II Ca 166/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o ustanowieniu kuratora spadku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd pierwszej instancji nie zbadał istoty sprawy.
Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację od postanowienia o ustanowieniu kuratora spadku po Z. P. Sąd pierwszej instancji ustanowił kuratora, uznając, że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa związane z nieruchomością należącą do spadku. Apelujący, syn spadkodawczyni, zarzucił brak podstaw do ustanowienia kuratora i wskazał, że sam podjął działania naprawcze po incydencie z piecem kaflowym. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację uczestnika M. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 31 sierpnia 2012 r., które ustanowiło kuratora spadku po Z. P. oraz oddaliło wniosek o ustanowienie kuratora spadku po E. P. Sąd Rejonowy uzasadnił ustanowienie kuratora spadku po Z. P. zagrożeniem bezpieczeństwa ludzi i mienia związanym z nieruchomością należącą do spadku, wskazując na toczące się postępowanie spadkowe. Apelujący, syn Z. P., zarzucił, że sąd pierwszej instancji nie zbadał istoty sprawy, nie wykazał konkretnych zagrożeń i nie uwzględnił jego działań naprawczych podjętych po incydencie z piecem kaflowym. Wskazał, że sam podjął się remontu uszkodzonego stropu i naprawy instalacji. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc. Podkreślił, że kurator spadku może być ustanowiony do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę, a skarżący jako syn spadkodawczyni niewątpliwie należy do kręgu spadkobierców ustawowych. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy którykolwiek ze spadkobierców nie objął spadku w posiadanie, ani nie wezwał wszystkich zainteresowanych do udziału w sprawie. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie rozstrzygnięć dotyczących ustanowienia kuratora spadku po Z. P. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Myśliborzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji nie zbadał istoty sprawy i nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności, takich jak objęcie spadku przez spadkobierców czy wezwanie wszystkich zainteresowanych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał, czy spadkobiercy objęli spadek, ani nie wezwał wszystkich zainteresowanych do udziału w postępowaniu. Podkreślono, że kurator spadku służy ochronie spadku, a nie rozstrzyganiu sporów między spadkobiercami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
M. P. (apelujący)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| W. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| adw. K. O. | inne | kurator spadku |
| Z. P. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| E. P. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 666 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd czuwa nad całością spadku do czasu objęcia go przez spadkobiercę i w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku. Unormowanie to służy ochronie spadku jako całości, w szczególności przed naruszeniem jego substancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Jeśli sąd drugiej instancji uzna, że istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, uchyli zaskarżone orzeczenie i przekaże sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w sprawach oświadczenie woli stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których kodeks tak stanowi.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd drugiej instancji pozostawia pierwszoinstancyjnemu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Określa krąg spadkobierców ustawowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie zbadał istoty sprawy. Nie zostały ustalone wszystkie istotne okoliczności, w tym objęcie spadku przez spadkobierców. Nie wezwano wszystkich zainteresowanych do udziału w sprawie. Apelujący, jako syn spadkodawczyni, należy do kręgu spadkobierców ustawowych. Zarzuty dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa nie zostały wystarczająco udowodnione, a apelujący podjął działania naprawcze.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku Unormowanie to służy ochronie spadku jako całości, w szczególności przed naruszeniem jego substancji ustanowienie kuratora spadku nie ma na celu ochrony interesów współspadkobierców i nie służy rozstrzyganiu sporów w ich kręgu
Skład orzekający
Karina Marczak
przewodniczący
Marzenna Ernest
sędzia
Sławomir Krajewski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia kuratora spadku, konieczność zbadania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, ochrona spadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spadkowego - ustanowienia kuratora spadku, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania przez sąd pierwszej instancji.
“Kiedy sąd ustanawia kuratora spadku? Kluczowe błędy sądu pierwszej instancji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 166/13 POSTANOWIENIE Dnia 2 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Karina Marczak Sędziowie: SSO Marzenna Ernest SSO Sławomir Krajewski (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Małgorzata Idzikowska-Chrząszczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 roku w S. sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z udziałem W. P. , M. P. oraz kuratora spadku adw. K. O. o ustanowienie kuratora spadku na skutek apelacji wniesionej przez uczestnika M. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 31 sierpnia 2012 r., sygn. akt I Ns 101/12 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie rozstrzygnięć zawartych w jego punktach 1 - 4 i w tej części przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Myśliborzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. Sygn. akt II Ca 166/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Myśliborzu: ustanowił kuratorem spadku po Z. P. - ostatnio zamieszkałej w M. przy ulicy (...) adw. K. O. (1), polecił kuratorowi spadku składanie sprawozdań co 3 miesięcy począwszy od dnia 15 września 2012 roku (2), postanowił sporządzić spis inwentarza spadku po Z. P. (3), polecił wykonanie spisu inwentarza komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w M. L. W. (4) i oddalił wniosek o ustanowienie kuratora spadku po E. P. (5). W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 14 lutego 2012 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wniósł o ustanowienie kuratora spadku po zmarłych Z. i E. P. , którzy byli współwłaścicielami nieruchomości położonej w M. przy ul. (...) . Wywiedziony wniosek uzasadniał tym, że w budynku będącym własnością zmarłych występuje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, należy wszcząć odpowiednie procedury administracyjne w celu usunięcia zagrożenia. Sąd Rejonowy ustalił, że po zmarłym E. P. przeprowadzono postępowanie spadkowe a jego spadkobiercą jest syn W. P. (postanowienie Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 19 lutego 2009 roku). Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż w tej części wniosek jest niezasadny, co skutkowało jego oddaleniem. Przechodząc do części wniosku dotyczącego Z. P. , Sąd zważył, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po Z. P. jest w toku (sygn. akt Ns 480/11). Wobec czego należy z uwagi na okoliczności powołane we wniosku ustanowić kuratora spadku. W tym stanie rzeczy, Sąd Rejonowy w oparciu o art. 666 §1 i 2 kpc orzekł jak w sentencji. Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnik M. P. , który zaskarżył powyższe postanowienie w zakresie ustanowienia kuratora spadku po Z. P. , wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że z postanowienia Sądu Rejonowego nie wynika, na czym polegają zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia będące podstawą do ustanowienia kuratora spadku. W ocenie apelującego wniosek złożony w sprawie jest nieprawdziwy, nadto nie zawiera żadnego potwierdzenia argumentowego czy graficznego. Apelujący wskazał, że dnia 13 lutego 2012 roku doszło do nadpalenia stropu pomiędzy mieszkaniami o numerze (...) w budynku przy ul. (...) w M. , czego przyczyną był zły stan techniczny pieca kaflowego w mieszkaniu Z. P. . Jako opiekun i pełnomocnik matki, uczestnik zajmował się m.in. ogrzewaniem mieszkania, paląc w piecu kaflowym. Wskazał, że według prognoz pogodowych w nocy z 12 na 13 lutego 2012 roku zapowiadano mrozy do - 30 stopni C. Była niedziela i mimo to skarżący pojechał rano do M. by napalić, bo mogły popękać rury wodne. Po feralnym pożarze, jeszcze tego samego dnia zgodnie z poleceniem Inspektora Nadzoru Budowlanego, który był obecny w mieszkaniu matki, firma budowlana (...) z B. dokonała rozbiórki niesprawnego pieca kaflowego, o czym apelujący informował osobiście inspektora. Jednocześnie już następnego dnia, tj. 14 lutego 2012 roku apelujący zlecił (...) w M. sp. z o.o. remont w budynku mieszkalnym ul. (...) w oparciu o sporządzony w dniu 15 lutego 2012 roku kosztorys. W przeciągu trzech dni dokonano odbudowania nadpalanego stropu i dokonano malowania w mieszkaniu sąsiadów - państwa S. . Już 20 lutego 2012 roku (...) sp. z o. o. w M. wystawiła fakturę na umówioną kwotę, którą apelujący opłacił. Do wykonanego remontu sąsiedzi nie zgłosili uwag. Wobec powyższego zdaniem uczestnika niezrozumiałym jest podnoszony zarzut zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia i wniosek o ustanowienie kuratora spadku. Nadmienił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął żadnej próby kontaktu uczestnikiem mimo, że w sporządzanym przez siebie protokole o pożarze posiadał dane dotyczące uczestnika i widywał apelującego nawet w B. . W świetle zaistniałych faktów, zważywszy na interes prawny uczestnika i konsekwencje związane z funkcjonowaniem kuratora spadku wniósł o jego odwołanie. Wskazał ponadto, że nie zachodzą w niniejszej sprawie też przesłanki określone w art. 635 § 3 kpc , w zw. z art. 634 kpc , dotyczące zabezpieczenia spadku. Niezrozumiałym jest dla apelującego powołanie kuratora spadku skoro nie istnieją przesłanki i wynikające z treści art. 667 § 1 kpc , bo spadkobiercy są znani. Sąd wiedział o otwarciu spadku. Nie ma potrzeby zarządzania majątkiem, bo jest on skromny i dotyczy tylko mieszkania w budynku wielorodzinnym oraz ogródka przydomowego. Wobec powyższego apelujący wniósł jak na wstępie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się zasadną w tym znaczeniu, że wobec nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy, w rozumieniu art. 386 § 4 kpc , zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy ww. Sądowi do ponownego rozpoznania. Stosownie do treści art. 666 § 1 kpc do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku. Unormowanie to służy ochronie spadku jako całości, w szczególności przed naruszeniem jego substancji, w tym w drodze działań osób trzecich. Z uwagi na to pojecie spadkobiercy musi być tutaj wykładane szeroko. Wystarczy, więc, że jest to osoba, która należy do kręgu spadkobierców ustawowych, względnie testamentowych i nie jest koniecznym legitymowanie się przez nią postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, czy aktem poświadczenia dziedziczenia. Podkreślenia przy tym wymaga, że ustanowienie kuratora spadku nie ma na celu ochrony interesów współspadkobierców i nie służy rozstrzyganiu sporów w ich kręgu. Zwrócić tu należy uwagę na słuszne wywody prawne zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 1956 roku (III CR 566/56, OSNCK 1956/4/115). W powyższym świetle zważyć zatem należało, że skarżący - jako syn spadkodawczyni Z. P. , niewątpliwe należy do kręgu jej spadkobierców ustawowych ( art. 931 § 1 kc ). Znamiennym jest, że wnioskodawca nie złożył odpowiedzi na apelację, a tym samym w żaden sposób nie można uznać, że zakwestionował ww. przymiot skarżącego. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Sąd Rejonowy posiadając wiedzę, że w tym samym Sądzie toczy się postępowanie w sprawie I Ns 480/11 - o stwierdzenie nabycia spadku po Z. P. , okoliczności tej nie wziął pod uwagę i nie przeanalizował akt ww. sprawy. Dla rozstrzygnięcia kwestii istnienia podstaw do ustanowienia kuratora spadku koniecznym jest nadto zbadanie, czy którykolwiek z tak rozumianych spadkobierców nie objął w posiadanie spadku. Również w tym przedmiocie Sąd poniechał jakichkolwiek ustaleń. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym, więc będzie po pierwsze wezwanie wszystkich pozostałych zainteresowanych do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania i ustalenie okoliczności objęcia spadku. Mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie art. 386 § 4 kpc , w zw. z art. 13 § 2 kpc , orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na podstawie art. 108 § 2 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI