II Ca 19/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, prawidłowo wpisując udziały spadkobierców w księdze wieczystej i obciążając hipoteką przymusową udział jednej z uczestniczek.
Sprawa dotyczyła wpisu do księgi wieczystej udziałów spadkobierców po zmarłym współwłaścicielu nieruchomości oraz wpisu hipoteki przymusowej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek z powodu błędnego określenia udziałów przez wnioskodawcę. Sąd Okręgowy, uznając apelację za uzasadnioną, zmienił postanowienie, prawidłowo wpisując udziały spadkobierców (L. W. w 4/6, U. U. w 1/6, A. Ż. w 1/6) oraz hipotekę przymusową na udziale U. U. do kwoty 20.793.104,00 zł.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę z wniosku (...) Spółka z o.o. o wpis do księgi wieczystej. Wnioskodawca domagał się wpisania spadkobierców po zmarłym współwłaścicielu J. W. (1) oraz wpisania hipoteki przymusowej na udziale jednego ze spadkobierców. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim oddalił wniosek, a następnie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, uznając, że wnioskodawca błędnie określił udziały spadkobierców we współwłasności. Sąd Rejonowy wskazał, że prawidłowe udziały powinny wynosić: U. U. w 1/6, A. Ż. w 1/6 oraz L. W. w 4/6. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawcy, uznał ją za uzasadnioną. Sąd Okręgowy podkreślił, że rola sądu wieczystoksięgowego nie ogranicza się jedynie do funkcji rejestracyjnej, ale obejmuje badanie treści wniosku, dokumentów i księgi wieczystej w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy. Sąd Okręgowy stwierdził, że mimo błędnego określenia udziałów przez wnioskodawcę, intencją było wpisanie spadkobierców i hipoteki, co było możliwe do ustalenia na podstawie załączonych dokumentów. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, wpisując prawidłowe udziały spadkobierców oraz hipotekę przymusową do kwoty 20.793.104,00 zł na udziale U. U.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd wieczystoksięgowy nie jest związany wyłącznie literalnym brzmieniem wniosku, lecz bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do art. 626^8 § 2 k.p.c., wskazując, że kognicja sądu wieczystoksięgowego obejmuje ustalenie zamiaru wnioskodawcy, a nie tylko ścisłe stosowanie się do wniosku, jeśli dokumenty i księga wieczysta pozwalają na ustalenie prawidłowego stanu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
wnioskodawca
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| A. Ż. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| U. U. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. W. (1) | osoba_fizyczna | zmarły współwłaściciel |
| J. W. (2) | osoba_fizyczna | zmarły współwłaściciel |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 626^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego obejmuje badanie treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji w przypadku uwzględnienia apelacji.
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje zasady dziedziczenia ustawowego.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje krąg spadkobierców ustawowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek badać zamiar wnioskodawcy, a nie tylko literalnie stosować się do wniosku. Intencja wnioskodawcy dotycząca wpisu spadkobierców i hipoteki była jasna z załączonych dokumentów. Istnienie tytułu wykonawczego uzasadnia wpis hipoteki przymusowej.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wpis powinien zostać oddalony z powodu błędnego określenia udziałów spadkobierców. Sąd Rejonowy prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie referendarza.
Godne uwagi sformułowania
rola sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie sprowadza się wyłącznie do realizacji funkcji rejestracyjno ewidencyjnych przepis art. 626^8 § 2 k.p.c. zakreśla ramy kognicji sądu wieczystoksięgowego sąd ten bada treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a to w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy
Skład orzekający
Jarosław Gołębiowski
przewodniczący
Arkadiusz Lisiecki
sprawozdawca
Stanisław Łęgosz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz postępowania w przypadku błędów we wniosku o wpis."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wpisu spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne aspekty postępowania wieczystoksięgowego i rolę sądu w interpretacji wniosków, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami.
“Błąd we wniosku o wpis do księgi wieczystej nie musi oznaczać porażki – sąd bada zamiar stron.”
Dane finansowe
WPS: 20 793 104 PLN
hipoteka przymusowa: 20 793 104 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 19/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jarosław Gołębiowski Sędziowie SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.) SSO Stanisław Łęgosz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. z udziałem A. Ż. , L. W. , U. U. o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt Dz. Kw (...) postanawia : zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że w księdze wieczystej PT 1 T/ (...) w dziale II wykreślić J. W. (1) i wpisać L. W. w 4/6 części, U. U. w 1/6 części oraz A. Ż. w 1/6, a nadto w dziale IV wpisać hipotekę przymusową do kwoty 20.793.104,00 (dwadzieścia milionów siedemset dziewięćdziesiąt trzy tysiące sto cztery) złotych na udziale U. U. . Sygn. akt II Ca 19/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim po rozpoznaniu sprawy z wniosku - (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. , z udziałem - U. U. , L. W. , A. Ż. o wpis prawa własności oraz wpis hipoteki przymusowej na skutek skargi wniesionej przez wnioskodawcę - (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie oddalające wniosek, wydane przez referendarza sądowego w dniu 10 maja 2013r. / Nr Dz. Kw. (...) / postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: We wniosku z dnia 1 marca 2013 roku wnioskodawca domagał się wpisania w dziale II księgi wieczystej (...) w miejsce J. U. U. w 1/3 części, L. W. w 1/3 części oraz A. Ż. w 1/3 części oraz w dziale IV tejże księgi wieczystej hipoteki przymusowej obciążającej udział U. U. . Do wniosku załączył tytuł wykonawczy oraz akt poświadczenia dziedziczenia poświadczony za zgodność przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy. Nieruchomość stanowiła własność J. W. (1) i L. W. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2013 roku referendarz sądowy wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia odpisu U. U. w miejsce poświadczonej kopii pod rygorem oddalenia wniosku. Wobec bezskutecznego upływu i innych okoliczności natury faktycznej i prawnej referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 maja 2013 roku oddalił wniosek. W dniu 24 maja 2013 roku Notariusz przesłał do tut. Sadu odpis aktu poświadczenia dziedziczenia . W dniu 27 maja 2013 roku wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę na powyższe postanowienie referendarza sądowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wpisanie w dziale II. przedmiotowej księgi wieczystej /wg zmodyfikowanego żądania/ U. U. w 1/12 części, A. Ż. w 1/12 części oraz L. W. w 10/12 części oraz wpisanie w dziale IV. hipoteki przymusowej obciążającej udział należący do U. U. . Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Referendarz sądowy oddalając wniosek uzasadnił, że nieruchomość stanowiła przedmiot wspólności ustawowej małżeńskiej J. W. (2) , a w związku z tym w oparciu o przepisy art. 926 § 1 k.c. i art. 931 § 1 k.c. wskazał jak powinny przedstawiać się udziały w nieruchomości- wynikające ze wspólności ustawowej małżeńskiej, która w dacie otwarcia spadku po J. W. (2) przekształciła się ze współwłasności łącznej w ułamkową oraz wynikające z sukcesji uniwersalnej, czyli ze spadkobrania ustawowego. W granicach wyznaczonych przez przepisy prawa referendarz sądowy nie uwzględnił wniosku z uwagi na błędne wskazanie we wniosku udziałów - ułamków we współwłasności nieruchomości. Skarga wnioskodawcy nie zawiera modyfikacji tych udziałów w kierunku ich prawidłowego wskazania przez profesjonalnego pełnomocnika wnioskodawcy .W tej sytuacji skoro Sąd Rejonowy związany jest granicami wniosku oraz skargi /co oznacza w praktyce niemożność samodzielnego ich modyfikowania przez Sąd/, wniosek został prawidłowo oddalony, a skarga nie mogła zostać uwzględniona i bez istotnego znaczenia pozostają tu rozważania na temat złożonego dokumentu /czy jest do prawidłowo poświadczony odpis czy kopia/. Prawidłowo oznaczone udziały we współwłasności nieruchomości, objętej przedmiotową księga wieczystą, powinny zostać oznaczone w sposób następujący: U. U. w 1/6 części, A. Ż. w 1/6 części oraz L. W. w 4/6 części. Wobec powyższego, Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu badania stosownie do art. 626 8 § 2 k.p.c. , doszedł do przekonania, że nie zachodzą podstawy do zmiany zaskarżonego postanowienia. Dlatego stosownie do art. 518 1 § 3 kpc . orzekł jak w sentencji postanowienia. Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył w całości postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędne przyjęcie, iż przedłożone dokumenty nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku i wpisanie w dziale II księgi wieczystej następujących udziałów we własności: U. U. 1/6, A. Ż. 1/6 oraz L. W. 4/6 oraz hipoteki w dziale IV na udziale uczestniczki postępowania . Wskazując na powyższe wnosił o: 1. wpisanie w dziale II księgi wieczystej następujących udziałów we własności: U. U. 1/6, A. Ż. 1/6 oraz L. W. 4/6; 2. wpisanie w dziale IV, iż udział 1/6 przysługujący U. U. jest obciążony hipoteką zgodnie z wnioskiem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : apelacja jest uzasadniona. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji oraz referendarza sądowego jak wynika z treści uzasadnienia oparte zostało na założeniu, że rola sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym wyłącznie sprowadza się do realizacji funkcji rejestracyjno ewidencyjnych. Sąd Okręgowy stanowiska tego nie podziela albowiem przepis art. 626 8 § 2 k.p.c. nie może być rozumiany w w/w sposób (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.04.2013 r., w sprawie IICSK 570/12). Przepis art. 626 8 § 2 k.p.c. zakreśla ramy kognicji sądu wieczystoksięgowego. Rozpoznając zatem wniosek o wpis sąd ten bada treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a to w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy. Jak wynika z treści wniosku intencją wnioskodawcy było wpisanie w przedmiotowej księdze wieczystej w miejsce zmarłego J. W. (2) jego spadkobierców ustawowych w osobach uczestników wskazanych we wniosku, określenia ich udziałów na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia oraz wpisanie hipoteki przymusowej na udziale uczestniczki U. . Skoro Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu badania treści księgi wieczystej ustalił, że nieruchomość stanowiła współwłasność zmarłego J. W. (2) i jego żony L. W. ( uczestnika postępowania ) a ponadto ustalił w oparciu o załączony dokument następców prawnych zmarłego współwłaściciela oraz ich udziały z tytułu spadkobrania, to pomimo błędnego określenia we wniosku, a następnie w skardze udziałów spadkobierców we współwłasności nieruchomości nie było podstaw do oddalenia wniosku przez referendarza, a następnie utrzymanie zaskarżonego postanowienia przez sąd meriti. Żądanie wpisania w dziale IV księgi wieczystej hipoteki przymusowej obciążający udział U. U. jest także uzasadnione. Jak wynika z treści wniosku oraz badania akt księgi wieczystej to został załączony tytuł wykonawczy, z treści którego wynika wierzytelność obciążająca w/w uczestnika Zaskarżone postanowienie zostało wydane z obrazą przepisów obowiązującego prawa dlatego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego postanowienia w sposób wskazany w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI