II CA 216/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie za śmierć małoletniej M. W. w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce w 2007 roku. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz ojca kwotę 75 000 zł, a na rzecz rodzeństwa i dziadków po 10 000 zł. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 448 kc) poprzez błędną wykładnię i przyznanie rażąco zawyżonych kwot, a także pominięcie przepisów dotyczących ubezpieczeń obowiązkowych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i uznał, że podstawa prawna roszczenia (art. 448 kc w zw. z art. 24 kc) jest właściwa, nawet jeśli wypadek zdarzył się przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc. Sąd Okręgowy stwierdził jednak, że kwoty zasądzone przez Sąd Rejonowy były rażąco wygórowane w stosunku do doznanej krzywdy przez ojca i rodzeństwo zmarłej. Obniżono zadośćuczynienie dla ojca do 40 000 zł, a dla rodzeństwa do 5 000 zł każde, uznając te kwoty za adekwatne. Kwoty zasądzone dla dziadków pozostały bez zmian. Sąd Okręgowy zmienił również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, stosując zasadę ich wzajemnego zniesienia lub zasądzenia w zależności od stopnia wygranej w obu instancjach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie podstawy prawnej i wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej w wypadku sprzed 2008 roku, odpowiedzialność ubezpieczyciela OC za naruszenie dóbr osobistych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 446 kc i specyfiki ubezpieczeń OC w tamtym okresie. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku śmierci osoby bliskiej na skutek wypadku komunikacyjnego, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, najbliższym członkom rodziny przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 § 1 kc, nawet jeśli śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 roku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 32/11, III CZP 76/10) oraz orzecznictwo sądów apelacyjnych, potwierdził, że wprowadzenie art. 446 § 4 kc nie wyklucza możliwości dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc za zdarzenia sprzed tej daty. Dobrem osobistym chronionym jest prawo do życia w rodzinie, a jego naruszenie uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.
Czy obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych członków rodziny poszkodowanego w wypadku, w tym zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązkowe ubezpieczenie OC obejmuje odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego, w tym zadośćuczynienie za krzywdę wynikającą ze śmierci osoby bliskiej, na podstawie art. 448 kc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 93/12), stwierdził, że art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (w brzmieniu sprzed 11 lutego 2012 roku) nie wyłączał ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie art. 448 kc. Ubezpieczyciel jest zatem odpowiedzialny za szkody będące bezpośrednią konsekwencją śmierci poszkodowanego, które naruszają dobra osobiste jego najbliższych.
Jaka jest właściwa wysokość zadośćuczynienia za śmierć dziecka w wypadku komunikacyjnym dla rodziców i rodzeństwa, biorąc pod uwagę różne stopnie przeżywania straty i skutki psychiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwoty zasądzone przez Sąd Rejonowy były rażąco wygórowane. Należy je obniżyć, uwzględniając indywidualne okoliczności i stopień doznanej krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pierwotnie zasądzone kwoty zadośćuczynienia były nadmierne. Obniżono kwotę dla ojca z 75 000 zł do 40 000 zł, uznając pierwotnie zadeklarowaną przez niego kwotę 40 000 zł za adekwatną. Dla rodzeństwa obniżono kwoty z 10 000 zł do 5 000 zł każde, wskazując na skąpy materiał dowodowy dotyczący intensywności ich przeżywania straty w porównaniu do dziadków. Kwoty dla dziadków pozostały bez zmian.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. | osoba_fizyczna | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa przyznania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, stosowana również do roszczeń o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczeń dla najbliższych członków rodziny zmarłego w przypadku pogorszenia się ich sytuacji życiowej.
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Przepis wprowadzony po dacie wypadku, określający podstawę prawną zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis określający zakres ochrony ubezpieczeniowej OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, który nie wyłączał ochrony zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku.
k.k. art. 177 § § 1 i 2
Kodeks karny
Przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwoty zadośćuczynienia zasądzone przez Sąd Rejonowy były rażąco wygórowane w stosunku do doznanej krzywdy przez ojca i rodzeństwo zmarłej. • Należy obniżyć kwoty zadośćuczynienia dla ojca i rodzeństwa, uwzględniając indywidualne okoliczności i stopień przeżywania straty.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że powodom nie należy się zadośćuczynienie w ogóle. • Pozwany zarzucał naruszenie art. 446 § 3 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez pominięcie i uznanie, że OC obejmuje naruszenie dóbr osobistych.
Godne uwagi sformułowania
kwoty przyznane przez Sąd Rejonowy są rażąco niewspółmierne do rozmiaru doznanej przez powodów krzywdy • dobrem osobistym, którego naruszenie wymaga rekompensaty, jest zatem prawo do życia w rodzinie • skoro zatem szkoda, której następstwem jest śmierć, jest objęta odpowiedzialnością sprawcy szkody, a tym samym ubezpieczyciela, nie ma jakichkolwiek podstaw do wyłączenia jego odpowiedzialności.
Skład orzekający
Barbara Puchalska
przewodniczący
Bogdan Łaszkiewicz
sędzia
Jacek Stypułkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie podstawy prawnej i wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej w wypadku sprzed 2008 roku, odpowiedzialność ubezpieczyciela OC za naruszenie dóbr osobistych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 446 kc i specyfiki ubezpieczeń OC w tamtym okresie. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie trudnego tematu śmierci dziecka w wypadku i pokazuje, jak sądy oceniają wysokość zadośćuczynienia za krzywdę niemajątkową, a także jak interpretują przepisy ubezpieczeniowe w kontekście dóbr osobistych.
“Sąd obniżył zadośćuczynienie za śmierć dziecka – czy pierwotne kwoty były za wysokie?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
zadośćuczynienie: 241,12 PLN
zadośćuczynienie: 5000 PLN
zadośćuczynienie: 5000 PLN
zadośćuczynienie: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.