prowadzona jest dla nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności podatnika i jego małżonka, gdyż zgodnie z treścią art. 34 § 3 Ordynacji podatkowej Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, w tym na nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności łącznej podatnika i jego małżonka. Podstawą wpisu hipoteki w takiej sytuacji jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu zaległości podatkowych. W ustawie Ordynacja podatkowa nie został natomiast przewidziany obowiązek doręczania decyzji określającej należności z tytułu zaległości podatkowej małżonkowi podatnika. Obowiązek ten nie wynika także z innych przepisów. Jedynie ubocznie podnieść należy, że gdyby wniosek o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej wpłynął do sądu w dniu, kiedy dokonano jego rejestracji i nadano mu kolejny numer, to wniosek ten podlegałby oddaleniu a to z uwagi na przedawnienie należności stwierdzonej przedłożoną decyzją administracyjną, które nastąpiło z upływem dnia 31 grudnia 2012 roku. Należy bowiem pamiętać, że zasadniczą funkcją księgi wieczystej jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, co wynika wprost z treści art. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Wobec tego, jeżeli uwzględnienie wnioskowanych wpisów spowoduje niezgodność księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym, to zachodzi przeszkoda do dokonania wpisu. Skutkiem przedawnienia należności podatkowej stwierdzonej decyzją administracyjną jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego ( art. 59 ust. 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej ). Wobec tego wpis hipoteki przymusowej w takiej sytuacji tworzyłby w księdze wieczystej stan prawny nieruchomości niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1997 roku, sygn. II CKN 484/97, OSNC 1998/6/98). Złożenie natomiast wniosku o ustanowienie hipoteki przed upływem terminu przedawnienia, wobec skuteczności wpisu od daty złożenia wniosku spowodowało, że zabezpieczone zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, stosownie do treści art. 70 § 7 Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2007 roku, I SA/Rz 444/07, niepubl., SIP LEX nr 736352). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację.