II CA 2261/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu wydał wyrok, w którym zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.158,98 zł wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania. Strona pozwana zaskarżyła ten wyrok w całości, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 231 k.p.c. i art. 233 k.p.c., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, a także zarzucając brak legitymacji czynnej powoda. W odpowiedzi na apelację, powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd drugiej instancji dokonał własnej oceny materiału dowodowego, akceptując stan faktyczny ustalony przez Sąd Rejonowy, jednakże doszedł do odmiennych wniosków prawnych. Odnosząc się do zarzutów procesowych, Sąd Okręgowy stwierdził, że strona pozwana nie wykazała błędów w ocenie dowodów przez Sąd pierwszej instancji. Jednakże, analizując zarzut braku legitymacji procesowej powoda, Sąd Okręgowy uznał za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Sąd Okręgowy stwierdził, że wypłacona kwota 2.158,98 zł stanowiła część odprawy przyznanej dłużniczce, a jej wypłata nastąpiła z majątku dłużniczki, a nie z majątku powoda (komornika sądowego). Konto komornika sądowego ma charakter rachunku powierniczego, a środki uzyskane od dłużniczki nie weszły do jego majątku. W związku z tym, brak było podstaw do uznania, że doszło do bezpodstawnego wzbogacenia w rozumieniu art. 405 k.c. i nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 410 k.c. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo, i obciążył powoda kosztami postępowania przed obiema instancjami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście działań komornika sądowego oraz charakteru jego konta.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wypłata nastąpiła z majątku dłużniczki, a nie z majątku komornika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy komornik sądowy jako organ władzy publicznej może dochodzić zwrotu kwoty wypłaconej stronie pozwanej na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, komornik sądowy nie może dochodzić zwrotu kwoty wypłaconej stronie pozwanej na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli wypłata nastąpiła z majątku dłużniczki, a nie z majątku komornika.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wypłacona kwota pochodziła z majątku dłużniczki, a nie z majątku komornika, który działa jako organ władzy publicznej i posiada konto o charakterze powierniczym. Brak jest zatem przesłanek do zastosowania art. 405 k.c. i art. 410 k.c.
Czy sąd drugiej instancji jest związany zarzutami naruszenia prawa procesowego podniesionymi w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji jest związany zarzutami naruszenia prawa procesowego podniesionymi przez skarżącego w apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 49/07 wyjaśnił, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji jest związany zarzutami dotyczącymi naruszeń prawa procesowego i powinien odnieść się do wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów.
Czy naruszenie art. 231 k.p.c. i art. 233 k.p.c. zostało wykazane przez stronę pozwaną?
Odpowiedź sądu
Nie, strona pozwana nie wykazała naruszenia art. 231 k.p.c. i art. 233 k.p.c.
Uzasadnienie
Strona pozwana nie wskazała konkretnie, na czym polegał błąd w ocenie materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy ani które dowody zostały ocenione z naruszeniem art. 233 § 1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| powód | inne | powód |
| strona pozwana | inne | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązujące od 7 listopada 2019 r. reguły sporządzania uzasadnienia.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne).
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.
k.p.c. art. 1025
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący sporządzenia planu podziału.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sporu w zakresie kosztów postępowania.
u.k.s.e. art. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozstrzyga o statusie komornika jako funkcjonariusza publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw materialnoprawnych do zastosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdyż wypłacona kwota pochodziła z majątku dłużniczki, a nie z majątku komornika. • Konto komornika sądowego ma charakter rachunku powierniczego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 231 k.p.c. i art. 233 k.p.c. przez Sąd pierwszej instancji. • Roszczenie powoda znajduje uzasadnienie w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu i nienależnym świadczeniu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji, mając nie tylko uprawnienie, ale wręcz obowiązek rozważenia na nowo całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonał jego własnej, samodzielnej i swobodnej oceny. • Ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej. • Konto komornika sądowego ma charakter rachunku powierniczego.
Skład orzekający
Beata Stachowiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście działań komornika sądowego oraz charakteru jego konta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wypłata nastąpiła z majątku dłużniczki, a nie z majątku komornika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet w postępowaniu egzekucyjnym mogą pojawić się złożone kwestie dotyczące odpowiedzialności za błędne wypłaty środków, a interpretacja przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu ma kluczowe znaczenie.
“Czy komornik może żądać zwrotu pieniędzy, które sam wypłacił? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2158,98 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.