II Ca 1702/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki O. Z. przeciwko byłemu mężowi Ł. Z. o zapłatę i ustalenie obowiązku spłaty kredytu zaciągniętego w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Powódka domagała się zwrotu połowy spłaconej przez siebie części kredytu po ustaniu wspólności oraz ustalenia obowiązku pozwanego do spłaty pozostałej kwoty. Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił powództwo, wskazując, że powódka nie udowodniła, na co przeznaczyła kredyt, a tym samym nie wykazała, że został on zaciągnięty na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny, co jest warunkiem solidarnej odpowiedzialności małżonka na podstawie art. 30 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (krio). Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją. Sąd drugiej instancji podkreślił, że powódka nie wykazała rzeczywistego przeznaczenia środków z kredytu, przedstawiając dwie niespójne wersje (koszty wesela, zakup samochodu dla męża). Sąd Okręgowy wyjaśnił, że dla zastosowania art. 30 krio kluczowe jest udowodnienie, że dług został zaciągnięty na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny, a sama wiedza i zgoda małżonka nie wystarczą. Ponadto, sąd rozważył możliwość rozliczeń na podstawie przepisów o nakładach na majątek wspólny (art. 45 i 46 krio w zw. z art. 1035 kc i art. 207 kc) oraz o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 kc), stwierdzając, że powódka nie wykazała, aby środki z kredytu stanowiły nakład na majątek wspólny ani aby doszło do wzbogacenia pozwanego. Sąd Okręgowy uznał również, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu obowiązku pozwanego na podstawie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc). W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powódka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonków za długi zaciągnięte w trakcie wspólności majątkowej, zwłaszcza w kontekście braku wykazania przeznaczenia środków na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny oraz rozliczeń majątkowych po ustaniu wspólności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy. Kluczowe jest udowodnienie przeznaczenia środków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek, który spłacił po ustaniu wspólności majątkowej kredyt zaciągnięty w trakcie jej trwania, może domagać się od drugiego małżonka zwrotu połowy spłaconej kwoty, jeśli kredyt nie został zaciągnięty na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kredyt nie został zaciągnięty na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny, drugi małżonek nie ponosi solidarnej odpowiedzialności, a tym samym nie ma podstaw do żądania zwrotu części spłaty na podstawie art. 30 § 1 krio.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała, na co przeznaczyła środki z kredytu, a przedstawione przez nią wersje były niespójne i nie potwierdzone dowodowo. Brak dowodów na przeznaczenie kredytu na zwykłe potrzeby rodziny wyklucza odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 30 krio. Sąd rozważył także inne podstawy prawne (art. 45, 46 krio, art. 405 kc), stwierdzając brak przesłanek do ich zastosowania z powodu niewykazania przez powódkę charakteru nakładu na majątek wspólny lub bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego.
Czy istnieje interes prawny w ustaleniu obowiązku byłego małżonka do spłaty pozostałej części kredytu na podstawie art. 189 kpc, gdy możliwe jest dochodzenie roszczenia o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, interes prawny w ustaleniu istnieje tylko wtedy, gdy nie jest możliwe dochodzenie roszczenia o świadczenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu obowiązku pozwanego, ponieważ mogła dochodzić roszczenia o zapłatę w postępowaniu procesowym, które ma dalej idące skutki niż samo ustalenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ł. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
krio art. 30 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dług zaciągnięty przez jednego małżonka w czasie trwania wspólności majątkowej rodzi solidarną odpowiedzialność drugiego małżonka tylko wtedy, gdy został zaciągnięty w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.
Pomocnicze
kc art. 405
Kodeks cywilny
Roszczenie oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu ma charakter subsydiarny i wchodzi w grę dopiero po wykluczeniu odpowiedzialności na innej podstawie prawnej.
kc art. 376 § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
Reguluje sytuację, w której małżonkowie pozostają dłużnikami osobistymi po ustaniu wspólności, odpowiadając solidarnie wobec wierzyciela.
kc art. 45
Kodeks cywilny
Dotyczy rozliczeń nakładów na majątek wspólny po ustaniu wspólności majątkowej.
kc art. 46
Kodeks cywilny
W sprawach nieuregulowanych w art. 45 krio, do majątku objętego wspólnością stosuje się przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
kpc art. 618 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozliczeń długów spłaconych do dnia prawomocnego podziału majątku.
kpc art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
kpc art. 207
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje rozliczenie pomiędzy współwłaścicielami wydatków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną.
kpc art. 350 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sprostowania niedokładności pisarskich w orzeczeniu.
kpc art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres postępowania apelacyjnego.
kpc art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
kpc art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady ponoszenia kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie wykazała, na co przeznaczyła środki z kredytu. • Powódka nie wykazała, że kredyt został zaciągnięty na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny. • Przedstawione przez powódkę wersje przeznaczenia kredytu były niespójne i nieudowodnione. • Brak interesu prawnego w ustaleniu obowiązku pozwanego na podstawie art. 189 kpc.
Odrzucone argumenty
Kredyt został zaciągnięty w trakcie trwania wspólności majątkowej. • Pozwany wiedział o zaciągnięciu kredytu i wyraził na to zgodę. • Spłacenie zobowiązań kredytowych przez powódkę skutkowało jej zubożeniem. • Pokrycie kosztów wesela lub części zakupu samochodu stanowi pokrycie zwykłych potrzeb rodziny.
Godne uwagi sformułowania
nie wykazała na co zaciągnęła i przeznaczyła kredyt • nie ma podstaw, by przyjąć, że pozwany był zobowiązany solidarnie z powódką do zwrotu tego kredytu, skoro nie można stwierdzić, że kredyt został zaciągnięty na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny • dług zaciągnięty przez jednego małżonka w czasie trwania wspólności ustawowej zostaje zużyty na majątek wspólny, a następnie spłacony w okresie pomiędzy ustaniem wspólności, a podziałem majątku wspólnego. Wówczas spłacona należność przestaje być długiem i przekształca się w roszczenie tego małżonka (który dokonał spłaty) o zwrot nakładów na majątek wspólny. • przez zobowiązania zaciągnięte w sprawach wynikających z zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny (art. 30 § i k.r.o.) należy rozumieć tylko te zobowiązania, które odnoszą się do normalnych, codziennych potrzeb rodziny, wymagających bezwzględnie zaspokojenia bez potrzeby podejmowania przez małżonków specjalnych decyzji. • nie chodzi o każdy, w szczególności subiektywnie odczuwany stan owej niepewności, a po drugie - ochrona prawna, jakiej może oczekiwać podmiot odwołujący się do owej obiektywnej niepewności sfery własnych praw i obowiązków musi prowadzić do definitywnego jej wyeliminowania.
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Klesyk
członek
Bartosz Pniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonków za długi zaciągnięte w trakcie wspólności majątkowej, zwłaszcza w kontekście braku wykazania przeznaczenia środków na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny oraz rozliczeń majątkowych po ustaniu wspólności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy. Kluczowe jest udowodnienie przeznaczenia środków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń finansowych między małżonkami po ustaniu wspólności, a interpretacja pojęcia 'zwykłych potrzeb rodziny' jest istotna praktycznie dla wielu osób.
“Czy spłacony kredyt zaciągnięty w małżeństwie zawsze można rozliczyć z byłym partnerem? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1401,73 PLN
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.