II CA 1687/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa C.M. o ustalenie nieważności oświadczenia woli złożonego w dniu 18 grudnia 1996 r. w przedmiocie rozwiązania umowy najmu lokalu mieszkalnego. Powód twierdził, że jego oświadczenie było wadliwe z powodu stanu psychicznego, powołując się na przepisy art. 82 i 84 Kodeksu cywilnego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód, mimo pewnych problemów z funkcjonowaniem intelektualnym i osobowościowym, był świadomy i swobodny w podjęciu decyzji o rozwiązaniu umowy najmu. Sąd pierwszej instancji oparł się na opiniach biegłych, które wskazywały, że powód nie znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, a także nie działał pod wpływem istotnego błędu. Sąd Rejonowy podkreślił, że powód przez wiele lat nie podejmował działań kwestionujących rozwiązanie umowy, co potwierdzało jego zamiar. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją, podzielając w całości ustalenia i wnioski sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy dodatkowo wskazał, że powód utracił interes prawny w ustaleniu nieważności umowy najmu, ponieważ lokal ten został już w międzyczasie sprzedany i nie istniał jako przedmiot najmu w momencie wnoszenia pozwu. Sąd Okręgowy podkreślił, że opinie biegłych były jednoznaczne i nie dawały podstaw do przyjęcia wad oświadczenia woli, a także że powód nie wykazał skutecznego uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli w wymaganym terminie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jego sytuację materialną i charakter sprawy, a także przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wad oświadczenia woli (art. 82, 84, 88 k.c.) w kontekście stanu psychicznego i intelektualnego strony, a także kwestia interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy, gdy przedmiot najmu już nie istnieje.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i stanu zdrowia powoda. Kwestia interesu prawnego jest ściśle związana z faktem sprzedaży lokalu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy najmu lokalu mieszkalnego złożone przez osobę z problemami psychicznymi i intelektualnymi jest nieważne z powodu wad oświadczenia woli (art. 82 k.c. lub art. 84 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie woli nie jest nieważne, jeśli osoba, mimo pewnych problemów intelektualnych i osobowościowych, była świadoma i swobodna w podjęciu decyzji, a jej stan psychiczny nie wyłączał możliwości świadomego działania.
Uzasadnienie
Sądy oparły się na opiniach biegłych, które wykazały, że powód, mimo niższej niż przeciętna sprawności intelektualnej i zaburzeń osobowości, był w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzję o rozwiązaniu umowy najmu. Brak było dowodów na istnienie stanu wyłączającego świadomość lub swobodę, ani na istotny błąd wywołany przez stronę przeciwną.
Czy powód posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy najmu, jeśli przedmiot najmu został już sprzedany i nie istnieje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy najmu, jeśli lokal, który był przedmiotem najmu, został już sprzedany i nie istnieje jako taki.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że lokal mieszkalny, będący przedmiotem najmu, został w międzyczasie sprzedany i stał się częścią innego lokalu. W związku z tym, nawet gdyby oświadczenie o rozwiązaniu umowy najmu zostało uznane za nieważne, stosunek najmu nie mógłby funkcjonować między stronami, co pozbawia powoda interesu prawnego w ustaleniu.
Czy pisma powoda kierowane do różnych instytucji stanowiły skuteczne oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pisma powoda nie stanowiły skutecznego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, ponieważ nie były jednoznaczne i nie spełniały wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pisma powoda nie zawierały wyraźnego i niebudzącego wątpliwości oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli. Ponadto, sąd wskazał, że powód mógł dowiedzieć się o zajęciu mieszkania i braku dokumentów potwierdzających tytuł prawny już w 1997 roku, co oznacza, że roczny termin do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli mógł już upłynąć.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina M. S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, w tym choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy lub inne zaburzenie czynności psychicznych, nawet przemijające, powoduje nieważność oświadczenia woli. Nie musi być to stan całkowity, ale musi wyłączać świadomość lub swobodę.
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Błąd co do treści czynności prawnej może być podstawą do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, jeśli jest istotny i został wywołany przez drugą stronę lub jeśli strona wiedziała o błędzie lub mogła go łatwo zauważyć. Powód nie wykazał, że działał pod wpływem błędu wywołanego przez pozwaną lub że pozwana wiedziała o błędzie.
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub groźby następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie na piśmie. Uprawnienie to wygasa w razie błędu z upływem roku od jego wykrycia.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy najmu nie istnieje, gdy przedmiot najmu został już sprzedany.
Pomocnicze
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Podstępne wywołanie błędu przez drugą stronę może być podstawą do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej zwrot kosztów procesu na rzecz przeciwnika, mimo braku podstaw do zasądzenia zwrotu całości albo części kosztów. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na charakter sprawy i sytuację majątkową powoda.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach gdy do dokonania czynności procesowej lub do wydania rozstrzygnięcia potrzebne są wiadomości specjalne, sąd powoła biegłego lub biegłych.
u.r.p. art. 22(3)
Ustawa o radcach prawnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. §12 ust. 1 pkt 1) w zw. z §6 pkt 1) w. zw z § 2 ust 1-3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie wykazał, że znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli (art. 82 k.c.). • Powód nie wykazał, że działał pod wpływem istotnego błędu, który został wywołany przez pozwaną lub że pozwana wiedziała o błędzie lub mogła go łatwo zauważyć (art. 84 k.c.). • Powód nie wykazał, że skutecznie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu w ustawowym terminie (art. 88 k.c.). • Powód utracił interes prawny w ustaleniu nieważności umowy najmu, ponieważ lokal został sprzedany. • Opinie biegłych nie potwierdziły istnienia wad oświadczenia woli.
Odrzucone argumenty
Powód twierdził, że jego stan psychiczny i intelektualny wyłączał świadomość lub swobodę przy składaniu oświadczenia woli. • Powód twierdził, że został wprowadzony w błąd przez pracownika pozwanej. • Powód zarzucał sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego oraz procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów o wadach oświadczenia woli i oddalenie wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. • Powód nie wykazał, aby zaistniała po jego stronie wada oświadczenia woli w przedmiocie rozwiązania umowy najmu. • Powód utracił interes prawny w ustaleniu, że przedmiot najmu nie istniał w chwili wniesienia pozwu. • Opinie biegłych okazały się jednoznaczne.
Skład orzekający
Zbigniew Ciechanowicz
przewodniczący
Tomasz Sobieraj
sędzia
Aneta Mikołajuk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wad oświadczenia woli (art. 82, 84, 88 k.c.) w kontekście stanu psychicznego i intelektualnego strony, a także kwestia interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy, gdy przedmiot najmu już nie istnieje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i stanu zdrowia powoda. Kwestia interesu prawnego jest ściśle związana z faktem sprzedaży lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy osoby z problemami psychicznymi i intelektualnymi, która kwestionuje ważność umowy najmu. Pokazuje, jak sądy oceniają zdolność do czynności prawnych i jakie dowody są kluczowe w takich przypadkach.
“Czy problemy psychiczne unieważniają umowę najmu? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.