II Ca 2010/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego zasądzającego czynsz dzierżawny, uznając, że powód, mimo braku formalnego statusu wydzierżawiającego, był stroną umowy dzierżawy.
Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego zasądzającego czynsz dzierżawny. Pozwany zarzucał m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie prawa materialnego. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, przyjmując stan faktyczny za własny i podkreślając, że strony nie kwestionowały stanu faktycznego. Sąd zinterpretował umowę dzierżawy, uznając powoda za wydzierżawiającego, mimo że formalnie jako wydzierżawiający wskazano "Wspólnotę Gruntową", która nie jest podmiotem prawa. Sąd podkreślił, że celem umowy było oddanie gruntów w dzierżawę za czynsz, a powód był stroną faktycznie oddającą grunty i pobierającą czynsz.
Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając sprawę z powództwa G. M. przeciwko M. M. o zapłatę, oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie. Sąd Okręgowy przyjął, że apelacja pozwanego była bezzasadna, a podniesione w niej zarzuty nie były trafne. Sąd oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez Sąd pierwszej instancji, który był bezsporny między stronami. Sąd odrzucił zarzut sprzecznego ustalenia stanu faktycznego, wskazując, że stan faktyczny nie był sporny, co zgodnie z art. 229 k.p.c. czyniło zbędnym postępowanie dowodowe. Sąd podkreślił, że wskazanie w umowie dzierżawy z dnia 10 maja 2007 roku jako wydzierżawiającego "Wspólnoty gruntowej – sołectwo K." reprezentowanej przez sołtysa G. M. nie było dosłownym odzwierciedleniem rzeczywistego zamiaru stron, zwłaszcza że Wspólnota Gruntowa nie jest podmiotem prawa. Sąd, kierując się art. 65 §2 k.c., zbadał zgodny zamiar stron i cel umowy, uznając powoda za wydzierżawiającego, ponieważ to on faktycznie oddawał grunty w dzierżawę i pobierał czynsz. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 233 §1 k.p.c., wskazując, że ocena dowodów nie była konieczna z uwagi na bezsporny stan faktyczny. Sąd uznał za nietrafny zarzut naruszenia art. 693 §1 k.c., potwierdzając, że podstawowym obowiązkiem dzierżawcy jest zapłata czynszu, a powód był uprawniony do jego dochodzenia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji zasądzający czynsz dzierżawny za okres 2010-2012. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzie art. 98 §1 k.p.c., zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, powód jest uprawniony do dochodzenia czynszu dzierżawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem umowy było oddanie gruntów w dzierżawę za czynsz, a powód faktycznie oddawał grunty i pobierał czynsz. Zastosowano wykładnię zgodną z celem umowy (art. 65 §2 k.c.), uznając powoda za wydzierżawiającego, ponieważ formalne wskazanie "Wspólnoty Gruntowej" jako podmiotu prawa było błędne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. M. | osoba_fizyczna | powód |
| M. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 65 § §2
Kodeks cywilny
W umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.
k.c. art. 693 § §1
Kodeks cywilny
Podstawowy obowiązek dzierżawcy to zapłata czynszu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505¹³ § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie uzasadnienia sądu drugiej instancji w trybie uproszczonym.
k.c. art. 229
Kodeks cywilny
Okoliczności bezsporne nie wymagają dowodu.
k.c. art. 233 § §1
Kodeks cywilny
Zasada swobodnej oceny materiału dowodowego.
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych art. 1 § ust.1
Definicja wspólnot gruntowych jako nieruchomości.
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych art. 1 § ust.2
Definicja wspólnot gruntowych jako mienia gromadzkiego.
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych art. 14
Wymóg powołania spółki do zarządu wspólnotą gruntową.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 98 § §3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja umowy dzierżawy zgodnie z celem i zgodnym zamiarem stron (art. 65 §2 k.c.), uznająca powoda za wydzierżawiającego. Stan faktyczny sprawy był bezsporny, co wyłączało potrzebę prowadzenia postępowania dowodowego i zarzut naruszenia art. 233 §1 k.p.c. Podstawowym obowiązkiem dzierżawcy jest zapłata czynszu (art. 693 §1 k.c.).
Odrzucone argumenty
Zarzut sprzecznego ustalenia stanu faktycznego. Zarzut naruszenia art. 233 §1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów). Zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 693 §1 k.c. przez przyjęcie, że powód jest wydzierżawiającym.
Godne uwagi sformułowania
W umowach należy raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Wspólnota gruntowa nie jest podmiotem prawa, lecz rzeczą (nieruchomością). Jest rzeczą oczywistą, że powód nie mógł reprezentować nieruchomości, jako rzeczy.
Skład orzekający
Grzegorz Buła
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja umów dzierżawy, w których strony nie są precyzyjnie oznaczone jako podmioty prawa, a także kwestie związane z definicją i statusem prawnym wspólnot gruntowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnot gruntowych i interpretacji umowy w kontekście braku podmiotowości prawnej jednej ze stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują umowy w sytuacjach, gdy formalne oznaczenie stron jest nieprecyzyjne, a także wyjaśnia status prawny wspólnot gruntowych. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i nieruchomościach.
“Czy "wspólnota gruntowa" może być stroną umowy dzierżawy? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 300 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt : II Ca 2010/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2013 roku Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział II Cywilny-Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Grzegorz Buła Protokolant : osobiście po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa : G. M. przeciwko: M. M. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie XV Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Miechowie z dnia 19 czerwca 2013 roku sygnatura akt XVC 185/13/S 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE wyroku z dnia 31 października 2013 roku Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Niniejsza sprawa była rozpoznawana w trybie uproszczonym, co na zasadzie art. 505 13 §2 k.p.c. powoduje ograniczenie uzasadnienia Sądu drugiej instancji do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy nie przeprowadzał bowiem żadnego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu Okręgowego apelacja pozwanego wywiedziona od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie XV Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w Miechowie z dnia 19 czerwca 2013 roku nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Okręgowy przyjął za własny stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, a który w niniejszej sprawie był bezsporny. Sąd Okręgowy nie podziela zarzutu dokonania przez Sąd Rejonowy ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie w sprawie materiału dowodowego. Zarzut ten jest całkowicie chybiony. Podnieść trzeba, o czym już wspomniano wyżej, że stan faktyczny w tej sprawie nie był sporny pomiędzy stronami, co zgodnie z treścią art. 229 k.p.c. , czyniło zbędnym prowadzenie jakiegokolwiek postępowania dowodowego w celu jego ustalenia. Zauważyć trzeba, że Sąd Rejonowy w tej sprawie nie prowadził takiego postępowania, a wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny określony został jako niesporny. Zdaniem Sądu Okręgowego nie można też uznać, aby stan faktyczny przyjęty przez Sąd Rejonowy jako podstawa do rozstrzygnięcia sprawy odbiegał od okoliczności, które strony uznawały za bezsporne, w szczególności brak w nim stwierdzenia, iż stroną umowy dzierżawy z dnia 10 maja 2007 roku była osoba fizyczna – G. M. . Określając stan faktyczny tej sprawy Sąd Rejonowy bowiem przyjął, że w dniu 10 maja 2007 roku została zawarta umowa dzierżawy, w której jako wydzierżawiającego wpisano Wspólnotę gruntową – sołectwo K. reprezentowaną przez sołtysa wsi K. G. M. , a jako dzierżawcę M. M. . Ze stanu faktycznego sprawy wynika nadto, że we wsi K. nie została utworzona Wspólnota Gruntowa. Jak zatem widać nie doszło w niniejszej sprawie do zarzucanego sprzecznego ustalenia stanu faktycznego, a kwestionowane przez pozwanego stwierdzenie było elementem oceny prawnej przyjętego stanu faktycznego, która nie mieści się w powyższym zarzucie. Konsekwencją uznania powyższego zarzutu za niezasadny jest także przyjęcie za bezprzedmiotowy zarzut naruszenia art. 233 §1 k.p.c. Przepis powyższy statuuje zasadę swobodnej oceny przez Sąd zgromadzonego materiału dowodowego, który winien być oceniony na podstawie własnego przekonania Sądu, na podstawie wszechstronnego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego. Podnieść należy, że z uwagi na brak sporu co do stanu faktycznego w tej sprawie, Sąd pierwszej instancji, nie dokonywał oceny wiarygodności poszczególnych dowodów, nie musiał także w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazywać dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można także uznać, aby wskazując stan faktyczny sprawy pominął jakiekolwiek jego elementy, które dla wyniku sprawy miały istotne znaczenie, w szczególności związane z realizacją umowy z dnia 10 maja 2007 roku. Zdaniem Sądu Okręgowego nie jest także trafny zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 693 §1 k.c. , przez przyjęcie iż powód jest wydzierżawiającym uprawnionym do dochodzenia od pozwanego czynszu dzierżawnego wynikającego z umowy z dnia 10 maja 2007 roku. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 65 §2 k.c. w umowach należy raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji w sposób zgodny z tym kierunkiem wykładni, dokonał interpretacji umowy z dnia 10 maja 2007 roku. Nie budzi bowiem wątpliwości, że celem zawierających ją stron było wydzierżawienie określonych gruntów rolnych za zapłatą ustalonego czynszu dzierżawnego. Nie budzi także wątpliwości, że na terenie wsi K. nie istniał podmiot, który zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1963 roku o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. nr 28 poz. 169 z późn. zm.) został powołany do zarządu i zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty. Podmiotem taki jest spółka powołana w sposób określony w art. 14 w/w ustawy i posiadająca osobowość prawną. Nadmienić też trzeba, że zgodnie z art.1 ust.1 cyt. ustawy wspólnotami gruntowymi są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne, szczegółowo opisane w punktach od 1 do 7 tego przepisu, a także pod pewnymi warunkami nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzaniu takim mieniem (ust.2 art. 1). Jak widać z tych definicji ustawowych, wspólnota gruntowa nie jest podmiotem prawa, lecz rzeczą (nieruchomością). Nie można więc w sposób dosłowny interpretować umowy z dnia 10 maja 2007 roku, gdzie jako podmiot wydzierżawiający wskazano „Wspólnotę Gruntową”, czyli określoną nieruchomość. Jest rzeczą oczywistą, że powód nie mógł reprezentować nieruchomości, jako rzeczy, a z treści umowy nie wynika, aby działał imieniem nieistniejącej spółki, która winna być powołana do zarządu i zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji logicznym, zgodnym z doświadczeniem życiowym i intencją stron zmierzających do oddania gruntów w dzierżawę, było uznanie przez Sąd Rejonowy, za wydzierżawiającego powoda. To on bowiem był podmiotem oddającym przedmiotowe grunty w dzierżawę i następnie pobierającą czynsz. Do niego też były kierowane oświadczenia woli dzierżawcy w przedmiocie zmiany jej treści. Podnieść trzeba, że dla ważności umowy dzierżawy nie jest konieczne, aby wydzierżawiający był właścicielem rzeczy oddawanej w dzierżawę. W tej sytuacji słusznie Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, skoro pozwany, będąc zobowiązany do zapłaty czynszu dzierżawnego za okres lat 2010-2012, tego nie uczynił. Z art. 693 §1 k.c. wynika bowiem, że podstawowym obowiązkiem dzierżawcy wobec wydzierżawiającego jest zapłata czynszu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na zasadzie art. 98 §1 k.p.c. Ponieważ apelacja została oddalona to pozwanego należało uznać za przegrywającego sprawę w tej instancji. Kwota zasądzona od pozwanego stanowi koszt powoda związany z wynagrodzeniem reprezentującego go profesjonalnego pełnomocnika. Wysokość tego wynagrodzenia ustalona została na podstawie art. 98 §3 k.p.c. oraz §2, §6 pkt 3 i §13 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 461).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI