II Ca 19/14

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2014-02-25
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościwpishipotekaspadkobraniewspółwłasnośćpostępowanie wieczystoksięgowe

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, prawidłowo wpisując udziały spadkobierców w księdze wieczystej i obciążając hipoteką przymusową udział jednej z uczestniczek.

Sprawa dotyczyła wpisu do księgi wieczystej udziałów spadkobierców po zmarłym współwłaścicielu nieruchomości oraz wpisu hipoteki przymusowej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek z powodu błędnego określenia udziałów przez wnioskodawcę. Sąd Okręgowy, uznając apelację za uzasadnioną, zmienił postanowienie, prawidłowo wpisując udziały spadkobierców (L. W. w 4/6, U. U. w 1/6, A. Ż. w 1/6) oraz hipotekę przymusową na udziale U. U. do kwoty 20.793.104,00 zł.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę z wniosku (...) Spółka z o.o. o wpis do księgi wieczystej. Wnioskodawca domagał się wpisania spadkobierców po zmarłym współwłaścicielu J. W. (1) oraz wpisania hipoteki przymusowej na udziale jednego ze spadkobierców. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim oddalił wniosek, a następnie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, uznając, że wnioskodawca błędnie określił udziały spadkobierców we współwłasności. Sąd Rejonowy wskazał, że prawidłowe udziały powinny wynosić: U. U. w 1/6, A. Ż. w 1/6 oraz L. W. w 4/6. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawcy, uznał ją za uzasadnioną. Sąd Okręgowy podkreślił, że rola sądu wieczystoksięgowego nie ogranicza się jedynie do funkcji rejestracyjnej, ale obejmuje badanie treści wniosku, dokumentów i księgi wieczystej w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy. Sąd Okręgowy stwierdził, że mimo błędnego określenia udziałów przez wnioskodawcę, intencją było wpisanie spadkobierców i hipoteki, co było możliwe do ustalenia na podstawie załączonych dokumentów. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, wpisując prawidłowe udziały spadkobierców oraz hipotekę przymusową do kwoty 20.793.104,00 zł na udziale U. U.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd wieczystoksięgowy nie jest związany wyłącznie literalnym brzmieniem wniosku, lecz bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odwołał się do art. 626^8 § 2 k.p.c., wskazując, że kognicja sądu wieczystoksięgowego obejmuje ustalenie zamiaru wnioskodawcy, a nie tylko ścisłe stosowanie się do wniosku, jeśli dokumenty i księga wieczysta pozwalają na ustalenie prawidłowego stanu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o.spółkawnioskodawca
A. Ż.osoba_fizycznauczestnik
L. W.osoba_fizycznauczestnik
U. U.osoba_fizycznauczestnik
J. W. (1)osoba_fizycznazmarły współwłaściciel
J. W. (2)osoba_fizycznazmarły współwłaściciel

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 626^8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego obejmuje badanie treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji w przypadku uwzględnienia apelacji.

k.c. art. 926 § § 1

Kodeks cywilny

Reguluje zasady dziedziczenia ustawowego.

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

Reguluje krąg spadkobierców ustawowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek badać zamiar wnioskodawcy, a nie tylko literalnie stosować się do wniosku. Intencja wnioskodawcy dotycząca wpisu spadkobierców i hipoteki była jasna z załączonych dokumentów. Istnienie tytułu wykonawczego uzasadnia wpis hipoteki przymusowej.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wpis powinien zostać oddalony z powodu błędnego określenia udziałów spadkobierców. Sąd Rejonowy prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie referendarza.

Godne uwagi sformułowania

rola sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie sprowadza się wyłącznie do realizacji funkcji rejestracyjno ewidencyjnych przepis art. 626^8 § 2 k.p.c. zakreśla ramy kognicji sądu wieczystoksięgowego sąd ten bada treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a to w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy

Skład orzekający

Jarosław Gołębiowski

przewodniczący

Arkadiusz Lisiecki

sprawozdawca

Stanisław Łęgosz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz postępowania w przypadku błędów we wniosku o wpis."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wpisu spadkobierców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne aspekty postępowania wieczystoksięgowego i rolę sądu w interpretacji wniosków, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami.

Błąd we wniosku o wpis do księgi wieczystej nie musi oznaczać porażki – sąd bada zamiar stron.

Dane finansowe

WPS: 20 793 104 PLN

hipoteka przymusowa: 20 793 104 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 19/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jarosław Gołębiowski Sędziowie SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.) SSO Stanisław Łęgosz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. z udziałem A. Ż. , L. W. , U. U. o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt Dz. Kw (...) postanawia : zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że w księdze wieczystej PT 1 T/ (...) w dziale II wykreślić J. W. (1) i wpisać L. W. w 4/6 części, U. U. w 1/6 części oraz A. Ż. w 1/6, a nadto w dziale IV wpisać hipotekę przymusową do kwoty 20.793.104,00 (dwadzieścia milionów siedemset dziewięćdziesiąt trzy tysiące sto cztery) złotych na udziale U. U. . Sygn. akt II Ca 19/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim po rozpoznaniu sprawy z wniosku - (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. , z udziałem - U. U. , L. W. , A. Ż. o wpis prawa własności oraz wpis hipoteki przymusowej na skutek skargi wniesionej przez wnioskodawcę - (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie oddalające wniosek, wydane przez referendarza sądowego w dniu 10 maja 2013r. / Nr Dz. Kw. (...) / postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: We wniosku z dnia 1 marca 2013 roku wnioskodawca domagał się wpisania w dziale II księgi wieczystej (...) w miejsce J. U. U. w 1/3 części, L. W. w 1/3 części oraz A. Ż. w 1/3 części oraz w dziale IV tejże księgi wieczystej hipoteki przymusowej obciążającej udział U. U. . Do wniosku załączył tytuł wykonawczy oraz akt poświadczenia dziedziczenia poświadczony za zgodność przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy. Nieruchomość stanowiła własność J. W. (1) i L. W. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2013 roku referendarz sądowy wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia odpisu U. U. w miejsce poświadczonej kopii pod rygorem oddalenia wniosku. Wobec bezskutecznego upływu i innych okoliczności natury faktycznej i prawnej referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 maja 2013 roku oddalił wniosek. W dniu 24 maja 2013 roku Notariusz przesłał do tut. Sadu odpis aktu poświadczenia dziedziczenia . W dniu 27 maja 2013 roku wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę na powyższe postanowienie referendarza sądowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wpisanie w dziale II. przedmiotowej księgi wieczystej /wg zmodyfikowanego żądania/ U. U. w 1/12 części, A. Ż. w 1/12 części oraz L. W. w 10/12 części oraz wpisanie w dziale IV. hipoteki przymusowej obciążającej udział należący do U. U. . Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Referendarz sądowy oddalając wniosek uzasadnił, że nieruchomość stanowiła przedmiot wspólności ustawowej małżeńskiej J. W. (2) , a w związku z tym w oparciu o przepisy art. 926 § 1 k.c. i art. 931 § 1 k.c. wskazał jak powinny przedstawiać się udziały w nieruchomości- wynikające ze wspólności ustawowej małżeńskiej, która w dacie otwarcia spadku po J. W. (2) przekształciła się ze współwłasności łącznej w ułamkową oraz wynikające z sukcesji uniwersalnej, czyli ze spadkobrania ustawowego. W granicach wyznaczonych przez przepisy prawa referendarz sądowy nie uwzględnił wniosku z uwagi na błędne wskazanie we wniosku udziałów - ułamków we współwłasności nieruchomości. Skarga wnioskodawcy nie zawiera modyfikacji tych udziałów w kierunku ich prawidłowego wskazania przez profesjonalnego pełnomocnika wnioskodawcy .W tej sytuacji skoro Sąd Rejonowy związany jest granicami wniosku oraz skargi /co oznacza w praktyce niemożność samodzielnego ich modyfikowania przez Sąd/, wniosek został prawidłowo oddalony, a skarga nie mogła zostać uwzględniona i bez istotnego znaczenia pozostają tu rozważania na temat złożonego dokumentu /czy jest do prawidłowo poświadczony odpis czy kopia/. Prawidłowo oznaczone udziały we współwłasności nieruchomości, objętej przedmiotową księga wieczystą, powinny zostać oznaczone w sposób następujący: U. U. w 1/6 części, A. Ż. w 1/6 części oraz L. W. w 4/6 części. Wobec powyższego, Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu badania stosownie do art. 626 8 § 2 k.p.c. , doszedł do przekonania, że nie zachodzą podstawy do zmiany zaskarżonego postanowienia. Dlatego stosownie do art. 518 1 § 3 kpc . orzekł jak w sentencji postanowienia. Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył w całości postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędne przyjęcie, iż przedłożone dokumenty nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku i wpisanie w dziale II księgi wieczystej następujących udziałów we własności: U. U. 1/6, A. Ż. 1/6 oraz L. W. 4/6 oraz hipoteki w dziale IV na udziale uczestniczki postępowania . Wskazując na powyższe wnosił o: 1. wpisanie w dziale II księgi wieczystej następujących udziałów we własności: U. U. 1/6, A. Ż. 1/6 oraz L. W. 4/6; 2. wpisanie w dziale IV, iż udział 1/6 przysługujący U. U. jest obciążony hipoteką zgodnie z wnioskiem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : apelacja jest uzasadniona. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji oraz referendarza sądowego jak wynika z treści uzasadnienia oparte zostało na założeniu, że rola sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym wyłącznie sprowadza się do realizacji funkcji rejestracyjno ewidencyjnych. Sąd Okręgowy stanowiska tego nie podziela albowiem przepis art. 626 8 § 2 k.p.c. nie może być rozumiany w w/w sposób (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.04.2013 r., w sprawie IICSK 570/12). Przepis art. 626 8 § 2 k.p.c. zakreśla ramy kognicji sądu wieczystoksięgowego. Rozpoznając zatem wniosek o wpis sąd ten bada treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a to w celu ustalenia zamiaru wnioskodawcy. Jak wynika z treści wniosku intencją wnioskodawcy było wpisanie w przedmiotowej księdze wieczystej w miejsce zmarłego J. W. (2) jego spadkobierców ustawowych w osobach uczestników wskazanych we wniosku, określenia ich udziałów na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia oraz wpisanie hipoteki przymusowej na udziale uczestniczki U. . Skoro Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu badania treści księgi wieczystej ustalił, że nieruchomość stanowiła współwłasność zmarłego J. W. (2) i jego żony L. W. ( uczestnika postępowania ) a ponadto ustalił w oparciu o załączony dokument następców prawnych zmarłego współwłaściciela oraz ich udziały z tytułu spadkobrania, to pomimo błędnego określenia we wniosku, a następnie w skardze udziałów spadkobierców we współwłasności nieruchomości nie było podstaw do oddalenia wniosku przez referendarza, a następnie utrzymanie zaskarżonego postanowienia przez sąd meriti. Żądanie wpisania w dziale IV księgi wieczystej hipoteki przymusowej obciążający udział U. U. jest także uzasadnione. Jak wynika z treści wniosku oraz badania akt księgi wieczystej to został załączony tytuł wykonawczy, z treści którego wynika wierzytelność obciążająca w/w uczestnika Zaskarżone postanowienie zostało wydane z obrazą przepisów obowiązującego prawa dlatego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego postanowienia w sposób wskazany w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI