II CA 1933/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając sprawę z powództwa K. W. przeciwko (...) z siedzibą w W. o zapłatę, oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie. Sąd pierwszej instancji uwzględnił częściowo powództwo, zasądzając na rzecz powódki kwotę 5 883,36 zł z ustawowymi odsetkami. Strona pozwana w apelacji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, domagając się zmiany wyroku lub jego uchylenia. Sąd Okręgowy, działając w postępowaniu uproszczonym, uznał wszystkie zarzuty apelacji za chybione. Przyjął ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za własne i odrzucił zarzut nierozpoznania istoty sprawy, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego. Sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących abuzywności postanowień umownych, błędnego ustalenia charakteru świadczenia wykupu oraz pominięcia dowodu z opinii biegłego, uznając je za niezasadne. Podkreślono, że choć dążenie do zysku jest usprawiedliwione, nie może ono prowadzić do rażącego naruszania interesów konsumentów. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc, a o kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 98 kpc w związku z art. 391 par. 1 kpc, zasądzając od pozwanej na rzecz powódki kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa radcowskiego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy, ocena abuzywności postanowień umownych w umowach ubezpieczeniowych, charakter świadczenia wykupu.
Dotyczy specyfiki umów ubezpieczeniowych z elementami inwestycyjnymi i ochrony konsumentów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, jeśli popełnił błędy w ustaleniach faktycznych lub zastosowaniu prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nierozpoznanie istoty sprawy polega na nierozstrzygnięciu o żądaniu stron, a nie na błędach w ustaleniach faktycznych czy zastosowaniu prawa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do definicji nierozpoznania istoty sprawy z orzecznictwa SN, wskazując, że wszelkie inne wady rozstrzygnięcia nie uzasadniają uchylenia postanowienia co do istoty sprawy. Rozpoznanie istoty sprawy wymaga wydania orzeczenia, które w świetle ustalonych faktów znajduje uzasadnienie w porządku prawnym, z wskazaniem istotnych faktów i sposobu subsumpcji.
Czy postanowienia umowy dotyczące świadczenia wykupu w umowie ubezpieczenia na życie o charakterze inwestycyjnym mogą być uznane za klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy potwierdził prawidłowość ustaleń sądu pierwszej instancji co do abuzywności postanowień pozwalających na pomniejszanie kwoty wypłacanej konsumentowi w przypadku rozwiązania umowy. Podkreślono, że dążenie do zysku nie może usprawiedliwiać rażącego naruszania dobrych obyczajów i interesów konsumentów.
Czy świadczenie wykupu w umowie ubezpieczenia na życie o charakterze inwestycyjnym jest świadczeniem głównym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenia główne to te decydujące o charakterze umowy, a świadczenie wykupu ma charakter dodatkowy i poboczny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że świadczenia główne umowy ubezpieczenia osobowego to te związane ze śmiercią lub dożyciem. Świadczenie wykupu, mimo regulacji prawnych dotyczących jego ustalania, ma charakter poboczny i nie decyduje o istocie umowy, która ma charakter mieszany (ubezpieczeniowy i inwestycyjny).
Czy w sprawie o zapłatę z umowy ubezpieczenia wymagana jest opinia biegłego aktuariusza do oceny abuzywności postanowień umownych?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rozstrzygnięcie sporu nie wymaga wiadomości specjalnych, a sąd może dokonać oceny na podstawie zgromadzonego materiału.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że opinia biegłego nie była zbędna, ponieważ istotne było to, czy umowne ustalenia pozwalające na pomniejszenie wypłacanej kwoty mają charakter niedozwolonych postanowień, a nie koszty związane z zawarciem umowy dla strony pozwanej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) | spółka | pozwana |
Przepisy (18)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
k.c. art. 385(1) § 1
Kodeks cywilny
Definicja i skutki postanowień umownych niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 354 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy sposobu spełnienia świadczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505(13) § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie orzeczenia w postępowaniu uproszczonym jest ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu.
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku przedstawiania dowodów przez strony.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § 1-2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 829 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umów ubezpieczenia osobowego.
k.c. art. 805
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 830 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności ubezpieczyciela.
u.dz.ubez. art. 18 § 2
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
u.dz.ubez. art. 153
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Dz.U.2009.223.1784 art. 16
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji
Dz.U.2009.223.1784 § 2 ust. 1 pkt. 19-21
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji
Dz.U.2015.1804 § 2 pkt 4 w związku z par.10 ust. 1 pkt1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku
Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa radcowskiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo materialne. • Postanowienia umowy dotyczące świadczenia wykupu są abuzywne. • Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów o postępowaniu dowodowym. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował świadczenie wykupu jako poboczne.
Odrzucone argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji. • Naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez sąd pierwszej instancji. • Błędne ustalenie charakteru świadczenia wykupu. • Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego aktuariusza. • Abuzywność postanowień umownych nie została wykazana.
Godne uwagi sformułowania
Nie rozpoznaniem istoty sprawy jest jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 listopada 2013 roku III CZP 57/13 ,, nie rozstrzygnięcie o żądaniu stron , czyli nie załatwienie przedmiotu sporu ” • Oceny czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu (wniosku) i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia nie zaś na podstawie ewentualnych wad postępowania wyjaśniającego czy błędów w związku z subsumcją ustalonych faktów pod normę materialno prawną. • Wykładnia językowa , systemowa i funkcjonalna tego zwrotu pozwala na przyjęcie , że wszelkie inne wady rozstrzygnięcia , dotyczące naruszeń prawa materialnego , czy też procesowego nie uzasadniają uchylenia postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania • Rozpoznanie istoty sprawy polegać musi na czymś więcej aniżeli załatwienie sprawy poprzez wydanie orzeczenia. • Postanowienia umowne dotyczące Świadczenia Wykupu wbrew zarzutom strony pozwanej nie są postanowieniami dotyczącymi świadczenia głównego łączącej strony umowy. • Dążenie do osiągania zysku z prowadzonej działalności, nie może usprawiedliwiać rażącego naruszania dobrych obyczajów i interesów konsumentów.
Skład orzekający
Anna Koźlińska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy, ocena abuzywności postanowień umownych w umowach ubezpieczeniowych, charakter świadczenia wykupu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów ubezpieczeniowych z elementami inwestycyjnymi i ochrony konsumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami umownymi w umowach ubezpieczeniowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie.
“Czy świadczenie wykupu w polisie to pułapka? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zapłata: 5883,36 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 900 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.