II Ca 206/19

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2019-03-19
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
bankowośćpożyczkaumowa kredytowacofnięcie powództwaapelacjakoszty procesuodsetki

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, obniżając zasądzoną kwotę na rzecz banku z powodu częściowego cofnięcia powództwa przez bank, jednocześnie oddalając apelację pozwanej w pozostałej części.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku, który zasądził od pozwanej na rzecz banku kwotę 1.090,36 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy stwierdził, że bank cofnął częściowo powództwo, ograniczając żądanie do 1.057,16 zł. Z tego powodu sąd pierwszej instancji błędnie zasądził wyższą kwotę. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, obniżając zasądzoną kwotę do 1.057,16 zł z odsetkami od kwoty 877,79 zł, a dalej idące powództwo oddalił. Apelacja pozwanej w pozostałej części została oddalona, ponieważ zarzuty dotyczące braku udowodnienia roszczenia i skutecznego wypowiedzenia umowy przez bank uznał za niezasadne.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z powództwa (...) Bank (...) S.A. przeciwko L. J. o zapłatę 1.090,36 zł, rozpoznając apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz banku kwotę 1.090,36 zł wraz z odsetkami umownymi oraz koszty procesu. Pozwana zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 6 k.c. (brak udowodnienia roszczenia i skutecznego doręczenia wypowiedzenia umowy), art. 233 § 1 k.p.c. (przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów) oraz art. 328 § 2 k.p.c. (wadliwe uzasadnienie wyroku). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, stwierdził, że pismem z 24 października 2018 r. strona powodowa cofnęła częściowo powództwo, zrzekając się roszczenia i określając dochodzoną kwotę na 1.057,16 zł. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił tego faktu i zasądził wyższą kwotę. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 386 § 3 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok w pkt I, obniżając zasądzoną kwotę do 1.057,16 zł z odsetkami liczonymi od kwoty 877,79 zł od dnia 25 października 2018 r., a dalej idące powództwo oddalił. Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty pozwanej dotyczące braku udowodnienia roszczenia i skutecznego wypowiedzenia umowy przez bank były niezasadne. Strona powodowa przedłożyła wyciąg z ksiąg banku, umowę pożyczki, wezwanie do zapłaty oraz wypowiedzenie umowy, a także szczegółowe rozliczenia. Sąd podkreślił, że dokumenty prywatne, w tym wyciągi z ksiąg bankowych, stanowią dowód, a pozwana nie podważyła ich mocy dowodowej. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. uznano za nietrafny, podobnie jak zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Dalej idąca apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy zasądził również zwrot całości kosztów procesu na rzecz powódki, zgodnie z art. 100 zd. 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok w oparciu o art. 386 § 3 k.p.c. w sytuacji częściowego cofnięcia powództwa, nawet jeśli apelacja pozwanej nie zawierała zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie zasądził wyższą kwotę niż ta, do której powód ograniczył swoje żądanie po częściowym cofnięciu powództwa. Zastosowanie art. 386 § 3 k.p.c. pozwala na korektę orzeczenia w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

L. J. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) S.A.spółkapowód
L. J.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 308

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 505 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowe cofnięcie powództwa przez bank i wynikające z tego ograniczenie dochodzonej kwoty. Nieskuteczność zarzutów pozwanej dotyczących braku udowodnienia roszczenia i skutecznego wypowiedzenia umowy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 6 k.c., art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. podniesione przez pozwaną w apelacji, które okazały się niezasadne.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił jednak tego faktu i zasądził należność w wysokości wskazanej w pozwie, zamiast umorzyć postępowanie w odpowiedniej części. Korekta orzeczenia na skutek ograniczenia żądania pozwu (art. 386 § 3 kpc), nie mogła zostać natomiast dokonana na etapie postępowania apelacyjnego, gdyż apelacja złożona przez pozwaną nie zawierała podniesienia zarzutów naruszenia stosownych przepisów prawa procesowego. Sąd Okręgowy zatem uznał, że naruszone zostały przez Sąd pierwszej instancji przepisy prawa materialnego, gdyż niesporne przecież było, a powódka sama to przyznała ograniczając swoje roszczenie, że zadłużenie pozwanej było jednak mniejsze niż dochodzone pozwem. Księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi będące dokumentami prywatnymi w rozumieniu art. 245 kpc , stanowią dowód wyłącznie tego, że osoba, która je podpisała złożyła zawarte w dokumencie oświadczenie. Tym samym dowód z dokumentu prywatnego jest samodzielnym środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia według zasad określonych w art. 233 § 1 kpc .

Skład orzekający

Piotr Rajczakowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Możliwość korekty orzeczenia przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w przypadku częściowego cofnięcia powództwa, nawet jeśli apelacja nie zawierała odpowiednich zarzutów procesowych. Potwierdzenie mocy dowodowej dokumentów prywatnych w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji częściowego cofnięcia powództwa i błędnego nieuwzględnienia tego przez sąd pierwszej instancji. Interpretacja art. 233 § 1 k.p.c. jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów proceduralnych dotyczących cofnięcia powództwa i korygowania błędów sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy. Jest to również przykład oceny mocy dowodowej dokumentów bankowych.

Bank wycofał część pozwu, ale sąd pierwszej instancji i tak zasądził pełną kwotę. Co zrobił sąd drugiej instancji?

Dane finansowe

WPS: 1090,36 PLN

kwota główna: 1057,16 PLN

kwota główna (do odsetek): 877,79 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 206/19 WYROK 1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Piotr Rajczakowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. we W. przeciwko L. J. o zapłatę 1.090,36 zł na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt I C 1341/18 I. zmienia zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że obniża zasądzoną od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę (...) zł do (...) (tysiąc pięćdziesiąt siedem 16/00) zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, liczonymi od kwoty 877,79 zł, od dnia 25 października 2018r., a dalej idące powództwo oddala, II. oddala dalej idącą apelację. Sygn. akt II Ca 206/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 20 listopada 2018r., Sąd Rejonowy w pkt I zasądził od pozwanej L. J. na rzecz strony powodowej (...) Bank (...) S.A. we W. kwotę (...) zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej (...) rocznie, nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 960,07 zł, od dnia 27 marca 2018r. do dnia zapłaty, zaś w pkt II zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej 50,69 zł tytułem kosztów procesu. W apelacji od powyższego wyroku, pozwana zaskarżając go w całości zarzuciła naruszenie: ⚫ art. 6 kc , poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że strona powodowa w dostatecznym zakresie udowodniła roszczenie objęte pozwem oraz że wykazała fakt prawidłowego i skutecznego doręczenia pozwanej wypowiedzenia umowy; ⚫ art. 233 § 1 kpc , poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że doszło do aktualizacji przesłanek wypowiedzenia umowy i postawienia całej kwoty w stan wymagalności oraz dowolne przyjęcie, że strona powodowa dokonała skutecznego wypowiedzenia łączącej strony mowy; ⚫ art. 328 § 2 kpc , poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, bez wskazania w oparciu o jakie dowody i okoliczność sąd ustalił stan faktyczny sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył. Apelacja jedynie w części podlegała uwzględnieniu i z zupełnie innych przyczyn, aniżeli w niej wskazane. Zwrócić należy bowiem uwagę, że pismem z 24 października 2018 r. (k. (...) ), strona powodowa cofnęła w części powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia i dochodzoną kwotę określiła jako: tytułem należności głównej - 877,79 zł, odsetki za okres od 9 sierpnia 2012 r. do 24 października 2018 r. w kwocie 139,37 zł oraz dalsze odsetki naliczane od 25 października 2018 r., a ponadto koszty, opłaty i prowizje w kwocie 40 zł, co łącznie dawało 1.057,16 zł. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił jednak tego faktu i zasądził należność w wysokości wskazanej w pozwie, tj. 1.090,36 zł, zamiast umorzyć postępowanie w odpowiedniej części. Korekta orzeczenia na skutek ograniczenia żądania pozwu ( art. 386 § 3 kpc ), nie mogła zostać natomiast dokonana na etapie postępowania apelacyjnego, gdyż apelacja złożona przez pozwaną nie zawierała podniesienia zarzutów naruszenia stosownych przepisów prawa procesowego. Tymczasem sąd drugiej instancji rozpoznając sprawę na skutek apelacji związany jest zarzutami naruszenie prawa procesowego, nie wiążą go natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego (zob. uchwałę 7 sędziów SN z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, wyd./el. Lex nr 341125). Sąd Okręgowy zatem uznał, że naruszone zostały przez Sąd pierwszej instancji przepisy prawa materialnego, gdyż niesporne przecież było, a powódka sama to przyznała ograniczając swoje roszczenie, że zadłużenie pozwanej było jednak mniejsze niż dochodzone pozwem. Z tych względów zaskarżony wyrok podlegał zmianie, poprzez obniżenie zasądzonej kwoty (...) zł do (...) zł z odsetkami liczonymi od kwoty (...) zł, od dnia 25 października 2018 roku. Dodatkowo jedynie zaznaczyć trzeba, że chociaż co do zasady, w postępowaniu uproszczonym nie jest możliwa zmiana powództwa ( art. 505 ( 4) § 1 kpc ), to jednak dopuszczalne jest jego cofnięcie, róenież w części (zob. T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom III. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, wyd./el. Lex 2016; M. Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-505(38), wyd. III, wyd./el. Lex 2015). Dalej idąca apelacja podlegała natomiast oddaleniu, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw. Skarżąca podniosła bowiem ogólne zarzuty nieudowodnienia dochodzonego roszczenia i jego wysokości oraz bezskutecznego wypowiedzenia umowy. Zarzuty te nie są jednak się trafne. Strona powodowa przedłożyła wyciąg z ksiąg banku z 26 marca 2018 r. (k. (...) ), umowę pożyczki gotówkowej nr (...) i związane z nią dokumenty (k. (...) ), przedegzekucyjne wezwanie do uregulowania zaległości (k. (...) ) oraz wypowiedzenie umowy kredytu (k. (...) . Dodatkowo w swoich pismach procesowych przedstawiła szczegółowe rozliczenie dochodzonych należności, do czego pozwana w toku postępowania, jak i w apelacji w ogóle się nie odnosi, a ich analiza nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Nie sposób zgodzić się z sugestią skarżącej, że tego typu dokumenty prywatne przedłożone w sprawie nie mogą być wyłączną podstawą uwzględnienia powództwa. Księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi będące dokumentami prywatnymi w rozumieniu art. 245 kpc , stanowią dowód wyłącznie tego, że osoba, która je podpisała złożyła zawarte w dokumencie oświadczenie. Jednak dokument prywatny stanowi pełnoprawny środek dowodowy, który sąd orzekający może uznać za podstawę swoich ustaleń faktycznych, a następnie wyrokowania. Co do zasady dokumenty prywatne korzystają z domniemania autentyczności oraz że osoba, która podpisała dokument, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie, a domniemania te mogą zostać obalone (zob. wyrok SA w Katowicach z 4 września 2018 r., I ACa 1221/17; wyd./el. Lex nr 2561168). Tym samym dowód z dokumentu prywatnego jest samodzielnym środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia według zasad określonych w art. 233 § 1 kpc . Skarżąca nie podważyła mocy dowodowej powyższych dokumentów, gdyż jej ogólnikowe zarzuty nawet nie wskazują, które z nich i w jakim zakresie, pozwana neguje. Stanowiące zaś część pism procesowych powódki tabele zawierające rozliczenia, bez wątpienia pochodzą z wydruków systemów informatycznych banku, stanowiąc inny środek dowodowy, o którym mowa w art. 308 kpc . Pozwana odnośnie tego rozliczenia nie podniosła żadnych rzeczowych i konkretnych zarzutów, nie wskazując dokładnie, które ze wskazanych w nim pozycji neguje, a z rozliczenia tego wynika, że niektóre z miesięcznych wpłat były niższe niż ustalona w umowie rata na kwotę 77,06 zł, stąd też, wbrew stanowisku pozwanej, uzasadnione było wypowiedzenie umowy, a skarżąca, jak już wskazano, nie podniosła konkretnych zarzutów z jakich dokładnie przyczyn wypowiedzenie to miałoby być niezasadne. Zarzut zatem naruszenia art. 233 kpc nie mógł odnieść żądanego przez pozwaną skutku. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że tego typu zarzut wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające samo przekonanie strony o innej niż przyjęta wadze i doniosłości poszczególnych dowodów, do czego w zasadzie zmierzała skarżąca. Odnosząc się natomiast do kwestii wypowiedzenia umowy, fakt ten strona powodowa niewątpliwie wykazała przedkładając wypowiedzenie umowy kredytu z 18 stycznia 2018 r. oraz zwrotne potwierdzenie odbioru (k. (...) ), przy czym samo wezwanie do zapłaty zaległych rat, mogło być wysłane listem zwykłym (§ 2 pkt 21 umowy pożyczki; (...) ). Podobnie za wadliwy i nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 328 § 2 kpc , mający polegać na nieprawidłowym sporządzaniu uzasadnienia. Jego nawet pobieżna analiza pozwala zauważyć, że wbrew temu, co podnosi pozwana, Sąd pierwszej instancji dokładnie wskazał na podstawie, jakich dowodów ustalił stan faktyczny w sprawie, a następnie w rozważaniach prawnych, powołał się na stosowne przepisy, które były podstawą jego rozstrzygnięcia. Wytknięcie wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie stanowi płaszczyzny do właściwej krytyki trafności przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku ustaleń faktycznych ani oceny prawnej, do czego zdaje się zmierzała pozwana (zob. wyroki SA w Warszawie z 16 listopada 2018 r., VI ACa 716/18, wyd./el. Lex nr 2636482 oraz z 28 listopada 2018 r., I ACa 1046/17, wyd./el. Lex nr 2611149). Z powyższych zatem względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 kpc , zmienił zaskarżony wyrok (pkt I), zaś dalej idącą apelację, na podstawie art. 385 kpc oddalił (pkt II), przyjmując, że skoro powódka utrzymała się ze swoim roszczeniem prawie w całości, to też należny był jej zwrot całości kosztów procesu ( art. 100 zd. 2 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI