II Ca 174/15

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2015-03-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
depozyt sądowyzwrot depozytuzabezpieczenienakaz zapłatyapelacjakoszty postępowaniasyndyk masy upadłości

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, zwracając wnioskodawcy część depozytu sądowego, który został złożony jako zabezpieczenie, a nie wykonanie zobowiązania.

Sprawa dotyczyła zwrotu depozytu sądowego złożonego przez spółkę M. (...) P. na skutek nakazu zapłaty, który stanowił jedynie tytuł zabezpieczenia. Sąd Rejonowy zwrócił część środków, ale Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację syndyka masy upadłości, zmienił to postanowienie. Ustalono, że środki zostały złożone w celu zabezpieczenia, a nie wykonania zobowiązania, co skutkowało zwrotem większej kwoty wnioskodawcy niż pierwotnie orzeczono.

Wnioskodawca, M. (...) P. - (...) - (...) Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K., domagał się zwrotu części środków złożonych do depozytu sądowego. Kwota ta, wynosząca 194 444,27 zł, została złożona na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie VII Ns 229/13, tytułem zobowiązania wynikającego z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Kielcach w dniu 4 grudnia 2012 r. (sygn. akt VII GNc 378/12), który stanowił tytuł zabezpieczenia. Sąd Rejonowy zwrócił wnioskodawcy kwotę 62 085,22 zł. Syndyk masy upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwrotu depozytu sądowego. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację, uznał ją za częściowo zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy naruszył art. 693¹¹ § 1 k.p.c., wydając postanowienie o zwrocie depozytu dłużnikowi, mimo że wierzyciel (syndyk) złożył wcześniej wniosek o wydanie depozytu. Sąd Okręgowy ustalił, że wierzycielowi wydano już znaczną część środków, a pozostała kwota do zwrotu dłużnikowi wynosi 40 819,49 zł. Podkreślono, że nakaz zapłaty był nieprawomocny w momencie złożenia środków do depozytu i stanowił jedynie tytuł zabezpieczenia, a nie wykonanie zobowiązania. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zwracając wnioskodawcy kwotę 40 819,49 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, środki złożone do depozytu sądowego tytułem zabezpieczenia podlegają zwrotowi dłużnikowi, jeśli wierzyciel nie uzyskał prawomocnego tytułu do ich wydania, a wierzyciel złożył wniosek o wydanie depozytu przed wnioskiem o zwrot przez dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że nakaz zapłaty stanowiący tytuł zabezpieczenia nie jest podstawą do wykonania zobowiązania, a jedynie do zabezpieczenia roszczenia. W związku z tym, środki złożone w depozycie w celu zabezpieczenia podlegają zwrotowi dłużnikowi, jeśli wierzyciel nie złożył wniosku o ich wydanie przed wnioskiem dłużnika o zwrot.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

M. (...) P. - (...) - (...) Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K.

Strony

NazwaTypRola
M. (...) P. - (...) - (...) Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K.spółkawnioskodawca
Syndyk Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K.spółkauczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 693¹¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydał postanowienie o zwrocie depozytu dłużnikowi, mimo że wcześniej wierzyciel złożył wniosek o wydanie depozytu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 693¹²

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu depozytu dłużnikowi, gdy wpłata nastąpiła na skutek nakazu zapłaty stanowiącego tytuł zabezpieczenia.

k.p.c. art. 492 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym stanowi tytuł zabezpieczenia.

k.c. art. 470

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania w przypadku depozytu sądowego złożonego w celu zabezpieczenia.

k.p.c. art. 752

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zabezpieczenia roszczenia.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nakaz zapłaty stanowiący tytuł zabezpieczenia nie jest podstawą do wykonania zobowiązania, a jedynie do zabezpieczenia roszczenia. Środki złożone do depozytu sądowego tytułem zabezpieczenia podlegają zwrotowi dłużnikowi, jeśli wierzyciel nie złożył wniosku o ich wydanie przed wnioskiem dłużnika o zwrot.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy prawidłowo zwrócił część depozytu sądowego wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

nakaz zapłaty wydany przeciwko wnioskodawcy niniejszego postępowania był nieprawomocny w momencie złożenia objętych nim środków materialnych do depozytu i w myśl art. 492 k.p.c. stanowił on jedynie tytuł zabezpieczenia. Złożenie pieniędzy do depozytu sądowego celem zabezpieczenia roszczenia jest tylko instytucją procesową i ma na celu wyłącznie zabezpieczenie roszczenia pieniężnego, nie chodzi tu natomiast o zwolnienie dłużnika z wykonania zobowiązania.

Skład orzekający

Sławomir Buras

przewodniczący

Teresa Strojnowska

sędzia

Rafał Adamczyk

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących depozytu sądowego złożonego na podstawie tytułu zabezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy środek złożony do depozytu jest zabezpieczeniem, a nie wykonaniem zobowiązania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między zabezpieczeniem a wykonaniem zobowiązania w kontekście depozytu sądowego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Zabezpieczenie czy wykonanie? Kiedy sąd zwróci Ci pieniądze z depozytu.

Dane finansowe

WPS: 194 444,27 PLN

zwrot depozytu sądowego: 40 819,49 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 174/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Sławomir Buras Sędziowie: SSO Teresa Strojnowska SSO Rafał Adamczyk (spr.) Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy z wniosku M. (...) P. - (...) - (...) Spółki z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K. z udziałem Syndyka Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. o zwrot depozytu sądowego na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt VII Ns 921/14 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 (pierwszym) w całości i zwrócić M. (...) P. - (...) - (...) Spółce z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K. kwotę 40 819,49 (czterdzieści tysięcy osiemset dziewiętnaście 49/100) złotych z kwoty 194 444,27 (sto dziewięćdziesiąt cztery tysiące czterysta czterdzieści cztery 27/100) złotych złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 maja 2013 roku, sygn. akt VII Ns 229/13 i zaksięgowanej pod pozycją (...) ; oddalić wniosek i apelację w pozostałej części; orzec, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt II Ca 174/15 UZASADNIENIE Wnioskodawca M. (...) P. - (...) - 96 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. w K. domagał się zwrotu na swoją rzecz kwoty 62901,30 zł jako części środków wpłaconych do depozytu sądowego (kwoty 194444,27 zł) na rachunek bankowy Sądu Rejonowego w Kielcach pod pozycją (...) , stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie VII Ns 229/13. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach zwrócił M. (...) P. - (...) - 96 Spółce z o.o. S.K.A. w K. kwotę 62085,22 zł wraz z należnymi od tej kwoty odsetkami - z kwoty 194444,27 zł, złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r., wydanego w sprawie VII Ns 229/13 i zaksięgowanej pod pozycją (...) (punkt 1.); oddalił wniosek w pozostałym zakresie (punkt 2.); orzekł, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (punkt 3.). Sąd Rejonowy ustalił, że postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie VII Ns 229/13 zezwolił Malta (...) P. - (...) - (...) Spółce z o.o. S.K.A. w K. na złożenie do depozytu sądowego kwoty 194444,27 zł tytułem zobowiązania wynikającego z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Kielcach w dniu 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VII GNc 378/12, stanowiącego od chwili wydania tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności – określając osoby uprawnione do odbioru przedmiotu depozytu i warunki, jakie te osoby mają spełnić. Wskazaną kwotę zaksięgowano na rachunku bankowym Sądu (...) . Sąd Okręgowy w Kielcach nakazem zapłaty z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VII GNc 378/12 nakazał, aby M. (...) P. - (...) - (...) Spółka z o.o. S.K.A. w K. zapłaciła Syndykowi Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o. w K. w upadłości likwidacyjnej kwotę 168026,33 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 lutego 2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu w kwocie 3617 zł, a wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. w sprawie VII GC 214/13 Sąd Okręgowy w Kielcach uchylił nakaz zapłaty co do kwoty 51482,16 zł z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 21 lutego 2012 r. do dnia zapłaty oraz co do kosztów procesu w kwocie 3617 zł, utrzymując nakaz zapłaty w mocy w pozostałym zakresie. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że należna wierzycielowi kwota wynosi 132359,05 zł (należność główna - 116544,17 zł, odsetki ustawowe - 15814,88 zł), natomiast różnica między kwotą wpłaconą do depozytu a kwotą należną wierzycielowi wynosi 62085,22 zł (194444,27 zł - 132359,05 zł) i o wydaniu takiej kwoty Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 693 11 § 1 k.p.c. , oddalając wniosek w pozostałym zakresie jako niezasadny. Uczestnik Syndyk Masy Upadłości (...) Budownictwo Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. wniósł apelację od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1. powyższego postanowienia. Zarzucił: - naruszenie art. 693 11 § 1 k.p.c. poprzez wydanie postanowienia o zwróceniu dłużnikowi depozytu sądowego, pomimo że wierzyciel złożył wniosek o wydanie depozytu przed złożeniem wniosku o zwrot depozytu przez dłużnika, - naruszenie art. 693 12 k.p.c. poprzez wydanie postanowienia o zwróceniu dłużnikowi depozytu sądowego, pomimo że wpłata na depozyt nastąpiła na skutek wydania przez Sąd Okręgowy w Kielcach nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VII GNc 378/12, który stanowił tytuł zabezpieczenia, a dokonując złożenia na depozyt dłużnik działał w oparciu o przepis art. 492 § 1 zd. 2 k.p.c. Wskazując na powyższe zarzuty, uczestnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i oddalenie wniosku o zwrot depozytu w całości oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania w drugiej instancji według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Sąd Rejonowy naruszył przepis art. 693 11 § 1 k.p.c. , bowiem wydał postanowienie o zwrocie depozytu dłużnikowi, mimo że wcześniej wierzyciel złożył wniosek o wydanie depozytu, zarejestrowany w Sądzie Rejonowym w Kielcach pod sygn. akt I Ns 811/14. W sprawie tej postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach wydał wnioskodawcy Syndykowi Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. z depozytu sądowego kwotę 116554,17 zł tytułem należności głównej oraz kwotę 15816,24 zł tytułem odsetek od należności głównej za okres od dnia 21 lutego 2012 r. do dnia 7 marca 2013 r., które to środki zostały złożone do depozytu sądowego Sądu Rejonowego w Kielcach pod pozycją (...) na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie VII Ns 229/13 (punkt 1.) i oddalił wniosek w pozostałym zakresie (punkt 2.). Na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt I Ns 811/14 Sąd Okręgowy w Kielcach postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II Ca 7/15 zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 2. w ten sposób, że wydał wnioskodawcy tytułem odsetek od należności głównej dalszą kwotę 21254,37 zł, złożoną do depozytu określonego w punkcie 1., z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2014 r. Tym samym wierzycielowi Syndykowi Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. wydano dotychczas depozyt w kwocie 153624,78 zł (116554,17 zł + 15816,24 zł + 21254,37 zł), zatem do zwrotu dłużnikowi – zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt VII Ns 229/13 i art. 693 12 k.p.c. - pozostało 40819,49 zł (194444,27 zł - 153624,78 zł). Należy podnieść, że nakaz zapłaty wydany przeciwko wnioskodawcy niniejszego postępowania był nieprawomocny w momencie złożenia objętych nim środków materialnych do depozytu i w myśl art. 492 k.p.c. stanowił on jedynie tytuł zabezpieczenia. W związku z tym dłużnik nie mógł składać tych środków w depozycie sądowym w celu spełnienia świadczenia; mógł to uczynić jedynie w celu zabezpieczenia dochodzonego roszczenia. W takim przypadku nie ma zastosowania art. 470 k.c. , lecz przepis art. 752 k.p.c. Złożenie pieniędzy do depozytu sądowego celem zabezpieczenia roszczenia jest tylko instytucją procesową i ma na celu wyłącznie zabezpieczenie roszczenia pieniężnego, nie chodzi tu natomiast o zwolnienie dłużnika z wykonania zobowiązania. Przedmiotem hipotez z art. 692 - 693 17 k.p.c. jest realizacja instytucji prawa materialnego, nie ma możliwości stosowania tych przepisów do postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego. Zakresy obu unormowań wzajemnie się wykluczają (tak Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 grudnia 1986 r, III CZP 62/86, OSNC 1987/10/146). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 1. w całości i zwrócił M. (...) P. - (...) - (...) Spółce z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K. kwotę 40819,49 zł z kwoty 199444,27 zł złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt VII Ns 229/13 i zaksięgowanej pod pozycją (...) i oddalił wniosek w pozostałej części, a na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację w pozostałej części. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI