II Ca 166/24

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2024-05-27
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadekzapis windykacyjnyapelacjaniedopuszczalnośćpostanowieniesąd okręgowysąd rejonowykoszty postępowania

Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestniczek jako niedopuszczalną z powodu braku substratu zaskarżenia w zakresie nierozpoznanego zapisu windykacyjnego.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał apelację uczestniczek od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Apelacja dotyczyła braku rozstrzygnięcia o zapisie windykacyjnym w postanowieniu sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy odrzucił apelację jako niedopuszczalną, wskazując, że nie można skarżyć rozstrzygnięcia, które nie zostało zawarte w sentencji orzeczenia, a brak ten powinien być uzupełniony na wniosek strony.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, II Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał apelację uczestniczek M. D. i T. D. od postanowienia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Apelacja została wniesiona w związku z brakiem rozstrzygnięcia o zapisie windykacyjnym w postanowieniu sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy uznał apelację za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić. Uzasadnienie wskazuje, że zgodnie z art. 677 § 1 k.p.c., postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku powinno zawierać określone elementy, w tym rozstrzygnięcie o zapisie windykacyjnym, jeśli taki występuje. Sąd podkreślił, że jeśli sąd pierwszej instancji nie orzekł o zapisie windykacyjnym, zapisobierca może wystąpić z osobnym wnioskiem o stwierdzenie nabycia przedmiotu zapisu. Nie można skarżyć rozstrzygnięcia, które nie istnieje w sentencji orzeczenia, ponieważ brak jest substratu zaskarżenia. Sąd wskazał, że brak ten nie jest usuwany przez odniesienie się do danej kwestii w uzasadnieniu. Stronie nie przysługuje apelacja w takiej sytuacji, a jedynie wniosek o uzupełnienie orzeczenia na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja w takiej sytuacji jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Nie można skarżyć rozstrzygnięcia, które nie zostało zawarte w sentencji orzeczenia, ponieważ brak jest substratu zaskarżenia. Brak ten powinien być uzupełniony na wniosek strony o uzupełnienie orzeczenia, a nie poprzez apelację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie apelacji

Strony

NazwaTypRola
M. A.osoba_fizycznawnioskodawca
U. G.osoba_fizycznauczestnik
M. D.osoba_fizycznauczestniczka
T. D.osoba_fizycznauczestniczka
J. D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 677 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa elementy, które winny znaleźć się w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, w tym wymóg stwierdzenia nabycia przez oznaczoną osobę przedmiotu należącego do spadku w ramach zapisu windykacyjnego.

k.p.c. art. 373 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnej apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do złożenia wniosku o uzupełnienie orzeczenia, jeśli sąd nie rozstrzygnął o całości żądania.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady ponoszenia kosztów postępowania w sprawach, w których interesy stron są rozbieżne, ale nie ma wyraźnego przegranego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu braku substratu zaskarżenia. Nie można skarżyć rozstrzygnięcia, które nie istnieje w sentencji orzeczenia. Brak rozstrzygnięcia o zapisie windykacyjnym powinien być uzupełniony na wniosek o uzupełnienie orzeczenia, a nie poprzez apelację.

Godne uwagi sformułowania

Nie można natomiast skarżyć rozstrzygnięcia, które nie istnieje, a więc takiego, które nie jest wskazane w sentencji orzeczenia. Brak jest bowiem w takiej sytuacji substratu zaskarżenia (grovemen). Decyduje bowiem brak sentencji orzeczenia...

Skład orzekający

Jarosław Gołębiowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność apelacji w przypadku braku rozstrzygnięcia o zapisie windykacyjnym w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadku i zapisami windykacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zaskarżania postanowień w sprawach spadkowych, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego.

Kiedy nie można zaskarżyć postanowienia sądu? Wyjaśnienie w sprawie spadkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 166/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Jarosław Gołębiowski Protokolant: Monika Zbrożek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy z wniosku M. A. z udziałem U. G. , M. D. , T. D. , J. D. o stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji uczestniczek M. D. i T. D. od postanowienia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 21 listopada 2023 r. sygn. akt I Ns 417/22 postanawia: 1. odrzucić apelację; 2. ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w spawie. Jarosław Gołębiowski II Ca 166/24 UZASADNIENIE Wniesiona przez uczestniczki apelacja podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przepis art. 677 § 1 k.p.c. określa elementy, które winny znaleźć swoje miejsce w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku. Wymaga się m.in., ażeby rozstrzygnięcie to wymieniało spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców. Po nowelizacji k.p.c treść tego przepisu rozszerzono wprowadzając wymóg stwierdzenia nabycia przez oznaczoną osobę przedmiotu należącego do spadku w ramach zapisu windykacyjnego (por. § 2 i 3 tego przepisu). Zarówno w nauce prawa jak też w judykaturze ugruntowane jest zapatrywanie, że jeżeli Sąd w sprawie o stwierdzenie nabyciu spadku nie orzekł o zapisie windykacyjnym, uczestnik może wystąpić z osobnym wnioskiem o stwierdzenie nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego (por. np. uchw. SN z 7.02.2014r., III CZP 95/13, OSNC 2014, N11 poz. 112 oraz komentarz do art. 677 K.P.C. T. II, red. Szanciło 2023, wyd. 2 / Radkiewicz, K.P.C. Komentarz opublik. w Legalis, t.5). Z wnioskiem takowym uczestnik (zapisobierca) może wystąpić w każdym przypadku niezamieszczenia w orzeczeniu o stwierdzeniu nabycia spadku rozstrzygnięcia w tym przedmiocie (por. Postanow. SN wydane na tle podobnego zagadnienia a mianowicie nie rozstrzygnięcia o dziedziczeniu gospodarstwa rolnego, z 28.06.1976r., III CRN 91/76, Legalis). Lektura akt dowodzi, że zgłoszony wniosek w tym przedmiocie nie został rozpoznany. Postanowienie Sądu meriti z dnia 21 listopada 2023 roku w ogóle nie rozstrzyga o zapisie windykacyjnym. Nie można natomiast skarżyć rozstrzygnięcia, które nie istnieje, a więc takiego, które nie jest wskazane w sentencji orzeczenia. Brak jest bowiem w takiej sytuacji substratu zaskarżenia (grovemen). Braku tego nie usuwa odniesienie się do tej części roszczenia przez Sąd w treści uzasadnienia. Decyduje bowiem brak sentencji orzeczenia, np. w wypadku częściowego uwzględnienia powództwa - brak oddalenia powództwa w pozostałym zakresie. Stronie nie przysługuje w tej części apelacja, która w razie wniesienia podlegałaby – jako niedopuszczalna – odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. , a jedynie na wniosek o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. (tak m.in. postanow. SN z 21.10.1986r., III CRN 244/86, OSNCP 1988, Nr 1, poz. 17 z 28.05.1998r., III CKN 409/98, Legalis z 7.11.2003r., V CZ 108/03, Legalis z 13.08.2015r., I CZ 5/15, Legalis, z drugiej jednak strony nietrafnie w postanow. z 6.10.2017r., V CZ 68/17, Legalis). Gdy jednak powód takiego wniosku nie złożył, ma otwartą drogę do procesu o dalszą część roszczenia (tak m.in. SN w wyr. z 16.05.1969r., II PR 131/69, Legalis). Z tych przyczyn i na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. należało orzec jak w postanowieniu. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. , ustalając, iż każdy z uczestników ponosi koszty apelacyjne związane ze swoim udziałem w sprawie. Jarosław Gołębiowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI