II Ca 19/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i odrzucił wniosek, uznając, że sprawa została już prawomocnie osądzona przez notariusza.
Sąd Rejonowy stwierdził nabycie spadku po K.C. na podstawie ustawy. Wnioskodawczyni wniosła apelację, domagając się uchylenia postanowienia i odrzucenia wniosku, wskazując na omyłkowe jego złożenie i wcześniejsze przeprowadzenie postępowania spadkowego przed notariuszem. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek, powołując się na nieważność postępowania z powodu wcześniejszego prawomocnego osądzenia sprawy przez notariusza.
Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację wnioskodawczyni I.C. od postanowienia Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim, które stwierdzało nabycie spadku po K.C. na podstawie ustawy przez jego żonę i dzieci. Wnioskodawczyni domagała się uchylenia postanowienia i odrzucenia wniosku, argumentując, że złożyła go omyłkowo, a postępowanie spadkowe zostało już przeprowadzone przed notariuszem. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska apelującej. Z ustaleń sądu wynikało, że przed notariuszem został sporządzony protokół dziedziczenia, który został zarejestrowany i zrównany w skutkach z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Okręgowy powołał się na przepis art. 379 pkt 3 k.p.c. dotyczący nieważności postępowania, gdy o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta lub prawomocnie osądzona. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., sąd uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na art. 520 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postępowanie jest niedopuszczalne i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu wcześniejszego prawomocnego osądzenia sprawy.
Uzasadnienie
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia zrównuje się w skutkach z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Prowadzenie równoległego postępowania sądowego w tej samej sprawie narusza zasadę res iudicata i prowadzi do nieważności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
wnioskodawczyni (w zakresie apelacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| P. C. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. C. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. C. (3) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. C. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 379 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.
k.p.c. art. 386 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W razie stwierdzenia nieważności postępowania w pierwszej instancji, sąd drugiej instancji uchyli zaskarżone postanowienie, a w razie potrzeby wyda postanowienie co do istoty sprawy lub sprawę przekaże do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Prawo o notariacie art. 95h
Ustawa - Prawo o notariacie
Notariusz jest zobowiązany do dokonania, niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia, wpisu do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia.
Prawo o notariacie art. 95j
Ustawa - Prawo o notariacie
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia rodzi skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowań w sprawach procesowych stosuje się odpowiednio do innych postępowań, w których kodeks przewiduje zaskarżalne postanowienia.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa spadkowa została już prawomocnie osądzona przez notariusza poprzez sporządzenie i zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku został złożony omyłkowo, a intencją wnioskodawczyni było złożenie wniosku o dział spadku.
Godne uwagi sformułowania
zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia rodzi skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zachodzi nieważność postępowania w niniejszej sprawie, gdyż sprawa została już wcześniej prawomocnie osądzona
Skład orzekający
Sławomir Krajewski
przewodniczący
Agnieszka Tarasiuk – Tkaczuk
sędzia
Tomasz Szaj
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i wyłącza możliwość prowadzenia postępowania sądowego w tej samej sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy akt poświadczenia dziedziczenia został już zarejestrowany i nie został skutecznie zakwestionowany w odrębnym trybie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne znaczenie procedury notarialnej w sprawach spadkowych i potencjalne konflikty między różnymi trybami dziedziczenia. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym.
“Akt notarialny zamiast sądu: kiedy postępowanie spadkowe jest już zakończone?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 19/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Sławomir Krajewski Sędziowie: SO Agnieszka Tarasiuk – Tkaczuk SO Tomasz Szaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2015 r. w S. sprawy z wniosku I. C. przy udziale P. C. (1) , P. C. (2) i P. C. (3) o stwierdzenie nabycia spadku po K. C. na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawczynię od postanowienia Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I Ns 719/14 I. uchyla zaskarżone postanowienie i wniosek o stwierdzenie nabycia spadku odrzuca; II. ustala, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. SSO Tomasz Szaj SSO Sławomir Krajewski SSO Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk Sygn. akt II Ca 19/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 roku, sygn. akt I Ns 719/14, Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim stwierdził, że spadek po K. C. zmarłym w dniu 18 stycznia 2014 roku w S. , ostatnio stale zamieszkałym w S. na podstawie ustawy wprost nabyli: żona I. C. , syn P. C. (1) , córka P. C. (3) i syn P. C. (2) (pkt I) oraz ustalił, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Apelację od powyższego postanowienia złożyła wnioskodawczyni wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie wniosku. Wskazała, że wniosek złożyła omyłkowo, a jej intencją było złożenie wniosku o dział spadku. Natomiast postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone przed notariuszem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się uzasadniona. Z ustaleń Sądu wynika, że w dniu 22 stycznia 2014 roku został sporządzony przez notariusza M. S. protokół dziedziczenia po zmarłym w dniu 18 stycznia 2014 roku K. C. , rep. A 247/2014, który został zarejestrowany w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia dnia 22 stycznia 2014 roku pod numerem (...) . Wskazać należy, że od dnia 2 października 2008 roku, tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 181, poz. 1287) stwierdzenie nabycia spadku może nastąpić zarówno w postępowaniu przed sądem w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku (również w postępowaniu o dział spadku) jak i w trybie sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. Przepis art. 95h ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2014 roku, poz. 164) zobowiązuje notariusza do dokonania, niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia, wpisu do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, zaś zarejestrowany w ten sposób akt poświadczenia dziedziczenia rodzi skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 95j ustawy). Korygowanie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia może nastąpić wyłącznie w trybie szczególnym określonym w art. 679 k.p.c. w postępowaniu o uchylenie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia i stwierdzenie przez sąd nabycia spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Niemniej jednak nie takowa była intencja wnioskodawczyni. Brak jest również podstaw do zastosowania art. 669 1 k.p.c. , bowiem dotyczy sytuacji, gdy do tego samego spadku wydano uprzednio postanowienie o nabyciu spadku. Zgodnie z art. 379 pkt 3 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. W myśl art. 374 k.p.c. w takim przypadku Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym. Skoro art. 95j ustawy Prawo o notariacie zrównuje akt poświadczenia dziedziczenia w skutkach z postanowieniem o stwierdzenie nabycia spadku, należy uznać, że zachodzi nieważność postępowania w niniejszej sprawie, gdyż sprawa została już wcześniej prawomocnie osądzona i na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylić zaskarżone postanowienie i wniosek odrzucić. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia art. 520 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wskazać należy, że co do zasady postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nie ma charakteru spornego, albowiem w interesie wszystkich uczestników jak i w interesie publicznym jest ustalenie kręgu spadkobierców zmarłego. SSO Tomasz Szaj SSO Sławomir Krajewski SSO Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI