II CA 186/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. G. (1) wniosła o nakazanie usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wykreślenie pozwanego D. G. (2) i wpisanie w jego miejsce obojga małżonków jako współwłaścicieli na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, ustalając, że nieruchomość została nabyta przez pozwanego za środki z jego majątku odrębnego (surogacja wartościowa). Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając, że nawet gdyby nieruchomość wchodziła w skład majątku wspólnego, to żądanie nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ wspólność majątkowa małżeńska stron ustała na skutek prawomocnego orzeczenia rozwodu przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd ocenia zasadność powództwa na chwilę wydania wyroku i że żądanie wpisania współwłasności na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej było niedopuszczalne w sytuacji ustania tej wspólności. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty postępowania odwoławczego i przejął na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczoną część opłaty od apelacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w kontekście ustania wspólności majątkowej małżeńskiej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądanie opiera się na wspólności majątkowej, która już nie istnieje.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żądanie usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie współwłasności na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej może zostać uwzględnione, gdy wspólność ta ustała na skutek rozwodu przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie takie nie może zostać uwzględnione, ponieważ sąd ocenia zasadność powództwa na chwilę wydania wyroku, a stan prawny nieruchomości musi odzwierciedlać aktualny stan prawny, w tym ustanie wspólności majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji podkreślił, że powództwo o usunięcie niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być uwzględnione tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan prawny nieruchomości, inny od ujawnionego w księdze, jest na chwilę wydania wyroku taki sam, jak stan wskazany w żądaniu pozwu. W sytuacji, gdy wspólność majątkowa małżeńska stron ustała na skutek rozwodu przed wydaniem wyroku, żądanie wpisania współwłasności na zasadzie tej wspólności nie mogło zostać uwzględnione.
Czy nieruchomość nabyta przez jednego z małżonków w trakcie trwania małżeństwa, ale za środki pochodzące z majątku odrębnego tego małżonka (surogacja wartościowa), stanowi majątek wspólny, czy odrębny?
Odpowiedź sądu
Nieruchomość nabyta w wyniku surogacji wartościowej, gdzie środki pochodziły z majątku odrębnego jednego z małżonków, stanowi jego majątek odrębny.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany udowodnił, iż nieruchomość wchodzi w skład jego majątku odrębnego w wyniku surogacji wartościowej, gdyż środki na jej nabycie pochodziły z darowizny dokonanej wyłącznie na rzecz pozwanego. Sąd uznał, że umowa darowizny z ojcem pozwanego przeniosła roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży i doprowadziła do obdarowania pozwanego środkami pieniężnymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| D. G. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 2 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 12 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 224 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.r. i o. art. 33 § pkt 2 i 10
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r. i o. art. 31
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
u.k.w.h. art. 3 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej przed wydaniem wyroku uniemożliwia uwzględnienie żądania wpisania współwłasności na zasadzie tej wspólności. • Sąd ocenia zasadność powództwa o usunięcie niezgodności księgi wieczystej na chwilę wydania wyroku.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nabyta za środki z majątku odrębnego pozwanego stanowi jego majątek odrębny (surogacja wartościowa). • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy (błędna ocena dowodów, pominięcie dowodów).
Godne uwagi sformułowania
nie można uwzględnić powództwa ani w mniejszym rozmiarze, ani w inny sposób, niż to wynika z żądania pozwu • zasadność powództwa sąd pierwszej instancji ocenia na chwilę wydania wyroku • powództwo o usunięcie niezgodności może być uwzględnione tylko wówczas, gdy rzeczywisty stan prawny nieruchomości, inny od stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej, jest na chwilę wydania wyroku taki sam, jak stan prawny tej nieruchomości wskazany w żądaniu pozwu.
Skład orzekający
Dariusz Iskra
przewodniczący-sprawozdawca
Marta Postulska-Siwek
członek
Andrzej Mikołajewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w kontekście ustania wspólności majątkowej małżeńskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądanie opiera się na wspólności majątkowej, która już nie istnieje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i nieruchomościami – jak ustanie wspólności majątkowej wpływa na możliwość uzgodnienia treści księgi wieczystej.
“Czy po rozwodzie można wpisać nieruchomość do księgi wieczystej jako wspólne dobro małżeńskie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.