II Ca 204/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-06-12
SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy
alimentyobowiązek alimentacyjnypełnoletnośćniepełnosprawnośćzdolność do pracypraca chronionakoszty utrzymaniaapelacjauchylenie wyroku

Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji w sprawie o ustalenie ustania obowiązku alimentacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczających ustaleń dotyczących możliwości samodzielnego utrzymania się przez pozwanego.

Sąd Rejonowy oddalił powództwo o ustalenie ustania obowiązku alimentacyjnego, uznając, że dorosły syn (33 lata) z cukrzycą i niedoczynnością tarczycy, mimo znacznego stopnia niepełnosprawności, nie wykazał, że nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił ten wyrok, wskazując na brak wystarczających ustaleń dotyczących możliwości podjęcia przez pozwanego pracy w warunkach chronionych oraz jego zdolności do samodzielnego zdobywania środków utrzymania.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając sprawę z powództwa S. K. przeciwko A. K. o ustalenie ustania obowiązku alimentacyjnego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, opierając się na ustaleniach, że pozwany A. K., mimo 33 lat i znacznego stopnia niepełnosprawności (cukrzyca insulinozależna, niedoczynność tarczycy), nie wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać ani nie dokłada starań w tym kierunku. Sąd Rejonowy wskazał, że pozwany jest zdolny jedynie do pracy prostej, nieskomplikowanej, w warunkach pracy chronionej, której nie ma. Sąd Okręgowy uznał apelację powoda za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie poczynił koniecznych ustaleń dotyczących możliwości samodzielnego utrzymania się przez pozwanego. Podkreślono brak ustaleń, czy istniała możliwość podjęcia przez pozwanego pracy w warunkach chronionych, a stwierdzenie, że znalezienie pracy będzie niezwykle trudne, uznano za gołosłowne. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy i konieczne jest ponowne rozpoznanie, podczas którego należy wyczerpująco ustalić, czy pozwany był i jest w stanie samodzielnie zdobywać środki utrzymania, biorąc pod uwagę jego stan zdrowia i możliwości zarobkowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie poczynił wystarczających ustaleń w tym zakresie, co skutkowało uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie zbadał wyczerpująco możliwości podjęcia przez pozwanego pracy w warunkach chronionych ani jego faktycznej zdolności do samodzielnego zdobywania środków utrzymania, opierając się jedynie na stwierdzeniu, że znalezienie takiej pracy jest trudne. Brak było dowodów na brak możliwości zarobkowych pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
A. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (1)

Główne

k.r.o. art. 133

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Mogą uchylić się od świadczeń wobec dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym uszczerbkiem lub dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego i procesowego przez sąd pierwszej instancji. Brak wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących możliwości samodzielnego utrzymania się przez pozwanego. Niewystarczające zbadanie możliwości podjęcia przez pozwanego pracy w warunkach chronionych.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie poczynił koniecznych ustaleń brak ustaleń czy istniała możliwość podjęcia takiej pracy przez pozwanego stwierdzenie sądu pierwszej instancji (...) jest stwierdzeniem gołosłownym, które nie jest oparte na dowodach sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy

Skład orzekający

Barbara Mokras

przewodniczący-sprawozdawca

Henryk Haak

sędzia

Marian Raszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie możliwości samodzielnego utrzymania się przez dorosłe osoby z niepełnosprawnościami w kontekście obowiązku alimentacyjnego, konieczność wyczerpującego badania stanu faktycznego przez sąd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z orzeczoną niepełnosprawnością i chorobami przewlekłymi, gdzie kluczowe jest ustalenie istnienia i dostępności pracy chronionej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu alimentów na dorosłe dzieci z niepełnosprawnościami, pokazując trudności w ocenie ich zdolności do samodzielnego utrzymania się i pracy.

Czy dorosły syn z cukrzycą i orzeczoną niepełnosprawnością musi sam zarabiać na życie? Sąd Okręgowy uchyla wyrok.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 204/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Mokras (spr.) Sędziowie: SSO Henryk Haak SSO Marian Raszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa S. K. przeciwko A. K. o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny ustał na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 05 lutego 2014r. sygn. akt III RC 267/13 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostrowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. II Ca 204/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim oddalił powództwo S. K. przeciwko A. K. o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny ustał. Rozstrzygniecie swoje sąd pierwszej instancji oparł na następujących ustaleniach: pozwany A. K. jest synem powoda S. K. . Na mocy ugody sądowej zawartej przed Sądem Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim w sprawie III RC 283/99 powód zobowiązał się do łożenia na rzecz pozwanego renty alimentacyjnej w kwocie po 300 zł. miesięcznie od 1 czerwca 1999 r. poczynając. Obecnie pozwany ma 33 lata. Z zawodu jest technikiem mechanikiem kolejowym. Od października 2001 r. do września 2002 r. włącznie odbywał służbę wojskową. Otrzymywał wówczas żołd w kwocie 100 zł. miesięcznie. W wojsku czuł się źle, po wojsku nie podjął żadnej pracy. W 2004 r. lekarze wykryli u niego cukrzycę insulinozależną. Pozwany musi przyjmować insulinę a nadto musi stosować specjalną dietę. U pozwanego wykryto także niedoczynność tarczycy. Pozwany czuje się źle, ma zawroty głowy, omdlenia i krwotoki. Pozwany nigdy nie podjął pracy. Będąc zarejestrowany jako bezrobotny pozwany otrzymywał oferty pracy i skierowania do pracodawców, jednak ci nie chcieli zawierać z nim umów. Pozwany otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 150 zł. miesięcznie. Mieszka z matką, która go utrzymuje. (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. orzeczeniem z dnia 9 stycznia 2013 r. zaliczył pozwanego do znacznego stopnia niepełnosprawności, która to niepełnosprawność istnieje od 2004 r. We wskazaniach dotyczących zatrudnienia wpisano „praca prosta, nieskomplikowana, dostosowana do możliwości zdrowotnych, w (...) a także stwierdzono wskazania do specjalistycznego szkolenia oraz, że pozwany wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Sąd pierwszej instancji ustalił również, że powód z zawodu jest ślusarzem, ma 64 lata, od lat nie utrzymuje kontaktu z pozwanym. Od 2010 r. utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.900 zł. miesięcznie netto. Od 2002 r. nie płacił na rzecz pozwanego alimentów wynikających z ugody zawartej przed sądem i na skutek wniosku pozwanego komornik wszczął postępowanie egzekucyjne od czerwca 2013 r. na postawie ugody sądowej w sprawie S.R. w O. sygn. akt III RC 283/99. Egzekucja prowadzona jest z emerytury powoda do kwoty 2.200 zł. miesięcznie. Po dokonaniu powyższych ustaleń sąd pierwszej instancji stwierdził, iż powód nie wykazał, że pozwany jest w stanie utrzymać się samodzielnie lub nie dokłada starań w uzyskaniu możliwości utrzymania się samodzielnie. Ponadto stwierdził, że mimo, iż pozwany jest już dorosły – ma 33 lata, jednak jest on poważnie chory na cukrzycę, jego możliwości zarobkowe są znacznie ograniczone a nadto zdolny jest tylko do wykonywania pracy prostej, nieskomplikowanej, dostosowanej do jego możliwości, w warunkach pracy chronionej a takiej pracy dla pozwanego nie ma. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz procesowego i w konsekwencji domagając się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 133 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania a rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. W przedmiotowej sprawie powód domagał się ustalenia, że obowiązek alimentacyjny ustał z dniem 1 lipca 2001 r. W świetle okoliczności sprawy stwierdzić należy, że sąd nie poczynił koniecznych ustaleń czy pozwany, będący osobą pełnoletnią był i jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Pozwany choruje na cukrzycę insulinozależną oraz niedoczynność tarczycy. Jak wynika z dołączonych dokumentów może wykonywać pracę prostą, nieskomplikowaną, dostosowaną do jego możliwości, w warunkach pracy chronionej. Brak ustaleń czy istniała możliwość podjęcia takiej pracy przez pozwanego. Okoliczność, że nie otrzymał zatrudnienia w szeregu zakładów pracy nie oznacza, że nie ma w ogóle takiej możliwości. Zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do stwierdzenia, że pozwany nie jest w stanie zdobywać samodzielnie środków utrzymania. Podnieść również należy, że pozwany odbył służbę wojskową i otrzymywał wówczas żołd. Stwierdzenie sądu pierwszej instancji, że z uwagi na stan zdrowia pozwanego i trudną sytuację w zakładach pracy chronionej znalezienie pracy przez pozwanego będzie przedsięwzięciem niezwykle trudnym jest stwierdzeniem gołosłownym, które nie jest oparte na dowodach. W związku z powyższym uznać należy, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy i zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd winien ustalić w sposób wyczerpujący czy pozwany biorąc pod uwagę stan zdrowia pozwanego i jego możliwości zarobkowe był i jest w stanie samodzielnie zdobywać środki utrzymania. W tym stanie rzeczy i na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI