II CA 1861/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając sprawę z wniosku U. G. z udziałem M. P. i D. D. o zatwierdzenie sprawozdania z zarządu nieruchomością, uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej w części dotyczącej wynagrodzenia zarządcy i zwrotu wydatków, umarzając postępowanie w tym zakresie. Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie przed sądem pierwszej instancji było dotknięte nieważnością z powodu pozbawienia stron możliwości obrony ich praw (art. 379 pkt 5 kpc). Zarządca D. D. nie zgłosił skutecznie swoich roszczeń o wynagrodzenie i zwrot wydatków, a sąd rejonowy orzekł w tym przedmiocie z urzędu, naruszając tym samym zasadę dyspozytywności (art. 321 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc). Sąd Okręgowy podkreślił, że brak skutecznego zgłoszenia żądania przez zarządcę oraz brak doręczenia go stronom uniemożliwił im zajęcie stanowiska i realizację prawa do obrony. Dodatkowo, sąd wskazał, że nawet gdyby żądanie zostało zgłoszone, mogłoby być przedawnione z uwagi na upływ terminu od ustania zarządu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w tej części, nie obciążając kosztami postępowania apelacyjnego jednej z uczestniczek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność postępowania z powodu naruszenia zasady dyspozytywności i pozbawienia strony możności obrony praw, szczególnie w kontekście orzekania przez sąd z urzędu lub ponad żądanie, a także kwestie związane ze zgłaszaniem i przedawnieniem roszczeń zarządcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku skutecznego zgłoszenia żądania przez zarządcę i orzekania przez sąd pierwszej instancji w tym zakresie. Interpretacja przepisów o nieważności postępowania i prawie do obrony.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd może orzekać w przedmiocie wynagrodzenia zarządcy i zwrotu wydatków, jeśli zarządca nie zgłosił skutecznie takiego żądania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzekać w przedmiocie, który nie był objęty żądaniem stron, a w szczególności nie może zasądzać ponad żądanie lub z urzędu, jeśli nie zostało ono skutecznie zgłoszone.
Uzasadnienie
Orzekanie przez sąd w przedmiocie, który nie został objęty żądaniem, stanowi naruszenie zasady dyspozytywności (art. 321 § 1 kpc) i może prowadzić do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 kpc), ponieważ strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zgłoszonego żądania.
Czy zarządca nieruchomości może dochodzić roszczeń o wynagrodzenie i zwrot wydatków w postępowaniu sądowym po upływie miesiąca od ustania zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia zarządcy o wynagrodzenie i zwrot wydatków wygasają, jeżeli nie zostaną zgłoszone w ciągu miesiąca po ustaniu zarządu, zgodnie z art. 939 § 4 kpc.
Uzasadnienie
Przepis art. 939 § 4 kpc w zw. z art. 615 kpc stanowi, że roszczenia zarządcy o wynagrodzenie i zwrot wydatków mają charakter procesowy i muszą być zgłoszone w określonym terminie. Niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia, a żądanie przywrócenia terminu nie jest dopuszczalne.
Czy naruszenie zasady dyspozytywności (art. 321 § 1 kpc) przez sąd orzekający ponad żądaniem lub z urzędu, gdy żądanie nie zostało zgłoszone, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie naruszenie może prowadzić do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 kpc).
Uzasadnienie
Orzekanie przez sąd bez żądania lub ponad żądanie, w sytuacji gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do stanu faktycznego lub prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, może skutkować naruszeniem prawa do wysłuchania i tym samym pozbawieniem strony możności obrony jej praw. Sąd drugiej instancji bierze taką nieważność pod uwagę z urzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. G. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| D. D. (1) | osoba_fizyczna | zarządca |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może orzekać co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem.
k.p.c. art. 615
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zarządu sądowego stosuje się odpowiednio do zarządu rzeczą wspólną.
k.p.c. art. 939 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarządca może żądać wynagrodzenia oraz zwrotu poniesionych wydatków.
k.p.c. art. 939 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Roszczeń o wynagrodzenie i zwrot wydatków nie można dochodzić powództwem, a zarządca traci roszczenia, jeżeli ich nie zgłosił w ciągu miesiąca po ustaniu zarządu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.p.c. art. 205 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku pisma procesowego, przewodniczący zarządza doręczenie jego odpisów stronom.
k.p.c. art. 386 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, lub umorzyć postępowanie.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może umorzyć postępowanie, jeśli zachodzą okoliczności do jego umorzenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji zasady dyspozytywności poprzez orzekanie z urzędu w przedmiocie wynagrodzenia zarządcy i zwrotu wydatków, mimo braku skutecznego żądania. • Pozbawienie stron możliwości obrony ich praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji z powodu braku zgłoszenia i doręczenia żądania zarządcy. • Potencjalne przedawnienie roszczeń zarządcy o wynagrodzenie i zwrot wydatków z uwagi na upływ miesięcznego terminu od ustania zarządu.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie w części zaskarżonej apelacjami zapadło w warunkach nieważności postępowania – w rozumieniu art. 379 pkt. 5 kpc. • Naruszenie przepisów prawa procesowego tego rodzaju, które skutkuje nieważnością postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego orzeczenia (...) – bierze pod uwagę z urzędu. • Orzeczenie przez sąd, o czymś, co nie było przedmiotem zgłoszonego żądania, stanowi nie tylko naruszenie art. 321 § 1 kpc, ale także może prowadzić do nieważności postępowania z przyczyny pozbawienia strony możności obrony swoich praw – w rozumieniu art. 379 pkt. 5 kpc. • Nieważność postępowania określona w art. 379 pkt 5 kpc ma miejsce wtedy, gdy strona postępowania, wbrew swej woli, została faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu lub jego istotnej części.
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność postępowania z powodu naruszenia zasady dyspozytywności i pozbawienia strony możności obrony praw, szczególnie w kontekście orzekania przez sąd z urzędu lub ponad żądanie, a także kwestie związane ze zgłaszaniem i przedawnieniem roszczeń zarządcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skutecznego zgłoszenia żądania przez zarządcę i orzekania przez sąd pierwszej instancji w tym zakresie. Interpretacja przepisów o nieważności postępowania i prawie do obrony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedury i zasady dyspozytywności przez sądy, a jej naruszenie może prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i wysłuchania stron.
“Sąd uchylił decyzję o wynagrodzeniu zarządcy. Kluczowy błąd proceduralny sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.