II CA 170/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z wniosku O. K. przy udziale Gminy B. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie. Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich zatwierdził uchylenie się przedstawicieli ustawowych małoletniej O. K. od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po A. C. Sąd Rejonowy ustalił, że matka małoletniej, K. K. (1), odrzuciła spadek po swoim ojcu A. C. w swoim imieniu, ale nie złożyła oświadczenia w imieniu córki, ponieważ notariusz zapewniła ją, że dziecko jest chronione i nie będzie odpowiadać za długi spadkowe. Sąd Rejonowy uznał, że przedstawiciele ustawowi działali pod wpływem istotnego błędu co do prawa. Uczestnik postępowania, Gmina B., złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 § 1 KPC oraz art. 84 § 1 i 2 KC w zw. z art. 1019 § 1 KC. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że błąd co do prawa, wywołany zapewnieniem notariusza, jest istotny i uzasadnia uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu. Sąd podkreślił, że art. 84 KC dopuszcza uchylenie się od skutków prawnych także z powodu błędu co do prawa, jeśli jest on istotny i dotyczy treści czynności prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 84 KC w kontekście błędów co do prawa w sprawach spadkowych, zwłaszcza w przypadku działań pod wpływem informacji udzielonych przez notariuszy.
Stosowanie w przypadkach, gdy błąd co do prawa jest istotny i dotyczy treści czynności prawnej, a nie tylko ogólnej niewiedzy prawnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy błąd co do prawa, wywołany zapewnieniem notariusza, może stanowić podstawę do uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błąd co do prawa, jeśli jest istotny i dotyczy treści czynności prawnej, może stanowić podstawę do uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 84 Kodeksu cywilnego dopuszcza uchylenie się od skutków prawnych także z powodu błędu co do prawa, a nie tylko co do faktów. W sytuacji, gdy notariusz zapewnił przedstawicielkę ustawową małoletniego, że dziecko jest chronione i nie będzie odpowiadać za długi spadkowe, można mówić o istotnym błędzie co do prawa, który uzasadnia uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie.
Czy informacja udzielona przez notariusza o ochronie małoletniego spadkobiercy, który dziedziczy z dobrodziejstwem inwentarza, może stanowić podstawę do uznania błędu co do prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapewnienie notariusza o ochronie dziecka, które dziedziczy z dobrodziejstwem inwentarza, może wywołać u przedstawiciela ustawowego błędne przekonanie, że nie jest konieczne składanie oświadczenia o odrzuceniu spadku, co stanowi istotny błąd co do prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapewnienie notariusza, osoby zaufania publicznego, o ochronie dziecka mogło uzasadniać przekonanie przedstawiciela ustawowego, że nie musi składać oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniej. Błąd ten dotyczył treści przyjęcia spadku (braku powołania do spadku) i był wywołany szczególnymi okolicznościami, co czyniło go istotnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Gmina B. | instytucja | uczestnik postępowania |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy wnioskodawczyni |
| J. K. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy wnioskodawczyni |
| A. C. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| E. C. | osoba_fizyczna | córka spadkodawcy |
| J. N. | osoba_fizyczna | odrzucił spadek w imieniu małoletniej N. N. |
| M. N. | osoba_fizyczna | odrzuciła spadek |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 1019 § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
k.c. art. 84 § 1
Kodeks cywilny
Dopuszcza uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, w tym błędu co do prawa, jeżeli jest on istotny.
k.c. art. 84 § 2
Kodeks cywilny
Określa, że w przypadku błędu co do prawa, uchylenie się jest możliwe tylko wtedy, gdy błąd dotyczy treści czynności prawnej i jest istotny.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego w przypadku oddalenia apelacji.
k.c. art. 1015 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotny błąd co do prawa, wywołany zapewnieniem notariusza, uzasadnia uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu do odrzucenia spadku. • Art. 84 KC dopuszcza uchylenie się od skutków prawnych także z powodu błędu co do prawa, jeśli jest on istotny i dotyczy treści czynności prawnej.
Odrzucone argumenty
Informacja notariusza o ochronie małoletniego dziedziczącego z dobrodziejstwem inwentarza nie może stanowić błędu co do prawa, gdyż małoletni jest z mocy prawa chroniony. • Nie jest możliwe uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, gdy spadkobierca był w błędzie co do skutków prawnych określonych zdarzeń (błąd co do prawa).
Godne uwagi sformułowania
błąd co do prawa dotyczący treści czynności prawnej • zapewnienie notariusza – osoby zaufania publicznego • uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku pod wpływem istotnego błędu, co do prawa
Skład orzekający
Jerzy Dydo
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
sędzia
Maciej Ejsmont
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 84 KC w kontekście błędów co do prawa w sprawach spadkowych, zwłaszcza w przypadku działań pod wpływem informacji udzielonych przez notariuszy."
Ograniczenia: Stosowanie w przypadkach, gdy błąd co do prawa jest istotny i dotyczy treści czynności prawnej, a nie tylko ogólnej niewiedzy prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zrozumienie przepisów spadkowych i jak zapewnienia urzędników mogą prowadzić do istotnych błędów prawnych, co jest interesujące zarówno dla prawników, jak i dla osób dziedziczących.
“Czy zapewnienie notariusza o ochronie dziecka może usprawiedliwić niezłożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.