II CA 1825/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o eksmisję z lokalu mieszkalnego, wniesionego przez współwłaścicieli nieruchomości (S. S. i C. S.) przeciwko najemcom (E. J., J. J., W. J., P. J., M. J.). Sąd Rejonowy nakazał eksmisję pozwanych E. J., J. J., W. J. i P. J., umorzył postępowanie wobec M. J., ustalił uprawnienie pozwanych do lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie wyroku do czasu złożenia oferty najmu lokalu socjalnego. Interwenient uboczny (prawdopodobnie gmina lub towarzystwo budownictwa społecznego) zaskarżył wyrok w części dotyczącej eksmisji i lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił prawnie ustalony stan faktyczny. Kluczową kwestią było ustalenie, czy pozwany P. J. wstąpił w stosunek najmu po zmarłej najemczyni S. H. Sąd Okręgowy stwierdził, że P. J., jako prawnuk najemczyni, spełniał przesłanki z art. 691 k.c. (w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci najemczyni) i wstąpił w stosunek najmu, mimo że jego matka (E. J.) również wstąpiła w ten stosunek. Sąd uznał, że Sąd Rejonowy błędnie oparł się na starszej uchwale Sądu Najwyższego, która nie miała zastosowania do stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo o eksmisję wobec P. J., ponieważ posiadał on skuteczny tytuł prawny do lokalu. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego uwzględniało trudną sytuację osobistą i finansową pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 691 k.c. w kontekście wstąpienia w stosunek najmu przez kilka osób bliskich po śmierci najemcy, w szczególności dotycząca sytuacji prawnuka.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie śmierci najemcy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do aktualnych przepisów po zmianach w art. 691 k.c.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawnuk zmarłej najemczyni, który stale z nią mieszkał do chwili jej śmierci, wstępuje w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 691 k.c., mimo że w stosunek najmu wstąpiła również jego matka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawnuk wstępuje w stosunek najmu na podstawie art. 691 k.c., jeśli spełniał przesłanki stałego zamieszkiwania ze zmarłą najemczynią do chwili jej śmierci.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował art. 691 k.c. i oparł się na nieaktualnej uchwale Sądu Najwyższego. Stwierdzono, że prawnuk spełniał przesłanki do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłej prababce, a fakt wstąpienia w ten stosunek jego matki nie wyklucza wstąpienia innych osób bliskich spełniających wymogi ustawy.
Czy wypowiedzenie stosunku najmu przez właściciela wobec jednych najemców (matki i ojca) jest skuteczne wobec innego najemcy (syna), który wstąpił w stosunek najmu na podstawie art. 691 k.c. i nie był stroną wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie stosunku najmu wobec jednych najemców nie jest skuteczne wobec innego najemcy, który posiada własny, skuteczny tytuł prawny do lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że skoro P. J. skutecznie wstąpił w stosunek najmu, wypowiedzenie skierowane do jego rodziców (E. J. i J. J.) nie wpływało na jego tytuł prawny do lokalu. Powództwo o eksmisję wobec P. J. musiało zostać oddalone.
Czy w przypadku braku skutecznego tytułu prawnego do lokalu przez pozwanych, przysługuje im uprawnienie do lokalu socjalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sytuacja osobista, finansowa i zdrowotna pozwanych jest bardzo zła, a nie mają oni możliwości przeniesienia się do innego lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że mimo oddalenia powództwa wobec P. J., pozostałym pozwanym (E. J., J. J., W. J.) przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego ze względu na ich trudną sytuację życiową i brak możliwości samodzielnego zapewnienia sobie lokalu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. S. | osoba_fizyczna | powód |
| S. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | inne | interwenient uboczny |
| E. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 691
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy mieszkania w stosunek najmu wstępują osoby bliskie najemcy, które stale z nim mieszkały aż do chwili jego śmierci. Prawnuk jako zstępny może wstąpić w stosunek najmu.
u.p.l.
Ustawa - Prawo lokalowe
Obowiązywała w brzmieniu z dnia 10 kwietnia 1974 r. w dacie śmierci najemcy, określając krąg osób wstępujących w stosunek najmu.
Pomocnicze
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony właściciela (roszczenie windykacyjne).
k.c. art. 688^2
Kodeks cywilny
Reguluje kwestię użyczenia lokalu przez najemcę bez zgody wynajmującego, z wyjątkiem sytuacji obowiązku alimentacyjnego.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia nowych faktów i dowodów przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany P. J. wstąpił w stosunek najmu po zmarłej najemczyni na podstawie art. 691 k.c. • Wypowiedzenie stosunku najmu skierowane do innych pozwanych nie było skuteczne wobec P. J.
Odrzucone argumenty
Brak skutecznego wypowiedzenia stosunku najmu wobec wszystkich pozwanych (argumentacja Sądu Rejonowego w kontekście P. J.). • Brak uprawnienia do lokalu socjalnego dla pozwanych (argumentacja interwenienta ubocznego).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne. • Sąd Rejonowy dokonał jednak w oparciu o ten prawidłowo ustalony stan faktyczny błędnej oceny prawnej. • W myśl obowiązujących wówczas przepisów prawnuk jako zstępny dotychczasowego najemcy należał do kręgu osób bliskich mogących wstąpić w stosunek najmu lokalu mieszkalnego. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko o braku podstaw do różnicowania sytuacji osób spełniających przesłanki z art. 691 k.c. • Pogląd Sądu pierwszej instancji, który odmówił temu prawnukowi zmarłej najemczyni statusu najemcy z uwagi na wstąpienie z mocy prawa w stosunek najmu przedmiotowego lokalu jego matki E. J. nie znajduje uzasadnionych podstaw. • Skuteczne wypowiedzenie przez powodów stosunku najmu pozwanym E. i J. J. pozostawało bowiem bez wpływu na trwałość stosunku najmu, którego stroną w dalszym ciągu pozostawał pozwany P. J.
Skład orzekający
Magdalena Meroń-Pomarańska
przewodniczący
Anna Nowak
sędzia sprawozdawca
Weronika Oklejak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 k.c. w kontekście wstąpienia w stosunek najmu przez kilka osób bliskich po śmierci najemcy, w szczególności dotycząca sytuacji prawnuka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie śmierci najemcy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do aktualnych przepisów po zmianach w art. 691 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, a także jak różne mogą być oceny prawne sądów niższych i wyższych instancji, co jest interesujące dla prawników praktyków.
“Prawnuk wygrał walkę o mieszkanie z właścicielami: Sąd Okręgowy zmienił wyrok w sprawie eksmisji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.