II Ca 176/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację spółki od postanowienia odmawiającego zezwolenia na złożenie do depozytu sądowego wynagrodzenia i odprawy pośmiertnej zmarłego pracownika, uznając, że spółka nie wykazała braku możliwości ustalenia spadkobierców.
Spółka wnioskowała o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego wynagrodzenia i odprawy pośmiertnej zmarłego pracownika, argumentując, że nie zna spadkobierców. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na możliwość ustalenia spadkobierców poprzez rejestr spadkowy. Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i podkreślając obowiązek dłużnika do zachowania zwykłej staranności w ustalaniu wierzyciela.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał apelację wnioskodawcy, (...) Spółki z o.o. z siedzibą w R., od postanowienia Sądu Rejonowego w Bełchatowie, które oddaliło wniosek o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego kwoty 4.417,19 złotych tytułem wynagrodzenia i odprawy pośmiertnej należnych zmarłemu pracownikowi, D. C. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że złożenie do depozytu sądowego jest dopuszczalne w przypadkach określonych w przepisach prawa materialnego, a art. 467 pkt 1 k.c. pozwala na to, gdy dłużnik nie wie, kto jest wierzycielem lub nie zna jego miejsca zamieszkania. W tej sprawie, mimo podnoszonego przez wnioskodawcę braku wiedzy o spadkobiercach, istniał zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłym pracowniku, co umożliwiało łatwe ustalenie wierzyciela. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za bezzasadną. Podkreślono, że choć sąd w postępowaniu o złożenie do depozytu nie bada prawdziwości twierdzeń wniosku, to nie oznacza to bezkrytycznego uwzględniania każdego wniosku. Od dłużnika wymaga się zwykłej staranności w ustalaniu danych wierzyciela. Wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu ustalenia spadkobierców, w tym nie sprawdził rejestru spadkowego ani nie próbował uzyskać wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że nie została spełniona przesłanka z art. 467 pkt 1 k.c., a zarzut naruszenia prawa materialnego był chybiony. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli dłużnik nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu ustalenia wierzyciela i nie zna go wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że od dłużnika wymaga się zwykłej staranności w ustalaniu danych wierzyciela. Sam fakt śmierci pracownika i brak natychmiastowej wiedzy o spadkobiercach nie usprawiedliwia złożenia do depozytu, jeśli istnieją łatwo dostępne środki do ustalenia tych danych, takie jak rejestr spadkowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Bełchatowie (utrzymanie w mocy postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | wnioskodawca |
| D. C. | osoba_fizyczna | wierzyciel (zmarły pracownik) |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 467 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego, jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela. Od dłużnika wymaga się zwykłej staranności w ustalaniu danych wierzyciela.
Pomocnicze
k.p.c. art. 693 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego sąd nie bada prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku, ograniczając się do oceny, czy według przytoczonych okoliczności złożenie do depozytu jest prawnie uzasadnione.
Prawo o notariacie art. 95i
Ustawa Prawo o notariacie
Rejestr spadkowy prowadzony zgodnie z tym przepisem zawiera akty poświadczenia dziedziczenia.
Prawo o notariacie art. 95j
Ustawa Prawo o notariacie
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Prawo o notariacie art. 95n § 3
Ustawa Prawo o notariacie
Wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia może być wydany osobie, która wykaże istnienie interesu prawnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik ma obowiązek zachowania zwykłej staranności w ustalaniu wierzyciela. Istnienie rejestru spadkowego i możliwość uzyskania wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia wykluczają brak wiedzy o wierzycielu jako okoliczność usprawiedliwiającą złożenie do depozytu. Kognicja sądu w postępowaniu o depozyt jest ograniczona, ale nie zwalnia dłużnika z obowiązku wykazania przesłanek materialnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Sąd w postępowaniu o depozyt nie powinien badać możliwości ustalenia wierzyciela. Sam fakt śmierci pracownika i brak wiedzy o spadkobiercach uzasadniają złożenie do depozytu. Kognicja sądu powinna ograniczyć się do oceny formalnej wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Od dłużnika należy wymagać zwykłej staranności w ustalaniu danych wierzyciela, a niedbalstwo w tym zakresie pozbawia go możliwości spełnienia w ten sposób świadczenia wobec wierzyciela. Nie oznacza to jednakże, że sąd ma obowiązek bezkrytycznie uwzględnić każdy wniosek o złożenie do depozytu sądowego jedynie dlatego, że spełnia on wymogi formalne pisma procesowego.
Skład orzekający
Jarosław Gołębiowski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Mizera
sędzia
Grzegorz Ślęzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązków dłużnika w zakresie ustalania wierzyciela przy składaniu świadczenia do depozytu sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wiedzy o spadkobiercach, ale z możliwością łatwego ustalenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o depozycie sądowym i obowiązki dłużnika w kontekście prawa spadkowego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy brak wiedzy o spadkobiercach zawsze pozwala złożyć dług do depozytu sądowego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4417,19 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 176/17 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2017r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jarosław Gołębiowski (spr.) Sędziowie SO Dariusz Mizera SA w SO Grzegorz Ślęzak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 roku w Piotrkowie Tryb. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 3 lutego 2017 roku, sygn. akt I Ns 1074/16 postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt II Ca 176/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 lutego 2017 roku, wydanym w sprawie I Ns 1074/16, Sąd Rejonowy w Bełchatowie oddalił wniosek (...) Spółki z o.o. z siedzibą w R. o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego kwoty 4.417,19 złotych tytułem zapłaty wynagrodzenia oraz odprawy pośmiertnej należnych D. C. , zmarłemu w dniu (...) . W uzasadnieniu wskazał, że złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego jest dopuszczalne w przypadkach określonych w przepisach prawa materialnego. Art. 467 pkt 1 k.c. umożliwiają dłużnikowi złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca podnosił, że nie wie, kto jest wierzycielem, tj. kto jest spadkobiercą jego pracownika, jednakże z powszechnie dostępnego rejestru spadkowego (https://rejestry-notarialne.pl) prowadzonego zgodnie z art. 951 ustawy Prawo o notariacie wynika, że został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia po D. C. , sporządzony przez notariusza A. U. w B. . W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu Rejonowego nie zachodziły podstawy do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, albowiem wnioskodawca może łatwo ustalić, kto jest wierzycielem. Apelację od powyższego postanowienia złożył w dniu 1 marca 2017 roku (data nadania w placówce pocztowej) wnioskodawca (...) Spółka z o.o. z siedzibą w R. . Apelujący zarzucił postanowieniu: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 693 1 k.p.c. : a) poprzez uznanie, że złożenie przez wnioskodawcę świadczenia pieniężnego do depozytu sądowego nie jest prawnie uzasadnione, ponieważ z powszechnie dostępnego rejestru spadkowego prowadzonego na podstawie art. 95i ustawy Prawo o notariacie wynika, że został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia po D. C. , sporządzony przez notariusza A. U. w B. i w związku z tym wnioskodawca może łatwo ustalić, kto jest wierzycielem, podczas gdy kognicja sądu w postępowaniu w przedmiocie złożenia świadczenia do depozytu sądowego nie obejmuje uprawnienia do badania prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku, a obejmuje jedynie ocenę, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki usprawiedliwiające złożenie świadczenia do depozytu; b) poprzez uznanie, że sam fakt śmierci pracownika oraz brak wiedzy co do ewentualnych jego spadkobierców nie są okolicznościami uzasadniającymi złożenie świadczenia do depozytu sądowego, ponieważ z powszechnie dostępnego rejestru spadkowego prowadzonego na podstawie art. 95i ustawy Prawo o notariacie wynika, że został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia po D. C. , sporządzony przez notariusza A. U. w B. i w związku z tym wnioskodawca może łatwo ustalić, kto jest wierzycielem, podczas gdy kognicja sądu w niniejszym postępowaniu na tego rodzaju ustalenia nie upoważniała i powinna się ograniczyć do badania, czy w świetle przytoczonych we wniosku okoliczności złożenie do depozytu jest prawnie uzasadnione. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 467 pkt 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę we wniosku tj. fakt śmierci pracownika, brak wiedzy o jego ewentualnych spadkobiercach oraz brak zgłoszenia wobec wnioskodawcy roszczeń z tytułu nawiązanego ze zmarłym pracownikiem stosunku pracy oraz faktem jego śmierci, nie mieszczą się w przesłance z art. 467 pkt 1 k.c. tj. ze okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem albo nie zna miejsca zamieszkania wierzyciela. Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku w całości; bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bełchatowie do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Lektura akt i zebranego w nich materiału dowodowego nie prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem regulacji zawartej w art. 693 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego sąd nie bada prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku, ograniczając się do oceny, czy według przytoczonych okoliczności złożenie do depozytu jest prawnie uzasadnione. W świetle treści powyższego przepisu nie ulega wątpliwości, że kognicja sądu w postępowaniu o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego jest ograniczona do formalnej oceny twierdzeń wniosku. Nie oznacza to jednakże, że sąd ma obowiązek bezkrytycznie uwzględnić każdy wniosek o złożenie do depozytu sądowego jedynie dlatego, że spełnia on wymogi formalne pisma procesowego i zawiera elementy określone w art. 693 k.p.c. (określenie zobowiązania, przy wykonaniu, którego składa się przedmiot; przytoczenie okoliczności uzasadniających złożenie; dokładne oznaczenie przedmiotu, który ma być złożony oraz wskazanie osoby, której przedmiot ma być wydany, oraz warunków, pod którymi wydanie ma nastąpić). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca podał jako materialnoprawną podstawę wniosku art. 467 § 1 k.p.c. Przepis ten uprawnia do złożenia świadczenia do depozytu sądowego, jeżeli dłużnik wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie kto jest wierzycielem albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby. Na gruncie stosowania tego przepisu przyjmuje się, że od dłużnika należy wymagać zwykłej staranności w ustalaniu danych wierzyciela, a niedbalstwo w tym zakresie pozbawia go możliwości spełnienia w ten sposób świadczenia wobec wierzyciela (por. Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego pod red. K. Osajdy, Legalis 2017). Analiza akt sprawy wskazuje tymczasem, że wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w celu ustalenia danych spadkobierców po swoim zmarłym pracowniku D. C. zwrócił się jedynie do Sądu Rejonowego w Bełchatowie o udzielenie informacji, czy toczyło się przed nim postępowanie w sprawie nabycia spadku po ww. pracowniku. Wnioskodawca nie podjął jednakże próby ustalenia, czy został wydany akt poświadczenia dziedziczenia po D. C. , mimo że zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma zgodnie z art. 95j ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 1796 ze zm.) skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Ustalenie takie nie jest tymczasem rzeczą skomplikowaną biorąc pod uwagę, że jest ono możliwe na podstawie powszechnie dostępnego rejestru spadkowego (https://rejestry-notarialne.pl). Nie powinno także sprawić trudności pełnomocnikowi wnioskodawcy uzyskanie wypisu zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia w kancelarii notarialnej, w której został akt ten został sporządzony, albowiem zgodnie z art. 95n § 3 ww. ustawy wypis taki może być wydany osobie, która wykaże istnienie interesu prawnego. W ocenie Sądu Okręgowego analiza wniosku, wbrew odmiennym twierdzeniom apelującego, nie pozwalała zatem uznać za spełnioną przesłankę z art. 467 pkt 1 k.c. Pełnomocnik wnioskodawcy nie wykazał bowiem, że na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie kto jest spadkobiercą (spadkobiercami) swojego zmarłego pracownika. W tej sytuacji podniesiony w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 467 pkt 1 k.c. – należało uznać za chybiony. Z tych też względów Sąd Okręgowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do zezwolenia na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego i na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację wnioskodawcy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI