II CA 1786/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy w sprawie założenia księgi wieczystej, uznając, że decyzje wywłaszczeniowe, mimo że stanowią pierwotny tytuł własności, nie zawierały wystarczająco precyzyjnego oznaczenia nieruchomości.
Sąd Rejonowy oddalił wniosek Skarbu Państwa o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości, uznając decyzje wywłaszczeniowe za niewystarczające do wykazania tytułu własności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zgodził się, że decyzje wywłaszczeniowe mają charakter pierwotnego nabycia własności, jednakże oddalił apelację z powodu wątpliwości co do precyzyjnego oznaczenia nieruchomości w przedłożonych dokumentach, co uniemożliwiło uwzględnienie wniosku.
Sprawa dotyczyła wniosku Skarbu Państwa – Starosty o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości gruntowej na podstawie decyzji administracyjnych o wywłaszczeniu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że decyzje te nie stanowią wystarczającego tytułu własności. Sąd Okręgowy w apelacji rozpoznał sprawę, przyznając rację apelującemu, że decyzje wywłaszczeniowe mają charakter pierwotnego nabycia własności i co do zasady mogą stanowić podstawę do założenia księgi wieczystej. Niemniej jednak, Sąd Okręgowy oddalił apelację, ponieważ przedłożone decyzje zawierały rozbieżności w oznaczeniu nieruchomości (wskazywały na miejscowość U. zamiast B. oraz nieprecyzyjnie oznaczoną działkę), co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie, czy dotyczą one nieruchomości objętej wnioskiem. W związku z tym, stwierdzono, że wątpliwości co do położenia nieruchomości uniemożliwiają uwzględnienie wniosku w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, co do zasady decyzja wywłaszczeniowa stanowi pierwotny tytuł własności i może być podstawą do założenia księgi wieczystej, jednakże pod warunkiem precyzyjnego oznaczenia nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że nabycie własności w drodze decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu ma charakter pierwotny i zgodnie z przepisami ustawy o wywłaszczaniu, stanowi podstawę do ujawnienia praw rzeczowych w księdze wieczystej. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, rozbieżności w oznaczeniu nieruchomości w przedłożonych decyzjach (miejscowość, numer działki) uniemożliwiły stwierdzenie, czy dotyczą one nieruchomości objętej wnioskiem, co stanowiło przeszkodę do uwzględnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Starosta (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
u.k.w.h. art. 31
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Ostateczna decyzja o wywłaszczeniu stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej praw rzeczowych objętych wywłaszczeniem.
u.z.t.w.n. art. 31
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Ostateczna decyzja o wywłaszczeniu stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej praw rzeczowych objętych wywłaszczeniem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 32
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.z.t.w.n. art. 21
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.t.w.n. art. 32 ust. 1
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie własności nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu ma charakter pierwotny. Ostateczna decyzja o wywłaszczeniu stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej praw rzeczowych objętych wywłaszczeniem.
Odrzucone argumenty
Decyzje wywłaszczeniowe są niewystarczające do założenia księgi wieczystej z powodu braku wykazania tytułu własności osoby, wobec której decyzja została wydana. Wnioskodawca nie wykazał, że J. Z. była wyłącznym właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, pomimo trafności części zarzutów w niej podniesionych. Na wstępie wskazać należy, że Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że na przeszkodzie założenia księgi wieczystej w niniejszej sprawie stoi brak wykazania tytułu prawnego do nieruchomości J. Z., w stosunku do której została wydana decyzja o wywłaszczeniu. Słusznie bowiem w apelacji podniesiono, że nabycie własności nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, ma charakter pierwotny. W sprawie zachodzi zatem wątpliwość czy przedłożone decyzje rzeczywiście dotyczą nieruchomości objętej wnioskiem. W tym stanie rzeczy, nie negując generalnej zasady o możliwości założenia księgi wieczystej na podstawie decyzji wywłaszczeniowej bez wykazywania tytułu prawnego do nieruchomości osoby wobec której decyzja została wydana, stwierdzić należy, że w tym konkretnym postępowaniu wątpliwości co do położenia nieruchomości uniemożliwiają uwzględnienie wniosku.
Skład orzekający
Anna Nowak
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Serafin-Tabor
członek
Katarzyna Oleksiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że decyzje wywłaszczeniowe co do zasady stanowią pierwotny tytuł własności i mogą być podstawą do założenia księgi wieczystej, ale z zastrzeżeniem konieczności precyzyjnego oznaczenia nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe okazały się wątpliwości co do oznaczenia nieruchomości w dokumentach, a nie sama zasada dopuszczalności założenia księgi na podstawie decyzji wywłaszczeniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i postępowaniem wieczystoksięgowym, ponieważ wyjaśnia zasady dotyczące zakładania ksiąg wieczystych na podstawie decyzji wywłaszczeniowych oraz znaczenie precyzyjnego oznaczania nieruchomości.
“Decyzja wywłaszczeniowa jako tytuł własności: kiedy sąd pozwoli założyć księgę wieczystą?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 1786/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: Sędziowie: SSO Anna Nowak (spr.) SO Katarzyna Serafin-Tabor SO Katarzyna Oleksiak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Starosty (...) o założenie księgi wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 31 lipca 2015 r., sygnatura akt Dz. Kw (...) , Dz. Kw(...) postanawia: oddalić apelację. UZASADNIENIE postanowienia z dnia 5 października 2015 roku Postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy w Olkuszu oddalił wniosek Skarbu Państwa – Starosty (...) nr Dz. Kw(...) z dnia 13 lutego 2015 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca - Skarb Państwa - Starosta (...) wniósł o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości gruntowej położonej w B. oznaczonej nr (...) o pow. 0,1708 ha na podstawie: decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w B. (...) z dnia 17 kwietnia 1978 roku, decyzji Urzędu Wojewódzkiego w K. (...) z dnia 18 kwietnia 1979 roku oraz wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki nr (...) . Stosownie do art. 626 ( 8) § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis, Sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd musi zatem przesądzić jedynie czy dołączone przez wnioskodawcę dokumenty mogą stanowić podstawę założenia księgi wieczystej. Załączone do wniosku dokumenty geodezyjne dot. oznaczenia nieruchomości nie budzą żadnej wątpliwości, natomiast dokumenty dotyczące wpisu własności tj. decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w B. (...) z dnia 17.04.1978 roku i decyzja Urzędu Wojewódzkiego w K. (...) z dnia 18.04.1979 roku są niewystarczające do założenia księgi wieczystej. Wnioskodawca, swoje prawo własności co do działki nr (...) - wywodzi tylko z w/w decyzji nie wykazując, że J. Z. była wyłącznym właścicielem nieruchomości obj. wnioskiem. Sąd nie neguje okoliczności, że działka nr (...) stanowiła wyłączną własność J. Z. , ale okoliczność ta wymaga przedstawienia tytułu własności. Decyzja z dnia 17 kwietnia1978 roku nr (...) o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu nie ma charakteru pierwotnego nabycia własności, poza tym z jej treści wynika, że uprawnioną do odszkodowania jest J. Z. po przedłożeniu tytułu własności. Wnioskodawca winien dokumentami wykazać istnienie takiego tytułu własności. Wobec braku tytułu własności co do nieruchomości obj. wnioskiem na zasadzie art. 626 ( 9) k.p.c. wniosek oddalono. Apelację od powyższego postanowienia złożył wnioskodawca, zaskarżając je w całości i zarzucając temu orzeczeniu naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, a to: - art. 31 i art.32 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 poz.707 z późn. zm.) poprzez bezprawne zważenie, że załączone do wniosku ostateczne decyzje wywłaszczeniowe nie mogą być samodzielną podstawą założenia księgi wieczystej i dokonania w niej wpisu, w konsekwencji błędnego uznania, że nabycie przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości na mocy tych decyzji ma charakter pochodny a nie pierwotny; - art. 21 w zw. z art. 32 ust. l ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 1O poz.64 z późn. zm.) poprzez przyjęcie wbrew zasadzie określonej w tych przepisach, że nabycie przez Skarb Państwa nieruchomości w trybie decyzji zgodnie z ustawą ma charakter pochodny a nie pierwotny; - art. 31 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 1O poz.64 z późn. zm.) poprzez sprzeczne z tym przepisem przyjęcie, że ostateczna decyzja o wywłaszczeniu nie stanowi podstawy do ujawnienia w księdze wieczystej praw rzeczowych objętych wywłaszczeniem; 2. przepisów postępowania, a to: - art. 626 § 3 k.p.c. poprzez bezzasadne uznanie, że załączone do wniosku ostateczne decyzje wywłaszczeniowe nie mogą być samodzielną podstawą założenia księgi wieczystej i dokonania w niej wpisu, - art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego na skutek nieprawidłowego uznania, że przedłożone decyzje wywłaszczeniowe nie mają charakteru pierwotnego nabycia własności i wymagają załączenia dodatkowego tytułu własności, - art. 626 9 k.p.c. poprzez jego bezprawne zastosowanie na skutek bezpodstawnego stwierdzenia przeszkód do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisu. W tym stanie rzeczy wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości położonej w B. stanowiącej działkę nr (...) o powierzchni 0,1708 ha z wpisem prawa własności Skarbu Państwa na podstawie załączonych ostatecznych decyzji wywłaszczeniowych, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, pomimo trafności części zarzutów w niej podniesionych. Na wstępie wskazać należy, że Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że na przeszkodzie założenia księgi wieczystej w niniejszej sprawie stoi brak wykazania tytułu prawnego do nieruchomości J. Z. , w stosunku do której została wydana decyzja o wywłaszczeniu. Słusznie bowiem w apelacji podniesiono, że nabycie własności nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, ma charakter pierwotny. Na taki stan rzeczy wskazują przepisy, w tym art. 31 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości , zgodnie z którym ostateczna decyzja o wywłaszczeniu stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej praw rzeczowych objętych wywłaszczeniem, a w przypadku nadania nieruchomości zamiennej - także prawa własności tej nieruchomości. Co do rodzaju nabycia własności w drodze wywłaszczenia można wnioskować również na podstawie treści art. 32 przedmiotowej ustawy. Niemniej jednak, pomimo wadliwego uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji, odpowiada ono prawu. Wnioskodawca ani Sąd I instancji nie poddali wystarczającej analizie przedłożonych decyzji, zwłaszcza pod kątem oznaczenia nieruchomości. Wskazać bowiem należy, że wniosek złożony w niniejszej sprawie dotyczył nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) o powierzchni 0,1708 ha położonej w miejscowości B. , obr. B. w powiecie (...) . Tymczasem w obydwu decyzjach wymieniona została działka nr (...) , w jednej z tych decyzji wymieniona zastała również powierzchnia 0,1708 ha, jednakże miejsce położenia oznaczono w obydwu decyzjach jako U. . W sprawie zachodzi zatem wątpliwość czy przedłożone decyzje rzeczywiście dotyczą nieruchomości objętej wnioskiem. Z uwagi na ograniczenie zakresu postępowania wieczystoksięgowego, wynikające z art. 626 8 § 2 k.p.c. w sprawie niniejszej nie jest możliwe ustalenie czy powyższa rozbieżność wynika ze zmiany nazwy miejscowości, połączenia jednostek samorządu terytorialnego, czy też inny jest jej przyczyna. Kwestii tych z pewnością nie można ustalić na podstawie przedłożonych dokumentów. W tym stanie rzeczy, nie negując generalnej zasady o możliwości założenia księgi wieczystej na podstawie decyzji wywłaszczeniowej bez wykazywania tytułu prawnego do nieruchomości osoby wobec której decyzja została wydana, stwierdzić należy, że w tym konkretnym postępowaniu wątpliwości co do położenia nieruchomości uniemożliwiają uwzględnienie wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na zasadzie art. 385 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI