II CA 2223/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuGmina Miejska K. pozwała pozwanych o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, której jest właścicielem od 1990 roku. Pozwani korzystali z części nieruchomości od wielu lat, w tym pod garaże, wiaty i ogródki. Sąd Rejonowy zasądził część żądanej kwoty, opierając się na wewnętrznych zarządzeniach Gminy dotyczących stawek czynszu. Gmina wniosła apelację, domagając się zasądzenia pełnej kwoty według stawek rynkowych. Sąd Okręgowy, podzielając argumentację Gminy, zmienił zaskarżony wyrok. Uznał, że wynagrodzenie za bezumowne korzystanie powinno być ustalane według cen rynkowych, a nie wewnętrznych regulacji Gminy, które mogą być traktowane jedynie jako stawki wywoławcze. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy, który ustalił wyższe stawki czynszu dzierżawnego. W konsekwencji zasądzono dodatkowe kwoty od pozwanych, uwzględniając ich solidarną odpowiedzialność oraz śmierć jednego z pozwanych w trakcie postępowania. Zmieniono również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego według stawek rynkowych, a nie wewnętrznych regulacji.
Dotyczy sytuacji, gdy właściciel (gmina) dochodzi wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a nie innych roszczeń związanych z własnością.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest prawidłowa podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiącej własność gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości powinno być ustalane według stawek rynkowych, a nie wewnętrznych regulacji gminy, które mogą być jedynie stawkami wywoławczymi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przepisy art. 224 § 2 i art. 225 k.c. nakazują ustalanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie według stawek rynkowych, czyli tego, co właściciel uzyskałby, gdyby rzecz oddał do odpłatnego korzystania na podstawie ważnego stosunku prawnego. Wewnętrzne regulacje gminy nie mogą ograniczać tego roszczenia, zwłaszcza gdy umowa na czas dłuższy niż 3 lata powinna być zawarta w drodze przetargu.
Czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do umożliwienia korzystania z garażu i ubikacji stanowi tytuł prawny do bezpłatnego władania nieruchomością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie administracyjne nie stanowi tytułu prawnego do bezpłatnego władania nieruchomością, a jego wykładnia nie może być rozszerzająca.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że postanowienie administracyjne z 1985 r. nie zawierało rozstrzygnięcia co do nieodpłatności udostępnienia garażu i ubikacji, a jego ograniczone brzmienie nie może być wykładane rozszerzająco. Brak wyraźnego zastrzeżenia przeciwnego pozwalał gminie na domaganie się wynagrodzenia za udostępnienie nieruchomości.
Czy żądanie zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez gminę, która wywłaszczyła nieruchomość na cel niezrealizowany, narusza zasady współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zapłaty nie narusza zasad współżycia społecznego, nawet jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a pozwani otrzymali odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy stwierdził, że nieruchomość stanowi własność gminy do momentu jej zwrotu, a gmina może realizować uprawnienia właścicielskie. Pozwani mieli możliwość domagania się zwrotu nieruchomości, a ich zaniechania nie mogą być korygowane zarzutem naruszenia zasad współżycia społecznego. Otrzymane odszkodowanie stanowi ekwiwalent pieniężny za utraconą nieruchomość, a uwzględnienie zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego prowadziłoby do wzbogacenia pozwanych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska K. | organ_państwowy | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. W. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. W. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 224 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.g.n. art. 37 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości powinno być ustalane według stawek rynkowych. • Wewnętrzne regulacje gminy nie mogą ograniczać roszczenia właściciela do wynagrodzenia rynkowego. • Postanowienie administracyjne nie stanowi tytułu prawnego do bezpłatnego władania nieruchomością. • Żądanie zapłaty nie narusza zasad współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości narusza zasady współżycia społecznego. • Nieruchomość została wywłaszczona na cel niezrealizowany. • Gmina zobowiązała się do bezpłatnego użyczenia terenu pod garaże i ubikacje.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy obejmuje to wszystko, co uzyskałby właściciel, gdyby ją wynajął, wydzierżawił lub oddał do odpłatnego korzystania na podstawie innego stosunku prawnego. • Stawki te, co do zasady, podlegać mogą weryfikacji w drodze przetargowej. • W takiej zaś sytuacji o wysokości możliwego do uzyskania czynszu dzierżawnego winny decydować stawki rynkowe.
Skład orzekający
Anna Nowak
przewodniczący
Jarosław Tyrpa
sprawozdawca
Krystyna Dobrowolska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego według stawek rynkowych, a nie wewnętrznych regulacji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel (gmina) dochodzi wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a nie innych roszczeń związanych z własnością.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezumownego korzystania z nieruchomości, a rozstrzygnięcie oparte na stawkach rynkowych ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli i użytkowników gruntów.
“Gmina wygrała sprawę o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu – kluczowe są stawki rynkowe, nie wewnętrzne przepisy!”
Dane finansowe
WPS: 11 677,79 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 1529,13 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 350,6 PLN
zwrot kosztów procesu: 430,74 PLN
zwrot kosztów procesu: 180 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 226 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 90 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 90 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.