II CA 1907/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał sprawę z wniosku M. B. o podział majątku wspólnego z uczestnictwem B. B., rozpoznając apelacje obu stron od postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy ustalił skład majątku wspólnego, w tym nieruchomość i ruchomości, dokonał podziału, przyznał nieruchomość uczestnikowi, zasądził spłatę na rzecz wnioskodawczyni oraz rozliczył nakłady z majątku osobistego uczestnika na majątek wspólny. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w kilku punktach. Przede wszystkim, uznał, że kwota 30.000 zł darowana przez matkę uczestnika oraz premia gwarancyjna pochodziły z majątku wspólnego, a nie osobistego uczestnika, co skutkowało zmianą rozliczenia nakładów. Zmienił również wysokość spłaty na rzecz wnioskodawczyni, uwzględniając aktualną wartość nieruchomości (297.139 zł) oraz cenę sprzedaży samochodu (10.000 zł), co dało kwotę 155.626 zł. Zasądził także na rzecz wnioskodawczyni dodatkową kwotę 4.609 zł tytułem odszkodowania za niedopuszczenie do posiadania mieszkania do dnia 15 lutego 2012 r. Apelacja uczestnika dotycząca nierównych udziałów w majątku wspólnym została oddalona, podobnie jak większość zarzutów obu apelacji. Sąd Okręgowy utrzymał zasadę równych udziałów małżonków w majątku wspólnym, uznając, że oboje przyczyniali się do jego powstania, mimo różnic w charakterze pracy i dochodów. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących majątku wspólnego, rozliczeń nakładów, premii gwarancyjnej, darowizn na cele mieszkaniowe oraz ustalania udziałów w majątku wspólnym.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące darowizny i premii gwarancyjnej mogą mieć ograniczoną stosowalność do innych spraw.
Zagadnienia prawne (5)
Czy darowizna od matki uczestnika, przekazana na zakup wspólnego mieszkania, stanowi majątek osobisty uczestnika, czy majątek wspólny małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Darowizna od matki uczestnika, przekazana na zakup wspólnego mieszkania, stanowi majątek wspólny małżonków, gdyż była przeznaczona na cel nabycia wspólnego lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że darowizna była przeznaczona dla obojga małżonków, co potwierdzają relacje rodzinne w tamtym okresie oraz fakt wpłaty na konto wnioskodawczyni. W świetle zasad doświadczenia życiowego, środki przeznaczone na nabycie wspólnego mieszkania wchodzą w skład majątku wspólnego.
Czy premia gwarancyjna uzyskana z mieszkaniowej książeczki oszczędnościowej uczestnika, założonej przed małżeństwem, stanowi majątek osobisty uczestnika, czy majątek wspólny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Premia gwarancyjna, uzyskana w czasie trwania małżeństwa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, wchodzi w skład majątku wspólnego stron.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na przepisy rozporządzenia dotyczące premii gwarancyjnej oraz art. 31 § 2 pkt 2 k.r.o., zgodnie z którym dochody z majątku osobistego każdego z małżonków należą do majątku wspólnego. Premia gwarancyjna stanowiła dochód z majątku osobistego uczestnika, uzyskany w czasie trwania małżeństwa na cel mieszkaniowy.
Czy istnieją ważne powody do ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym, biorąc pod uwagę ich wkład w powstanie majątku oraz zachowanie uczestnika (znęcanie psychiczne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma podstaw do ustalenia nierównych udziałów. Pomimo znęcania psychicznego przez uczestnika, oboje małżonkowie przyczyniali się do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu, ale w sposób uzasadniający równe udziały.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że oboje małżonkowie przyczyniali się do powstania majątku wspólnego, zarówno poprzez pracę zarobkową, jak i pracę osobistą. Choć uczestnik znęcał się psychicznie nad żoną, nie zostało wykazane, aby trwonił majątek lub nie przyczyniał się do jego powiększania. W związku z tym, nie spełniono przesłanek z art. 43 k.r.o. do ustalenia nierównych udziałów.
Jak należy rozliczyć niedopuszczenie wnioskodawczyni do posiadania wspólnego mieszkania od sierpnia 2007 r. do czasu podziału majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy się wnioskodawczyni odszkodowanie w wysokości połowy czynszu najmu za okres, w którym nie mogła zamieszkiwać w mieszkaniu, uwzględniając okres do 15 lutego 2012 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że opuszczenie mieszkania przez wnioskodawczynię miało charakter przymusowy, a niedopuszczenie jej do posiadania stanowiło szkodę w postaci utraconych korzyści (czynszu najmu). Zasądzono połowę czynszu za okres od sierpnia 2011 r. do lutego 2012 r., co stanowiło dalsze 4.609 zł.
Czy cena sprzedaży samochodu marki R. (...), który nie wchodził już w skład majątku wspólnego w chwili podziału, powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu spłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cena sprzedaży samochodu (10.000 zł) powinna zostać wliczona do majątku wspólnego i uwzględniona przy ustalaniu spłaty na rzecz wnioskodawczyni.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że choć samochód został sprzedany przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego, to dochód uzyskany ze sprzedaży (art. 31 § 2 pkt 2 k.r.o.) wszedł w skład majątku wspólnego. Twierdzenia uczestnika o przekazaniu całej kwoty żonie nie zostały potwierdzone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| B. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| B. K. | osoba_fizyczna | świadek |
| D. Z. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. M. | osoba_fizyczna | adwokat (pomoc prawna z urzędu) |
Przepisy (16)
Główne
k.r.o. art. 33 § pkt 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Do majątku wspólnego należą przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.
k.r.o. art. 31 § § 2 pkt 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Do majątku wspólnego należą w szczególności dochody z majątku osobistego każdego z małżonków.
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Pomocnicze
k.r.o. art. 43 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustalenia udziałów z uwzględnieniem stopnia przyczynienia się do powstania majątku.
k.r.o. art. 43 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przy ocenie stopnia przyczynienia się uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dokonuje oceny dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Szkoda obejmuje straty, które poniósł poszkodowany, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone postanowienie lub wyrok.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania apelacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może nakazać ściągnięcie połowy lub całości wydatków od strony, która nie została zwolniona od kosztów sądowych.
Dz.U. z 2013 r. poz. 461 art. 13 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Dz.U. z 2013 r. poz. 461 art. 6 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie w sprawach o podział majątku.
Dz.U. z 2013 r. poz. 461 art. 19 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu.
Dz.U z 1993 r. Nr 59, poz. 268 art. 3 § pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 1993 r. w sprawie udzielania dotacji na wypłatę premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na budownictwo mieszkaniowe
Określa, komu przysługuje premia gwarancyjna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizna od matki uczestnika na zakup wspólnego mieszkania stanowi majątek wspólny. • Premia gwarancyjna uzyskana w czasie trwania małżeństwa wchodzi w skład majątku wspólnego. • Cena sprzedaży samochodu, mimo sprzedaży przed uprawomocnieniem wyroku rozwodowego, wchodzi w skład majątku wspólnego. • Wnioskodawczyni należy się odszkodowanie za niedopuszczenie do posiadania mieszkania. • Wartość nieruchomości powinna być ustalona według cen obowiązujących w chwili orzekania przez Sąd II instancji.
Odrzucone argumenty
Uczestnik argumentował, że udziały w majątku wspólnym powinny być nierówne z uwagi na pochodzenie środków z jego majątku osobistego. • Uczestnik kwestionował wysokość odszkodowania za niedopuszczenie do posiadania mieszkania. • Uczestnik domagał się rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
Godne uwagi sformułowania
W świetle zasad doświadczenia życiowego oczywiste jest zatem, że obdarowanymi byli oboje małżonkowie – skoro mieszkanie miało zostać nabyte przez małżonków i stać się składnikiem ich majątku wspólnego, to i środki darowane na ten cel musiały być przeznaczone dla nich obojga. • Tym samym należało dojść do przekonania, że wskazana kwota jako darowana na rzecz obu stron weszła w skład ich majątku wspólnego zgodnie z treścią art. 33 pkt 2 k.r.o. • Zawinione działanie uczestnika, jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, polegało na niedopuszczeniu wnioskodawczyni będącej właścicielką mieszkania na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, do jego posiadania. • Nie sposób więc uznać, że środki na ww. wydatki pochodziły wyłącznie z zarobków wnioskodawczyni. • Nie było podstaw, by odstąpić od zasady równych udziałów małżonków w majątku wspólnym.
Skład orzekający
Agnieszka Cholewa-Kuchta
przewodniczący
Katarzyna Serafin-Tabor
sprawozdawca
Krzysztof Wąsik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących majątku wspólnego, rozliczeń nakładów, premii gwarancyjnej, darowizn na cele mieszkaniowe oraz ustalania udziałów w majątku wspólnym."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące darowizny i premii gwarancyjnej mogą mieć ograniczoną stosowalność do innych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych po rozwodzie, co jest tematem powszechnie interesującym. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące pochodzenia środków na zakup mieszkania (darowizna, premia gwarancyjna) i ich wpływu na majątek wspólny.
“Darowizna od mamy na mieszkanie – czy to majątek wspólny czy osobisty? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
spłata: 297 139 PLN
rozliczenie: 36 217,5 PLN
spłata: 155 262 PLN
odszkodowanie: 4609 PLN
spłata: 10 000 PLN
spłata: 155 626 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.