II CA 1694/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 24 września 2019 r. Sąd Rejonowy w Stargardzie częściowo zaocznie, a częściowo co do zasady, zasądził od pozwanych J. D. (1), B. D. i W. D. solidarnie na rzecz powoda Gminy M. kwotę 4.820,85 zł z odsetkami oraz 2.122 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu socjalnego. Sąd ustalił, że pozwani zajmowali lokal bez tytułu prawnego od września 2015 r. do lipca 2017 r., a ich odpowiedzialność jest solidarna z odpowiedzialnością E. D., wobec której zapadł prawomocny nakaz zapłaty. Pozwany B. D. wniósł apelację, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące jego zamieszkiwania w lokalu oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. Sąd Okręgowy oddalił apelację w zakresie wniosków dowodowych jako spóźnionych, ale częściowo zmienił zaskarżony wyrok, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 70/15) wskazującej, że odpowiedzialność odszkodowawcza osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego ma charakter odpowiedzialności in solidum. Sąd Okręgowy nie obciążył pozwanego B. D. kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na szczególną sytuację (postępowanie zainicjowane przez kuratora).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja odpowiedzialności in solidum osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego oraz stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach z udziałem kuratora.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z lokalem socjalnym i odpowiedzialnością solidarną.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest podstawa prawna i zakres odpowiedzialności odszkodowawczej osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Osobom zajmującym lokal bez tytułu prawnego przysługuje odpowiedzialność odszkodowawcza na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, która odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby uzyskać z tytułu najmu lokalu. Odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności in solidum.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego III CZP 70/15, która precyzuje, że odpowiedzialność ta nie wymaga winy i nie jest odpowiedzialnością deliktową, co wyklucza zastosowanie art. 441 § 1 k.c. w tradycyjnym rozumieniu. Każda z osób zajmujących lokal odpowiada w pełnej wysokości, a spełnienie świadczenia przez jedną osobę zaspokaja całość szkody właściciela.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na wniosek kuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. okazał się chybiony, ponieważ wniosek o przesłuchanie świadków (w tym J. i W. D.) nie został złożony na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, a wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań R. P. zawarty w apelacji był spóźniony zgodnie z art. 381 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że dowód z przesłuchania stron ma charakter wyjątkowy i może być przeprowadzony tylko po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku. Ponadto, wnioski dowodowe, które mogły być złożone w pierwszej instancji, nie mogą być podnoszone w apelacji, chyba że wystąpiły szczególne okoliczności, których w tym przypadku nie było.
Czy pozwany B. D. zamieszkiwał w lokalu przy ul. (...) w S. w okresie objętym pozwem (wrzesień 2015 - lipiec 2017)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że pozwany B. D. zamieszkiwał w lokalu w spornym okresie, co potwierdzają dokumenty (historia sald, adres zamieszkania) oraz oświadczenie R. P.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że argumentacja apelacji kwestionująca zamieszkiwanie pozwanego w lokalu nie została udowodniona. Pozwany uzyskał przydział lokalu, posługiwał się jego adresem i nie zgłaszał opuszczenia lokalu. Oświadczenie R. P. zostało ocenione jako wiarygodne i odnoszące się do B. D., a nie W. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Gmina M. | instytucja | powód |
| M. H. | osoba_fizyczna | kurator pozwanego B. D. |
| J. D. (2) | osoba_fizyczna | najemca |
Przepisy (12)
Główne
u.o.p.l. art. 18 § 1 i 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie, które odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności in solidum.
Pomocnicze
k.p.c. art. 339 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania wyroku zaocznego w stosunku do pozwanych, którzy nie złożyli odpowiedzi na pozew.
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna orzekania o odsetkach ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy przy orzekaniu o kosztach procesu.
k.p.c. art. 333 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Nowe fakty i dowody w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani zajmowali lokal bez tytułu prawnego. • Wysokość dochodzonego roszczenia została wykazana. • Pozwany B. D. zamieszkiwał w lokalu w spornym okresie. • Odpowiedzialność pozwanych jest solidarna (in solidum).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 227 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez błędne uznanie, że pozwany B. D. zamieszkiwał w lokalu w spornym okresie.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność in solidum • odpowiedzialność odszkodowawcza osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego • nie zostało wykazane aby pozwany zamieszkiwał w ww. lokalu w spornym okresie • zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. okazał się chybiony • nie można przyjąć, że zwiększanie liczby osób zajmujących lokal zwiększa omawianą postać szkody wierzyciela
Skład orzekający
Iwona Siuta
sędzia
Katarzyna Longa
sędzia
Ziemowit Parzychowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności in solidum osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego oraz stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach z udziałem kuratora."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z lokalem socjalnym i odpowiedzialnością solidarną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezumownego korzystania z lokali komunalnych i wyjaśnia kwestię odpowiedzialności solidarnych dłużników, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i samorządów.
“Solidarna odpowiedzialność za lokal socjalny: co oznacza 'in solidum'?”
Dane finansowe
WPS: 4820,85 PLN
odszkodowanie: 4820,85 PLN
zwrot kosztów procesu: 2122 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.