II Ca 19/15

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2015-06-05
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadekdziedziczenieakt poświadczenia dziedziczenianotariuszpostępowanie spadkowesądapelacjaodrzucenie wnioskunieważność postępowania

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i odrzucił wniosek, uznając, że sprawa została już prawomocnie osądzona przez notariusza.

Sąd Rejonowy stwierdził nabycie spadku po K.C. na podstawie ustawy. Wnioskodawczyni wniosła apelację, domagając się uchylenia postanowienia i odrzucenia wniosku, wskazując na omyłkowe jego złożenie i wcześniejsze przeprowadzenie postępowania spadkowego przed notariuszem. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek, powołując się na nieważność postępowania z powodu wcześniejszego prawomocnego osądzenia sprawy przez notariusza.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację wnioskodawczyni I.C. od postanowienia Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim, które stwierdzało nabycie spadku po K.C. na podstawie ustawy przez jego żonę i dzieci. Wnioskodawczyni domagała się uchylenia postanowienia i odrzucenia wniosku, argumentując, że złożyła go omyłkowo, a postępowanie spadkowe zostało już przeprowadzone przed notariuszem. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska apelującej. Z ustaleń sądu wynikało, że przed notariuszem został sporządzony protokół dziedziczenia, który został zarejestrowany i zrównany w skutkach z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Okręgowy powołał się na przepis art. 379 pkt 3 k.p.c. dotyczący nieważności postępowania, gdy o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta lub prawomocnie osądzona. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., sąd uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postępowanie jest niedopuszczalne i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu wcześniejszego prawomocnego osądzenia sprawy.

Uzasadnienie

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia zrównuje się w skutkach z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Prowadzenie równoległego postępowania sądowego w tej samej sprawie narusza zasadę res iudicata i prowadzi do nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni (w zakresie apelacji)

Strony

NazwaTypRola
I. C.osoba_fizycznawnioskodawczyni
P. C. (1)osoba_fizycznauczestnik
P. C. (2)osoba_fizycznauczestnik
P. C. (3)osoba_fizycznauczestnik
K. C.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 379 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.

k.p.c. art. 386 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W razie stwierdzenia nieważności postępowania w pierwszej instancji, sąd drugiej instancji uchyli zaskarżone postanowienie, a w razie potrzeby wyda postanowienie co do istoty sprawy lub sprawę przekaże do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Prawo o notariacie art. 95h

Ustawa - Prawo o notariacie

Notariusz jest zobowiązany do dokonania, niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia, wpisu do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia.

Prawo o notariacie art. 95j

Ustawa - Prawo o notariacie

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia rodzi skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowań w sprawach procesowych stosuje się odpowiednio do innych postępowań, w których kodeks przewiduje zaskarżalne postanowienia.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa spadkowa została już prawomocnie osądzona przez notariusza poprzez sporządzenie i zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku został złożony omyłkowo, a intencją wnioskodawczyni było złożenie wniosku o dział spadku.

Godne uwagi sformułowania

zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia rodzi skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zachodzi nieważność postępowania w niniejszej sprawie, gdyż sprawa została już wcześniej prawomocnie osądzona

Skład orzekający

Sławomir Krajewski

przewodniczący

Agnieszka Tarasiuk – Tkaczuk

sędzia

Tomasz Szaj

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i wyłącza możliwość prowadzenia postępowania sądowego w tej samej sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy akt poświadczenia dziedziczenia został już zarejestrowany i nie został skutecznie zakwestionowany w odrębnym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne znaczenie procedury notarialnej w sprawach spadkowych i potencjalne konflikty między różnymi trybami dziedziczenia. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym.

Akt notarialny zamiast sądu: kiedy postępowanie spadkowe jest już zakończone?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 19/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Sławomir Krajewski Sędziowie: SO Agnieszka Tarasiuk – Tkaczuk SO Tomasz Szaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2015 r. w S. sprawy z wniosku I. C. przy udziale P. C. (1) , P. C. (2) i P. C. (3) o stwierdzenie nabycia spadku po K. C. na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawczynię od postanowienia Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I Ns 719/14 I. uchyla zaskarżone postanowienie i wniosek o stwierdzenie nabycia spadku odrzuca; II. ustala, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. SSO Tomasz Szaj SSO Sławomir Krajewski SSO Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk Sygn. akt II Ca 19/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 roku, sygn. akt I Ns 719/14, Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim stwierdził, że spadek po K. C. zmarłym w dniu 18 stycznia 2014 roku w S. , ostatnio stale zamieszkałym w S. na podstawie ustawy wprost nabyli: żona I. C. , syn P. C. (1) , córka P. C. (3) i syn P. C. (2) (pkt I) oraz ustalił, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Apelację od powyższego postanowienia złożyła wnioskodawczyni wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie wniosku. Wskazała, że wniosek złożyła omyłkowo, a jej intencją było złożenie wniosku o dział spadku. Natomiast postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone przed notariuszem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się uzasadniona. Z ustaleń Sądu wynika, że w dniu 22 stycznia 2014 roku został sporządzony przez notariusza M. S. protokół dziedziczenia po zmarłym w dniu 18 stycznia 2014 roku K. C. , rep. A 247/2014, który został zarejestrowany w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia dnia 22 stycznia 2014 roku pod numerem (...) . Wskazać należy, że od dnia 2 października 2008 roku, tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 181, poz. 1287) stwierdzenie nabycia spadku może nastąpić zarówno w postępowaniu przed sądem w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku (również w postępowaniu o dział spadku) jak i w trybie sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. Przepis art. 95h ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2014 roku, poz. 164) zobowiązuje notariusza do dokonania, niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia, wpisu do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, zaś zarejestrowany w ten sposób akt poświadczenia dziedziczenia rodzi skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 95j ustawy). Korygowanie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia może nastąpić wyłącznie w trybie szczególnym określonym w art. 679 k.p.c. w postępowaniu o uchylenie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia i stwierdzenie przez sąd nabycia spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Niemniej jednak nie takowa była intencja wnioskodawczyni. Brak jest również podstaw do zastosowania art. 669 1 k.p.c. , bowiem dotyczy sytuacji, gdy do tego samego spadku wydano uprzednio postanowienie o nabyciu spadku. Zgodnie z art. 379 pkt 3 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. W myśl art. 374 k.p.c. w takim przypadku Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym. Skoro art. 95j ustawy Prawo o notariacie zrównuje akt poświadczenia dziedziczenia w skutkach z postanowieniem o stwierdzenie nabycia spadku, należy uznać, że zachodzi nieważność postępowania w niniejszej sprawie, gdyż sprawa została już wcześniej prawomocnie osądzona i na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylić zaskarżone postanowienie i wniosek odrzucić. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia art. 520 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wskazać należy, że co do zasady postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nie ma charakteru spornego, albowiem w interesie wszystkich uczestników jak i w interesie publicznym jest ustalenie kręgu spadkobierców zmarłego. SSO Tomasz Szaj SSO Sławomir Krajewski SSO Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI