II Ca 205/17

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2017-04-25
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadekdziedziczeniegospodarstwo rolnekwalifikacje rolniczezmiana postanowieniaart. 679 kpcprawomocnośćpostępowanie spadkowe

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że nie wykazał on przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, gdyż okoliczności, na które się powoływał, mógł wykazać już w pierwotnym postępowaniu spadkowym.

Wnioskodawca domagał się zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po K. D., twierdząc, że posiadał kwalifikacje do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Sąd Rejonowy oddalił jego wniosek, uznając, że nie wykazał on, iż nie mógł powołać tych okoliczności w pierwotnym postępowaniu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając, że postępowanie o zmianę stwierdzenia nabycia spadku (art. 679 k.p.c.) ma charakter zbliżony do wznowienia postępowania i wymaga wykazania, że nowe okoliczności lub dowody nie mogły być wcześniej przedstawione. Ponieważ wnioskodawca mógł wykazać swoje kwalifikacje już w pierwotnym postępowaniu, apelacja została oddalona.

Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po K. D. Wnioskodawca, M. D. (1), domagał się zmiany postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 4 września 2015 roku (sygn. akt I Ns 563/14), które stwierdziło nabycie spadku przez jego rodzeństwo i siostrzeńców, a gospodarstwo rolne przez siostry J. M. i S. D. Wnioskodawca twierdził, że posiadał ustawowe uprawnienie do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, czego nie uwzględniono w pierwotnym postępowaniu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, wskazując, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie mógł powołać okoliczności świadczących o jego kwalifikacjach do dziedziczenia gospodarstwa rolnego w pierwotnym postępowaniu. Sąd Rejonowy oparł się na zeznaniach samego wnioskodawcy i świadka W. B., z których wynikało, że wnioskodawca nie posiadał kwalifikacji rolniczych. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację wnioskodawcy, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Podkreślono, że postępowanie o zmianę stwierdzenia nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c. ma charakter nadzwyczajny i wymaga wykazania, że zainteresowany nie mógł z przyczyn od niego niezależnych powołać określonych okoliczności lub dowodów w pierwotnym postępowaniu. Wnioskodawca nie wykazał takiej niemożności, gdyż mógł przedstawić swoje argumenty dotyczące kwalifikacji rolniczych już w toku pierwotnego postępowania spadkowego, a w razie niezadowolenia z orzeczenia, mógł skorzystać ze środków zaskarżenia, takich jak apelacja. Ponieważ przesłanki z art. 679 k.p.c. nie zostały spełnione, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie wykazał przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca mógł wykazać swoje kwalifikacje do dziedziczenia gospodarstwa rolnego już w pierwotnym postępowaniu spadkowym. Postępowanie z art. 679 k.p.c. ma charakter nadzwyczajny i wymaga wykazania niemożności wcześniejszego powołania dowodów lub okoliczności, a nie ponownej oceny materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (wobec oddalenia apelacji wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
R. D.osoba_fizycznawnioskodawca
K. M.osoba_fizycznawnioskodawca
A. D.osoba_fizycznauczestnik
W. B.osoba_fizycznauczestnik
B. M. (1)osoba_fizycznauczestnik
H. T. (1)osoba_fizycznauczestnik
S. J.osoba_fizycznauczestnik
M. D. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
K. D.osoba_fizycznaspadkodawca
M. D. (2)osoba_fizycznaspadkobierca
S. D.osoba_fizycznaspadkobierca
J. M.osoba_fizycznaspadkobierca
C.osoba_fizycznarodzic spadkobiercy
Z.osoba_fizycznarodzic spadkobiercy
B. M. (2)osoba_fizycznaspadkobierca
H. T. (2)osoba_fizycznaspadkobierca

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 679

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w razie wykrycia okoliczności i dowodów, których zainteresowany nie mógł, z różnych przyczyn, powołać w postępowaniu spadkowym. Wymaga wykazania niemożności wcześniejszego powołania podstaw uzasadniających zmianę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca nie wykazał, że nie mógł powołać okoliczności dotyczących jego kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa rolnego w pierwotnym postępowaniu spadkowym. Postępowanie z art. 679 k.p.c. wymaga wykazania niemożności wcześniejszego powołania dowodów lub okoliczności, a nie ponownej oceny materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca posiadał ustawowe uprawnienie do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, co nie zostało uwzględnione w pierwotnym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie przewidziane w art. 679 k.p.c. , umożliwia bowiem zmianę postępowania spadkowego jedynie w razie wykrycia okoliczności i dowodów, których zainteresowany nie mógł, z różnych przyczyn powołać w postępowaniu spadkowym. Postępowanie określone przepisem art. 679kpc nie zastępuje ewentualnego postępowania apelacyjnego w razie błędnego orzeczenia, a zbliża się do postępowania wznowieniowego...

Skład orzekający

Monika Kośka

przewodniczący-sprawozdawca

Sławomir Buras

sędzia

Małgorzata Wojciechowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c., zwłaszcza w kontekście dziedziczenia gospodarstw rolnych i konieczności wykazania niemożności wcześniejszego powołania dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 679 k.p.c. i dziedziczeniem gospodarstw rolnych. Wnioskodawca nie wykazał, że nie mógł powołać dowodów w pierwotnym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne ograniczenia w kwestionowaniu prawomocnych orzeczeń spadkowych, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego. Pokazuje, jak kluczowe jest wykazanie przesłanek z art. 679 k.p.c.

Kiedy można zmienić prawomocne postanowienie o spadku? Kluczowe ograniczenia z art. 679 k.p.c.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 205/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2017r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Monika Kośka (spr.) Sędziowie: SSO Sławomir Buras SSR del. Małgorzata Wojciechowska Protokolant: st. sekr. sąd. Justyna Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017r. w K. sprawy z wniosku R. D. i K. M. z udziałem A. D. , W. B. , B. M. (1) , H. T. (1) i S. J. o zmianę stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 29 czerwca 2016r., sygn. akt I Ns 581/16 postanawia: oddalić apelację. II Ca 205/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt: I Ns 581/16, Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim oddalił wniosek M. D. (1) o zmianę stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym K. D. . Powyższe orzeczenie zapadło na tle następującego, ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego. Postanowieniem z dnia 4 września 2015 roku wydanym w sprawie I Ns 563/14, Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim stwierdził, że spadek po K. D. , synu W. i W. , zmarłym dnia 26 stycznia 1981 roku w S. , a ostatnio stale zamieszkałym w N. na podstawie ustawy nabyli: brat – M. D. (1) , syn W. i W. , siostra – J. M. , córka W. i W. , siostra – M. D. (2) , córka W. i W. , siostra – S. D. , córka W. i W. po 1/5 części każdy z nich oraz siostrzeńcy: A. D. , syn C. i Z. , B. M. (2) z domu D. , córka C. i Z. , H. T. (2) z domu D. , córka C. i Z. po 1/15 części każde z nich (pkt I) oraz stwierdził, że gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku po K. D. , synu W. i W. , na podstawie ustawy nabyły: siostra J. M. córka W. i W. , siostra S. D. córka W. i W. po 1/2 części każda z nich (pkt II). Sąd I instancji ustalił, że M. D. (1) był wnioskodawcą postępowania I Ns 563/14. Został on w trakcie postępowania przesłuchany na okoliczność posiadania kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa rolnego po K. D. . Wskazał, że nie pracował w żadnym gospodarstwie, ani nie miał wykształcenia rolniczego, a zatem nie wskazał żadnych okoliczności świadczących o podstawie do dziedziczenia przez niego gospodarstwa rolnego. Także W. B. , była słuchana w sprawie I Ns 563/14 i z treści jej zeznań, nie wynika, by w stosunku do M. D. (1) zaistniały jakiekolwiek okoliczności świadczące o podstawie do dziedziczenia przez niego gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu Rejonowego, wnioskodawca uczestnicząc w postępowaniu spadkowym po bracie, mógł podnieść wszystkie okoliczności świadczące o tym, że ma kwalifikacje do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Postępowanie przewidziane w art. 679 k.p.c. , umożliwia bowiem zmianę postępowania spadkowego w razie wykrycia okoliczności i dowodów, których zainteresowany nie mógł, z różnych przyczyn powołać w postępowaniu spadkowym, a takie okoliczności w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu I instancji nie zaistniały. Apelację od orzeczenia złożył wnioskodawca M. D. (1) . Zaskarżył niniejsze postanowienie w całości, zarzucając nieuwzględnienie faktu, iż w chwili nabycia spadku po K. D. M. D. (1) posiadał ustawowe uprawnienie do jego dziedziczenia. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie, że spadek po zmarłym w dniu 28 stycznia 1981 roku – K. D. , ostatnio zamieszkałym w nowej S. , nabyli rodzeństwo: M. D. (1) , syn W. i W. , J. M. , córka W. i W. , S. D. , córka W. i W. . Ponadto wniósł o przesłuchanie w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, ze względu na podeszły wiek i trudności z poruszaniem się, a także o zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania według norm przypisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne oraz wnioski Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, wzruszenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może nastąpić przez złożenie wniosku o jego uchylenie lub zmianę. W sytuacji, gdy istnieje już prawomocne orzeczenie stwierdzające nabycie spadku, zainteresowana jego zmianą będzie tylko osoba mająca interes prawny w prawidłowym wykazaniu następstwa po spadkodawcy. Pojęcie legitymacji do wszczęcia postępowania na podstawie art. 679 kpc jest zatem – mimo różnicy werbalnej – identyczne z pojęciem legitymacji uprawniającej do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Legitymowanym do złożenia wniosku o zmianę lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest także nabywca spadku lub udziału w nim, jeśli zbywca był uczestnikiem postępowania. Wniosek powinien przede wszystkim odpowiadać ogólnym wymaganiom formalnym, z tym zastrzeżeniem, że musi także zawierać dokładne wskazanie prawomocnego postanowienia mającego ulec zmianie oraz przytoczenie okoliczności oraz dowodów motywujących twierdzenie, że postanowienie to nie jest zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Ponadto, wnioskodawca, który jest uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, musi przedstawić fakty potwierdzające zachowanie terminu do złożenia wniosku oraz dowodzące niemożności wcześniejszego powołania podstaw uzasadniających zmianę postanowienia (por. postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1993 r., I CRN 208/92, LEX nr 146210). W świetle ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego, wnioskodawca nie udowodnił braku możliwości wcześniejszego powołania podstaw uzasadniających zmianę postanowienia w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku o sygn. INs 563/14. Rację ma Sąd Rejonowy podkreślając, że wnioskodawca uczestnicząc w postępowaniu spadkowym po bracie, mógł podnieść wszystkie okoliczności świadczące o tym, że ma kwalifikacje do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Postępowanie przewidziane w art. 679 k.p.c. , umożliwia bowiem zmianę postępowania spadkowego jedynie w razie wykrycia okoliczności i dowodów, których zainteresowany nie mógł, z różnych przyczyn powołać w postępowaniu spadkowym. Postępowanie określone przepisem art. 679kpc nie zastępuje ewentualnego postępowania apelacyjnego w razie błędnego orzeczenia, a zbliża się do postępowania wznowieniowego, pod warunkiem, że uczestnik poprzedniego postępowania wykryje okoliczności lub dowody, których nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu. Tymczasem wnioskodawca w istocie domaga się zmiany postanowienia wydanego w sprawie INs 563/14 zarzucając, że w toku tego postępowania sąd nieprawidłowo ustalił po jego stronie brak kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Nie jest to wiec okoliczność, której nie mógł wykazywać w poprzednim postępowaniu, choćby wnosząc apelację od niezgodnego z jego stanowiskiem rozstrzygnięcia (na marginesie brak kwalifikacji wnioskodawcy do dziedziczenia gospodarstwa rolnego sad w poprzednim postępowaniu ustalił między innymi na podstawie zeznań samego wnioskodawcy oraz W. B. , których to dowodów domagał się obecnie powtórzenia). Zatem wobec braku spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 679kpc wniosek nie podlegał uwzględnieniu, a apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu ( art. 385kpc ). SSO M. Kośka SSR (del) Małgorzata Wojciechowska SSO Sławomir Buras

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI